Azewijn

Plaats
Dorp
Montferland
Achterhoek
Gelderland

Azewijnse Broek LOG kaart [1024x768].jpg

Azewijnse Broek, LOG-kaart

Azewijnse Broek, LOG-kaart

Azewijn

Terug naar boven

Status

- Azewijn is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Montferland. T/m 1820 gemeente Netterden. Iin 1821 over naar gemeente Bergh, in 2005 over naar gemeente Montferland.

- Onder het dorp valt ook de buurtschap Klein-Azewijn.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Azem of Azum.

Oudere vermeldingen
1025 kopie 18e eeuw Asawon, 1142-1145 kopie 1211 Asven, 1200 Asewen, 1308 Magnum Asuen, 1840 Groot-Azewijn. Deze naam is pas rond 1970 (o.a. blijkend uit de stempels van het lokale postkantoor) van naam veranderd in Azewijn.

Naamsverklaring
Herkomst en betekenis onzeker. Men vermoedt in deze naam winne 'weide'. Gezien de ouidste vormen is de naam echter pas later aangepast aan namen op wijn, winne. Het in 828 genoemde Asnon wordt niet langer met dit dorp geïdentificeerd. Zie ook Klein-Azewijn.(1)

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Vossendorp.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Azewijn ligt ONO van de stad 's-Heerenberg en grenst in het NW aan het dorp Zeddam, in het N aan de buurtschappen Vethuizen, Ziek en Rafelder, in het O aan de buurtschap Veldhunten, in het Z aan dorp Netterden, en in het ZW aan Duitsland (kern Emmerik).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Azewijn 124 huizen met 525 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 300 huizen met ca. 750 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het Arnhemse stedenbouwkundig bureau Ontwerp en Omgeving is anno 2018 in opdracht van de gemeente een plan aan het opstellen voor behoud en verlevendiging van de kern van Azewijn. Het gaat om een ruimtelijke invulling van het gebied rondom de kerk, het dorpshuis en het water de Laak.

- De gemeente Monterland heeft anno 2017 plannen om bedrijventerrein DocksNLD in het buitengebied tussen Azewijn, Netterden en ’s-Heerenberg met 59 hectare uit te breiden. Voorzitter Henk Wassing van de Dorpsraad heeft in een inspraakreactie bij de gemeenteraad de bezwaren van de Dorpsraad aangegeven. Zo is er in hun ogen sprake van overcapaciteit van bedrijventerreinen, komt de verkeersveiligheid in het geding en verdwijnt het vergezicht in het buitengebied. "De vraag is: kiest u voor de korte termijn, of voor de leefbaarheid van het platteland?", aldus Wassing. Zie ook de videoreportage onder de link.

- De gemeenteraden van Oude IJsselstreek en Montferland hebben in 2009 het Landbouwontwikkelingsgebied (LOG) Azewijnse Broek aangewezen als 1 van de 6 LOG's in de Achterhoek. Dat betekent onder meer dat daar ruimte wordt of is geboden aan intensieve veehouderijen. In het LOG Azewijnse Broek is het de bedoeling om "megastallen" zo veel mogelijk te clusteren op drie voorkeursplekken: het eerste deel van de Driekoningenweg, rond de knik in de Broekweg en een gebiedje halverwege de Papenkampseweg. Daarnaast is nu ruimte geboden voor intensieve veehouderijen langs de grotere wegen. Het gaat daarbij om de N335 tussen Etten en Zeddam, de N816 tussen Ulft en 's-Heerenberg en de Papenkampsweg. De intensieve veehouderijen moeten minimaal 350 meter van bestaande bebouwing af komen te liggen. Ook is er een maximaal bouwblok van 1,5 hectare beschikbaar. Inwoner van het buitengebied van Azewijn Christien Gerrits-Ketelaar heeft middels een inspraakreactie bij de Provincie Gelderland in 2012 haar zorgen geuit over de gevolgen van een intensieve veehouderij in de nabijgelegen buurtschap Vethuizen, die in een aantal jaren tijd van de aanvankelijke 100 varkens is uitgebreid naar 200, naar 1000, naar 3000 en in 2008 naar 6000 varkens.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Azewijn heeft 9 gemeentelijke monumenten.

- H. Mattheuskerk. De kerk maakte voorheen deel uit van de Verrijzenisparochie. Tegenwoordig maakt de kerk deel uit van Parochie Maria Laetitia, een regionale parochie met 15 lokale geloofsgemeenschappen. - Geschiedenis kerk en parochie Azewijn. Sinds 2015 zijn er geen weekenddiensten meer en is de kerk alleen nog in gebruik voor voor rouw- en trouwdiensten. Het is een van de kerken uit de voormalige Verrijzenisparochie die is gesloten vanwege bezuinigingen en teruglopend kerkbezoek. De inwoners is geadviseerd een plan voor herbestemming van de kerk te maken, omdat anders sloop dreigt. Men heeft hiervoor de tijd gekregen tot medio 2018.

