Vrouwenpolder

Plaats
Dorp
Veere
Walcheren
Zeeland

vrouwenpolder_kustloop_1.jpg

De Kustloop (1e zaterdag van september) is naar eigen zeggen Walchers Mooiste Halve Marathon, door het prachtige natuurgebied van Vrouwenpolder.

De Kustloop (1e zaterdag van september) is naar eigen zeggen Walchers Mooiste Halve Marathon, door het prachtige natuurgebied van Vrouwenpolder.

DK_20110718_2338_Amfibi_npoel_natuurgebied_Zeeuws_landschap_Vrouwenpolder.jpg

Vrouwenpolder, deze aangelegde amfibieënpoel komt de biodiversiteit (de diversiteit van planten en dieren) in het gebied ten goede.

Vrouwenpolder, deze aangelegde amfibieënpoel komt de biodiversiteit (de diversiteit van planten en dieren) in het gebied ten goede.

ZL gemeente Vrouwenpolder in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Vrouwenpolder in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Vrouwenpolder in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Vrouwenpolder

Terug naar boven

Status

- Vrouwenpolder is een dorp in de provincie Zeeland, in de streek Walcheren, gemeente Veere. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-6-1966.

- De gemeente Vrouwenpolder is in 1857 vergroot met de gemeente Gapinge.

- Wapen van de voormalige gemeente Vrouwenpolder.

Terug naar boven

Naam

In het Zeeuws
Den Polder.

Oudere vermeldingen
1474 (in der) Vrauwen Poldre, 1840 Vrouwe-Polder.

Naamsverklaring
- Dankt zijn naam aan de ligging in de polder, die in 1750 wordt vermeld als Onze-Lieve-Vrouwenpolder en dus waarschijnlijk genoemd is naar de maagd Maria.(1)
- "Het dorp ontleent zijn naam aan eene ‘wonderdadige’ schilderij der H. Maagd, die in eene kapel geplaatst, in den grafelijken tijd duizenden bedevaartgangers naar het noorden van Walcheren voerde. In 1572 werd deze kapel verwoest. Sedert werd er eene Herv. kerk gesticht, aanvankelijk een houten loods, doch die in 1622 en 1623 door een steenen gebouw is vervangen."(2)
- In 1314 werd in Nuwenpolre buiten Serooskerke een kapel gesticht die 10 jaar later tot parochiekerk van het dorp Niepolre werd verheven. Later werd het dorp Vrouwenpolder genoemd naar Onze Lieve Vrouwe Maria aan wie de kerk was gewijd.(3)

Terug naar boven

Ligging

Vrouwenpolder ligt NW van Veere, in het uiterste N van Walcheren, aan de provincialeweg N57 (Rotterdam-Middelburg), en grenst in het O, via de in 1961 aangelegde Veerse Gatdam tussen het Veerse Meer in het Z en de Noordzee in het N, aan Noord-Beveland. Onder invloed van deze dam vindt aan de zeezijde aanwas van zand plaats.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Vrouwenpolder 126 huizen met 784 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 71/385 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Schellach 15/124 en Zandijk-Buiten (tegenwoordig als Zanddijk een buitenwijk van Veere) 40/275. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 450 huizen met ca. 1.100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

(zie ook bij Naam)

Romeinse dakpannen
Op het strand van Breezand in Vrouwenpolder spoelen van tijd tot tijd fragmenten van Romeinse dakpannen aan, sommige met het stempel van de 'aanhankelijke en getrouwe vloot van Germanië' (CGPF). Vermoedelijk heeft hier aan de monding van de Schelde een steunpunt van de Romeinse vloot gelegen.(4)

Fort den Haak
In 1588 wordt Fort den Haak gebouwd om de ingang van het Veerse Gat te dekken. Op het Breezand landt op 30 juli 1809 een Engels leger onder bevel van Lord Chatham met het doel de Franse bezetting van Walcheren te verdrijven, een Frans eskader op de Schelde te vernietigen en zodoende de vaart naar Antwerpen vrij te maken. Ofschoon de landing goed verloopt (waarbij Fort den Haak wordt verwoest), slagen de Engelsen er niet in Walcheren te bevrijden; op eerste kerstdag 1809 zijn de laatste Engelsen alweer onderweg naar hun vaderland.

