Buren (Ameland)

Plaats
Dorp
Ameland
Waddengebied
Fryslân

Buren (Ameland)

Terug naar boven

Status

- Buren is een dorp in de provincie Fryslân, in de regio Waddengebied, gemeente Ameland.

- Onder het dorp Buren valt ook de buurtschap Kooiplaats.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Waarschijnlijk eind 11e eeuw kopie ca. 1420, 1245 Buren.

Naamsverklaring
Datief meervoud van het Oudnederlandse en Oudfriese bur 'woning, klein huis', vergelijk Boer en Ten Boer. De identificatie van de oudste vorm is onzeker: als nadere aanduiding wordt in de bron vermeld ab oriente fluminis Fle "ten oosten van het Vlie".(1)

Terug naar boven

Ligging

Buren is het meest oostelijke dorp van Ameland, het ligt O van Nes.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Buren 23 huizen met 147 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 300 huizen met ca. 720 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Buren heeft een lagere school gehad. Voor zover ons bekend heeft het dorp tegenwoordig geen basisschool meer.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- In Landbouw- en Juttersmuseum Swartwoude in Buren maak je al dwalend door de bijzondere wereld van weleer op interactieve wijze kennis met de Amelander gebruiken en tradities. In het juttersgedeelte ontmoet je de jutter, de stroper en de vissersvrouw. Zij vertellen hier hun eigen verhaal. Terwijl de visvrouw bakt, de jutter in zijn hut zit en de stroper in het hooi ligt op zoek naar zijn buit kun jij luisteren naar hun prachtige verhaal. Extra informatie kan worden verkregen door het scannen van QR-codes. In het boerderijgedeelte (boerderij uit 1700) ervaar je het leven van de Amelander boer rond de eeuwwisseling. Kleinvee staat op stal en loopt rond de boerderij, ook voor de jeugdige bezoeer uitermate aantrekkelijk. Ontmoet Ritske Mooi en huiver bij haar verhaal of onderga een heuse stormervaring. Bijzonder is ook het verhaal van de kleine drenkelingen die aanspoelden en besloten te blijven. Groepen kunnen op verzoek een rondleiding krijgen. De gids vertelt hierbij over het museum, bijzondere vondsten en andere Amelander gebeurtenissen. Ook is het mogelijk een bezoek (met rondleiding) te combineren met een echte juttersactiviteit.

- Standbeeld van Rixt van het Oerd / Ritske Mooi. De eerste versie van de sage van Rixt van het Oerd verscheen in 1889 in het tijdschrift 'For hûs en hiem' onder de titel 'Wylde Rixt fen 't Oerd'. Het verhaal is geschreven door schoolmeester P.J. Braaksma. In deze vorm is het verhaal later bekend geworden in de literatuur. In 1905 bracht hij de sage ook over in dichtvorm. Braaksma heeft een migrerend, internationaal volksverhaal over misleidende lantaarns, die tussen koeienhoorns hangen, aan Ameland gehecht. Meerdere details bij het Amelander verhaal, zoals het gegeven dat Rixt uit Wierum afkomstig zou zijn, heeft hij zelf verzonnen. Toch beweert Braaksma dat hij delen van de sage heeft opgetekend uit de mond van een oud Amelander vrouwtje. Onder de link vind je drie verschillende versies van deze sage. Er is ook een toneelstuk over geschreven, dat door verschillende amateurgezelschappen is opgevoerd. En de Vlaamse dichter Wies Moens schreef er eens een ballade over.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op Koningsdag is in Buren de traditionele Vrijmarkt bij Dorpshuis ’t Wantij. Je kunt daar zelf gaan staan met een kleedje of verkoopbare spullen schenken aan 't Wantij, zodat de opbrengst ten goede komt aan het dorpshuis. De Vrijmarkt begint om 10:00 uur. Bellen voor aanmelden kan naar tel. 0519-543505 of 06-20263462.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Wandelroute Groene Wissel Buren (12 km) voert je over landwegen dwars door polder Buurdergrie naar de hoge Waddenzeedijk. Maar liefst drie kilometer lang geniet je vanaf de dijk van het uitzicht op de vogelrijke polder aan de ene en de Waddenzee aan de andere kant. Vooral met laag water is dat best wel spectaculair: op de droogvallende wadplaten kun je het rijke vogelleven daarop met een verrekijker goed aanschouwen en met helder weer zie je zelfs de kustlijn van Fryslân. Na een leuk duingebiedje kom je langs een uitgestrekt kweldergebied waar ook het e.e.a. aan vogelleven valt te beleven. Over grassige landwegen en een enkel asfaltwegje/fietspad door dezelfde polder wandel je weer terug naar het dorp.

- Wandelroute Buurderduinen en Bureblinkert (4,7 km) voert je door drie geheel verschillende landschappen, over hoge duinen, strand en langgerekte valleien. Start: parkeerplaats Buren aan zee, Strandweg 85.

- Ruiterroute Buren is een mooie, afwisselende route om het dorp heen. De route gaat door het bos, door de polder en natuurlijk over het strand. In plaats van over het strand te rijden is er ook een mooi alternatief door de duinen. De route sluit aan op de route Ameland Nes en de route Ameland Nieuwlandsreid. Over het strand is vanaf de route Nes ook de route Ballumerduinen te bereiken.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Buren.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Buren van het dorpshuis op Facebook.