In dit kader hebben de studenten Dion Verheij en Thijs Kusters (Avans Hogeschool) in hun bachelor-afstudeerscriptie 'Herbestemming Sint Mattheüskerk te Azewijn' (2017) onderzocht of en hoe een herbestemming mogelijk is. Een citaat uit de samenvatting: "Het kerkgebouw kan herbestemd worden met een minimale terugverdientijd wanneer de woningen speciaal zijn ontworpen voor ouderen. Uit cijfers blijkt dat deze functie het beste aansluit op een herbestemming van de Sint Mattheüskerk. Om het oorspronkelijke gevoel van het kerkgebouw te behouden, zijn de authentieke details en de ruimtelijke sfeer behouden met het creëren van een gezamenlijke leefruimte. De leefruimte is voor iedereen toegankelijk waardoor het kerkgebouw zijn maatschappelijke betrokkenheid bij het dorp behoudt.

De gestelde levensduur van het kerkgebouw dient behaald te worden in slimme toepassingen van materialen. De 15 wooneenheden zijn speciaal ontworpen voor ouderen en zijn alle integraal toegankelijk vanuit de leefruimte. De woningen zijn zeer energiezuinig door de toepassing van goede isolatie en installaties. Het gebouw bezit na de verbouwing en herbestemming een EPC waarde van 0.2 wat gelijk staat aan een energielabel van A+++." Voor de volledige scriptie zie de link. Wij duimen met de inwoners mee dat dit plan werkelijkheid gaat worden... Verder heeft de gemeente Montferland in januari 2019 bekendgemaakt dat zij de dorpen die met de overname van de kerken bezig zijn gaat helpen. Een regiegroep van de gemeente gaat de dorpsraden helpen bij de zoektocht naar subsidies die bijdragen om het religieuze erfgoed in stand te houden.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Vossenjagers. - Carnavalsvereniging Vaak Bu-j Te Bang.

- Paasvuur.

- Mai-j Feest (muziekevenement op een zaterdag eind mei).

- Toneelvereniging Ons Genoegen brengt elk jaar door zowel jeugd als volwassenen een uitvoering op de planken om te lachen, genieten en te ontspannen.

- In 1820 is men hier begonnen met de jaarlijkse Sacramentsprocessie, op de zondag na de feestdag van de Heilige Mattheus (eind september). De processie werd destijds toegelaten omdat het dorp net als onder meer Duiven, Huissen, Lobith en Zevenaar tot de voormalige Pruisische districten behoorde. Toch werd er rond 1840 weer over gediscussieerd omdat protestanten de processie bedreigend vonden. Koning Willem II besloot de processie in 1842 toch voort te laten bestaan. Azewijn is de enige plaats in de voormalige gemeente Bergh waar een Sacramentsprocessie wordt gehouden op de openbare weg.

- Kermis (eind september).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In het Azewijnse Broek wordt tot 2022 in een gebied van 130 hectare klei, zand en grind gewonnen. Tegelijkertijd ontwikkelt de natuur in het gebied zich. Door de natuurtechnische inrichting moet een aantrekkelijk gebied voor planten en dieren ontstaan. Er zijn al bijzondere vogelsoorten in het nieuwe natuurgebied waargenomen. Uiteindelijk zal ongeveer de helft van de oppervlakte van het gebied diep open water worden; de andere helft zal gaat bestaan uit grasland, bosschages, ondiep water en brede natte natuuroevers.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van Azewijn.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Azewijn (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Azewijn is een onafhankelijke stichting die zich inzet voor de woon- en leefbaarheid van het dorp. Ze doen dit door gevraagd en ongevraagd advies te geven aan de gemeente, waarbij de belangen van de bewoners altijd centraal staan, en door contacten te onderhouden met o.a. politie, provincie, woningcorporaties en de verenigingen in het dorp.

- Dorpshuis: - 't Aschwinhuus heeft de beschikking over een gezellig dorpscafé en een sfeervolle zaal. Beide zijn te gebruiken voor feesten, partijen, verjaardagen, bruiloften en zakelijke bijeenkomsten. Kom eens kijken naar de mogelijkheden.

- Onderwijs: - "De Sint Jozefschool in Azewijn is een school waar leerlingen onderwijs krijgen in een leeromgeving die past bij deze tijd. Nieuwsgierigheid en leren gaan daarbij hand in hand. We leren de leerlingen regels door goede gewoontes aan te leren en het goede voorbeeld te geven. Wat onze school onderscheidt is het werken met kernconcepten. Een programma met inspirerende lessen, ontworpen en gegeven door bevlogen leerkrachten met veel persoonlijke aandacht voor het kind. We geloven dat we leerlingen op de huidige, moderne samenleving kunnen voorbereiden. Flexibiliteit en diversiteit spelen daarbij een belangrijke rol. Het aanbod van dit onderwijs is breed, vele vaardigheden worden aangeboord en op de proef gesteld.