Breezand
Bungalowpark Breezand 1, gelegen in ‘t Vroon aan de voet van het duin bij Vrouwenpolder, is een van de eerste vakantieparken in Zeeland. Het park heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis en is nog altijd een uniek park. De eerste huizen van Breezand stammen uit de jaren dertig; De Wijde blik, Hosa Semna, Duinrust en het Zeepaardje. Deze huisjes liggen aan wat nu de Vroonweg heet, tegen het duin aan. Na de oorlog wil de gemeente het vreemdelingenverkeer bevorderen door de ontwikkeling van een zomerwoningenterrein in ‘t Vroon. In 1949 wordt er een uitbreidingsplan vastgesteld voor 65 woningen, en in 1950 koopt de gemeente een brede strook grond aan de zuidzijde van de Vroonweg (toen nog Betonweg). Al snel melden zich 9 belangstellende pioniers die er wel een huisje willen bouwen. Gedurende de jaren vijftig zijn deze huisjes gebouwd.

De bouw loopt echter vertraging op omdat er, i.v.m. de naoorlogse schaarste aan bouwmateriaal, aanvankelijk alleen toestemming wordt gegeven voor bouwwerken onder de fl 2000. Dit wijkt af van het oorspronkelijke plan waarin staat dat er 'landhuizen' gebouwd mogen worden. Om die reden worden de eerste huisjes gebouwd met oude materialen van houten noodwoningen die na de drooglegging van Walcheren (Walcheren is voor een deel onder water gezet tijdens de oorlog om de Duitse posities te verzwakken, de zogeheten inundatie) beschikbaar waren gekomen. Later zijn deze huisjes alsnog versteend. In 1953 staan er 10 huisjes op Breezand. In de jaren erna wordt er snel bijgebouwd, zeker als na 1955 ook duurdere woningen mogen worden gebouwd. Het park rond de huisjes is ontworpen door de bekende landschapsarchitect Christiaan Pieter Broerse (1902-1995), oorspronkelijk afkomstig uit Serooskerke.

In 1960 herziet de gemeente de bestemmingsplannen voor het gehele gebied. Naast een hotel aan het duin, huizen langs de Fort den Haak weg en winkels in het dorp, wil de gemeente uitbreiding van het bungalowpark. Aanvankelijk moet dit park (Breezand 2) eenzelfde karakter krijgen als Breezand 1, maar het project loopt flinke vertraging op, doordat een projectontwikkelaar het terrein heeft opgekocht. Door juridisch getouwtrek duurt het nog jaren voor er echt gebouwd kan worden. Ook verloopt de verkoop van huisjes aanvankelijk moeizaam. Breezand 2 heeft daardoor een heel ander ander karakter gekregen dan Breezand 1, met privé tuintjes en afgebakende percelen. Sinds de begintijd zijn bijna alle huisjes grondig verbouwd of heeft er herbouw plaatsgevonden. De huisjes zijn voor het grootste deel nog altijd in particulier eigendom, vele zelfs nog in de oorspronkelijke families. Een deel van de huisjes wordt verhuurd. Sinds 1992 hebben de eigenaren zich verenigd in Onderhouds- en Belangenvereniging Breezand 1. (bron: 'Een uniek park', uitgave t.g.v. het 10-jarig bestaan van de vereniging in 2002)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het project ‘Vrouwenpolder 2020’ is een van de grote strategische projecten binnen de gemeente Veere. Het project behelst 1) een Dorpsplan als visie voor de toekomstige ruimtelijke en economische ontwikkeling van het dorp en omgeving. Vastgesteld in 2012, uitvoering gefaseerd t/m 2020. 2) Het herinrichten van de openbare ruimte van het centrumgebied en de dorpsentree. Met deze herinrichting is een aantrekkelijk verblijfsgebied gecreëerd, waar het autoverkeer slechts te gast is. Uitgevoerd 2013. 3) Een Masterplan voor het gebied Fort den Haakweg en omgeving. Vastgesteld in 2015.