- Belangenorganisatie: - "In 1934 is de Vereniging voor Vreemdelingenverkeer (VVV) te Buren opgericht. Deze vereniging had als doel zaken te regelen waardoor er meer toerisme naar Ameland zou komen. Een voorbeeld hiervan is het aanleggen van fietspaden en het verfraaien van het dorp. Nadat de werkzaamheden van 1939 tot 1946 op een laag pitje stonden, is in 1946 besloten om de vier afzonderlijke VVV's van Ameland om te smelten tot één vereniging. Omdat het toch wenselijk bleef dat er ook een vereniging zou zijn die opkomt voor de belangen van het dorp, is het toenmalige bestuur verder gegaan als Dorpsbelang Buren. In de loop der jaren zijn de werkzaamheden van Dorpsbelang uitgebreid. Zo worden er diverse activiteiten en evenementen, mede voor de toeristen, door Dorpsbelang georganiseerd. In 1984 is hiervoor de feestcommissie opgericht. De feestcommissie zet onder andere de 30+ avond en de 45+ avond in elkaar en ze helpen bij de organisatie van het Midzomerfeest en de Kermis. Wij zijn altijd op zoek naar leuke ideeën en handjes. Lijkt het je leuk om mee te denken of werken aan onze activiteiten, neem dan gerust contact met ons op!"

- Dorpshuis: - "In Dorpshuis 't Wantij in Buren zijn ook de peuterspeelzaal en Thuiszorg Het Friese Land gevestigd. De naam ’t Wantij heeft alles te maken met het eiland: in de Noordzee stroomt de vloed van west naar oost. Het vloedwater bereikt daardoor eerder het westelijk dan het oostelijk deel van de Waddenzee. Zo komt het water via de Vliestroom, het zeegat tussen Vlieland en Terschelling, de Waddenzee een uur eerder binnen dan via het Borndiep, het zeegat tussen Terschelling en Ameland. Hierdoor ontmoeten de vloedstromen elkaar aan de zuidkant van een eiland niet precies ter hoogte van het midden daarvan, maar meer oostwaarts. Dit punt wordt het wantij genoemd. Als van beide zijden het water tot dit punt gevorderd is, is de stroomsnelheid sterk afgenomen. En hoe zwakker de stroomsnelheid, hoe meer slib de kans krijgt te bezinken. Op een wantij kan daardoor bijna al het slib uit het water rustig bezinken, meer dan op andere wadplaten. De wantijen liggen dan ook altijd iets hoger dan hun omgeving. Die van Ameland en Schiermonnikoog zelfs zodanig, dat het mogelijk is om bij laagwater over de wantijen vanaf de vaste wal naar de eilanden te lopen."

- Kinderopvang: - "Kinderopvang ‘t Wantij in Buren biedt een gezellige kinderopvang aan met een open sfeer waar met ieder kind op zijn eigen niveau en behoefte gewerkt wordt. Het is mogelijk om af en toe een extra dag te komen of een opvangdag te ruilen. In overleg met de groepsleiding wordt gekeken of dit mogelijk is. Dit geeft veel ouders net die extra ruimte die soms nodig is. Kinderopvang is voor kinderen van 0 tot 4 jaar. We hebben een groepsruimte met verschillende hoeken: een poppenhoek, een blokkenhoek, een babyhoek, een hoek met een grote garage met autootjes en een knutsel- en/of activiteitentafel. Verder is er een verschoonruimte en is er een aparte slaapkamer met bedjes voor kinderen die daar rustig kunnen slapen. Tevens is er buiten een grote speelplaats waar ze heerlijk kunnen spelen. Naast de opvang van 0 tot 4 jaar kunnen de schoolgaande kinderen bij ons terecht. We hebben speciale middelen en materialen voor de BSO kinderen. Verder streven wij er naar om zoveel mogelijk naar buiten te gaan met de BSO. In de vakantie’s staan er ook geregeld uitjes op de agenda. Vakantieopvang is ook mogelijk."

- Sport: - "De in 1934 in Buren opgerichte voetbalvereniging Geel Wit was van oorsprong een katholieke vereniging; niet verwonderlijk voor een club die het levenslicht zag in een destijds volledig katholiek dorp. Pastoor H.C. Koelman was de geestelijk adviseur. Hij had zelf gevoetbald en voelde zich zeer betrokken bij de club. Hij stelde een beker beschikbaar en nam het het bestuur hoogst kwalijk als hij niet op de hoogte werd gebracht van een wedstrijd. Gewoontegetrouw besloot de pastoor de algemene ledenvergaderingen met een praatje, waarin hij de voetballers opriep de katholieke beginselen uit te dragen. In 1935 was het hem dikwijls opgevallen "dat er zoo weinig van de Roomsche voetballers in het Lof komen. Het is zelfs de afgelopen zomer voorgekomen dat wanneer er door onze jongens gevoetbald moest worden in Hollum de auto met de voetballers na het Lof bij de kerk stond. Zooiets mocht in een R.K. vereeniging niet voorkomen." Verder waarschuwde de pastoor voor excessen op de kermis en beval hij de katholieken uit de badhuizen vandaan te blijven: "Daar is voor iemand met Roomsche principen geen plaats." In 1970 werd de band met de kerk losgelaten en werd Geel Wit een algemene vereniging. Geel Wit heeft de beschikking over een prachtige accommodatie tussen Nes en Buren. Het complex bevat drie velden, waarvan een kunstgrasveld."

- Biljartvereniging De Boeg.

- Zorg: - Consultatiebureau Buren.

Reactie toevoegen