Naast de basisvakken is er veel aandacht voor sociale vaardigheden. We vinden het fijn als leerlingen op een fijne en prettige manier met elkaar kunnen omgaan en zich kunnen verplaatsen in een ander. Bij de opbouw van kernconcepten wordt rekening gehouden met de kerndoelen die de overheid stelt, maar ook met vaardigheden die we de leerlingen graag willen meegeven. Hieronder vallen bijvoorbeeld vaardigheden als doorzetten, samenwerken en genieten. In de vernieuwde onderwijskundige aanpak staat de voorbereiding op het leven en werken in de 21e eeuw centraal. We gaan uit van verschillen tussen leerlingen en het is mede onze taak hun talenten te ontwikkelen. We werken hierbij nauw samen met de ouders in het belang van het kind."

- Muziek: - "Fanfare St. Joseph uit Azewijn heeft als doel om samen leuke en goede muziek te maken. Iedereen die muziek wil spelen moet daar de kans voor krijgen. Om deze reden zetten wij ons erg in voor muzikaal onderwijs voor de jeugd. Je kunt  hier meer over lezen op de pagina Project “Muziek in de klas”. Vroeger heeft de fanfare vele concerten gegeven, vaak ook samen met andere orkesten zoals harmonie Kunst na Arbeid uit Zeddam en Die West-Deutsche Musikverein Vynen. Hierdoor ontstond er een gevarieerd programma waar het publiek graag naar kwam luisteren. Tegenwoordig is de belangstelling voor concerten een stuk minder geworden. Als we een concert geven is dit vaak in het voorjaar, in combinatie met de jeugd, om hen een podium te geven en te laten horen wat ze geoefend hebben. Het orkest laat nu vooral van zich horen tijdens evenementen als de Taptoe, 11 dorpentoer, kerstmarkt, carnavalsmis etc.

De fanfare trekt ook regelmatig door de straten, vaak samen met Schutterij Wilhelmina Azewijn. In eigen dorp zijn dit vaak de bekende carnavals- en kermisrondgangen, en niet te vergeten de intocht van Sinterklaas, en de versierde fietsenrondgang met Koningsdag. Verder trekken we er ook op uit om met kermissen en concoursen in buurplaatsen muziek te maken. Bij jubilea verzorgt de fanfare een muzikale omlijsting in de vorm van een serenade. Sinds 2014 is Martin Jansen dirigent van de fanfare. Hij is als dirigent erg betrokken bij de vereniging en heeft veel aandacht voor het jeugdonderwijs."

- Sport: - Nadat in Azewijn al vanaf ongeveer 1936 'wild' wordt gevoetbald in de wei van Venhoeven, worden in 1944 concrete plannen gemaakt om een officiële vereniging op te richten. In 1945 wordt dit een feit en wordt voetbalvereniging v.v. Den Dam opgericht.

- Overige verenigingen: - Hoewel Schutterij Wilhelmina Azewijn in 'dienstjaren' een van de jongste schutterijen c.q. gilden van de gemeente Montferland is, zet zij een traditie voort die reeds eeuwen wortelt in de Azewijnse samenleving. Bij deze traditie behoort niet alleen de verschijningsvorm, maar vooral de geest van saamhorigheid en gemeenschapszin, die zulke kenmerkende eigenschappen zijn in het  Azewijnse dorpsleven. Bij feestviering vormt de schutterij een onmisbaar element in het dorp en de mooie en zinvolle gebruiken van het verleden. De organisatie van feestelijkheden vormde ook de aanleiding tot de oprichting van de schutterij in 1889. De schutterij heeft ca. 85 leden en omvat o.a. een tamboerkorps, vendeliers, geweerdragers, kruisboogdragers, marketentsters, bielemannen, officieren en een commandant.

- Duurzaamheid: - Op een voormalige vuilnisbelt in het dorp is in 2011 Solarpark Azewijn gerealiseerd, het (op dat moment) grootste Solarpark van Nederland. Op het terrein met een oppervlakte van 8 hectare stonden 36.000 zonnepanelen met een vermogen van in totaal 1,8 megawatt. Dat was genoeg capaciteit om 550 woningen van elektriciteit te voorzien. In 2017 is het solarpark vernieuwd. Het vernieuwde park heeft een verwacht vermogen van 4,4 megawatt, oftewel elektriciteit voor 1.200 tot 1.300 huishoudens. Zie ook de 7 videoreportages over de aanleg van het solarpark (en op die pagina vind je tevens nog veel meer filmpjes m.b.t. dit dorp).

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Azewijn RK.

Reactie toevoegen