- "Met gepaste trots presenteer ik het voor u liggende Dorpsplan Vrouwenpolder. Met dit dorpsplan beoogt het college van burgemeester en wethouders van Veere aan deze woonkern een kader te geven waarbinnen het zich kan ontwikkelen.Het dorpsplan heeft een lange voorgeschiedenis. Het eerste begin ligt jaren geleden bij de inwoners en ondernemers van het dorp. Zij maakten zich zorgen over de toekomst van hun dorp. Die zorgen hadden betrekking op de - in hun ogen - gedateerde ruimtelijke vormgeving van het dorp, het teruglopend toerisme, het afnemend inwonertal en de sociale cohesie van de bevolking. De dorpsraad pakte deze signalen op en bracht ze onder de aandacht van de gemeenteraad. De raad gaf het college vervolgens opdracht een integraal dorpsplan te ontwikkelen, dat Vrouwenpolder kansen en mogelijkheden moest bieden om het negatieve toekomstbeeld om te buigen naar een positief perspectief. Daarbij moest worden aangesloten bij de vanouds sterke troeven van het dorp, zoals de gunstige ligging bij strand en duinen, alsmede de landelijke omgeving.

Dat was in het dorp bepaald niet tegen dovemansoren gezegd! Er is het afgelopen jaar door velen zeer enthousiast en betrokken gewerkt aan dit dorpsplan. Het resultaat is het hier voorliggende dorpsplan. In deze vorm is het een marsroute naar het ‘nieuwe’ Vrouwenpolder; aantrekkelijk voor vaste bewoners en toeristen en een gebied met grote economische potentie voor recreatie en toerisme.De gemeente heeft bij de totstandkoming van dit dorpsplan de regierol vervuld en het plan betaald. Er is daarbij gebruikt gemaakt van bij de gemeente beschikbare expertise, aangevuld met een externe stedenbouwkundige en een procesbegeleider voor de burgerparticipatie. Het was de ambitie van het college om de inhoud van dit dorpsplan professioneel te laten leiden en stevig te voeden met inbreng van dorpsbewoners. Ook de dorpsraad moest voortdurend betrokken kunnen blijven bij het proces en de inhoud. Dat is gelukt. Daarmee is dit dorpsplan niet primair een plan ‘voor’ Vrouwenpolder, maar vooral een plan ‘van’ het dorp geworden. Dit dorpsplan is daarmee ook een instrument van het dorp zelf geworden om de ontwikkelingen vorm te geven.

De gemeente heeft zich in dit dorpsplan gecommitteerd aan het herinrichten van een groot deel van de openbare ruimte. Daarmee kan een eerste verbetering al in 2012 zichtbaar worden gemaakt. Om de hier voorliggende plannen evenwel volledig te verwezenlijken, is meer nodig dan de inzet van de gemeente. Voor ondernemers, bewoners, clubs en verenigingen liggen er namelijk voldoende kansen en mogelijkheden om zelf de handen ineen te slaan en op onderdelen ideeën en mogelijkheden uit dit dorpsplan te realiseren. Een aantal ondernemers heeft inmiddels reeds de hand aan de ploeg geslagen. Ook andere inwoners en ondernemers zien in dat dit het juiste momentum is om investeringen te doen die bijdragen aan het ‘nieuwe’ Vrouwenpolder. Ik spreek de wens uit dat velen hun goede voorbeeld zullen volgen. Bij die zelfsturing geldt dat de gemeente slechts een faciliterende rol vervult. Ik dank allen die aan dit dorpsplan hebben meegewerkt en spreek de wens en de verwachting uit dat dit dorpsplan in hoge mate zal bijdragen aan het verwezenlijken van het ‘nieuwe’ Vrouwenpolder." Aldus wethouder René Molenaar in het Voorwoord van het Dorpsplan, najaar 2011.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Vrouwenpolder heeft 5 rijksmonumenten.

- In de Tachtigjarige Oorlog, tijdens het Beleg van Middelburg (1572-1573), wordt de Hervormde (PKN) Pelgrimskerk te Vrouwenpolder (Fort den Haakweg 2) ernstig beschadigd. In 1622-1624 is de kerk hersteld, met gebruikmaking van de resterende muurdelen. Het resultaat is een typisch 17e-eeuwse zaalkerk, vijf traveeën lang en met een dakruiter op de nok van het dak. Het torentje is in 2007 gerestaureerd. Houtrot en houtkevers hadden de draagbalken aangevreten. Als herstel niet tijdig zou hebben plaatsgevonden, zou het torentje in elkaar zijn gezakt. Ook het uurwerk is gerepareerd. De restauratie, die bijna €100.000 heeft gekost, is betaald door de gemeente Veere.

- De voormalige Gereformeerde Kerk (Fort den Haakweg 16) uit 1952 is na de fusie met de Hervormden tot PKN in 2004 aan de eredienst onttrokken en verkocht. Het pand is herbestemd tot woning en atelier.

- De Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (Schoolstraat 9) kerkt in een zaalkerk uit ca. 1903.

- De RK Parochie van Onze Lieve Vrouw van de Polder in Vrouwenpolder start in 1958 in de openlucht met een altaar van twee schragen en een plank en de kerkgangers in het gras eromheen. De diensten worden veelal geleid door der Paters van Mill Hill. Later worden de openluchtdiensten vervangen door diensten in een tent, die tijdens een storm in 1966 bezwijkt. Sinds 1967 gebruikt men een eenvoudige houten loods aan de Fort den Haakweg. De kerk heet tegenwoordig Toeristenkerk. In het zomerseizoen ben je iedere zondagochtend om 10 uur welkom om de dienst bij te wonen.

- Gevelstenen in Vrouwenpolder.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Koningsdag.

- Eventing Zeeland (weekend begin juni) is een jaarlijks paardensportevenement. De deelnemers, uit binnen- en buitenland, kunnen meedoen vanaf klasse BB (beginnende ruiters) tot de hoogste landelijke klasse Z (zwaar). Tijdens deze samengestelde wedstrijd (eventing) rijden de combinaties eerst een dressuurproef, vervolgens een springparcours en komen vervolgens aan de start in de cross-country. De resultaten van deze onderdelen bepalen samen de uiteindelijke score in de wedstrijd. De cross is het meest avontuurlijke onderdeel van deze veelzijdige discipline. En levert altijd spectaculaire, boeiende en afwisselende sport. De cross gaat door de weilanden en bossage van Manege De Eendracht in Vrouwenpolder, waarbij natuurlijke hindernissen overwonnen moeten worden. Natuurlijke hindernissen zijn bijvoorbeeld de waterbak-combinatie, een weidehek, de brug, een sloot. De cross wordt op tijd verreden. Te langzaam rijden levert strafpunten op, maar ook te snel rijden wordt bestraft. In de klasse B (beginners) wordt er ook op rijstijl beoordeeld.

- De Kustloop (1e zaterdag van september, in 2019 voor de 13e keer) is niet alleen ‘Walchers mooiste’, maar het is ook een zware halve marathon. Met ongeveer 9 kilometer over het Noordzeestrand is deze tocht een echte uitdaging voor iedere wandelaar en hardloper. Na de start op de Dorpsdijk vlakbij de Pelgrimskerk voert de Kustloop langs schitterende natuurgebieden die in de omgeving van Vrouwenpolder volop aanwezig zijn. Circa elke 5 kilometer is een verversingspost aanwezig.

- Winterfair (eind december).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Bij Deltapark Neeltje Jans ben je een hele dag onder de pannen met het gezin. O.a. zeehonden, orkaanmachine, 3D film, waterspeelplaats, zeeleeuwenshow, het grootste zeeaquarium van Zeeland, rondvaart en desgewenst zwemmem met zeeleeuwen.

- Vrouwenpolder is een populaire badplaats, met het brede Noordzeestrand Breezand, het noorderstrand van Walcheren, in de geschiedenis bekend door de landing der Engelsen op 30 juli 1809 (zie bij Geschiedenis). Naast de bekende reguliere stranden zijn er ook 2 naaktstranden.

- De duinen van Natuurgebied Oranjezon en het O daarvan gelegen Breezand in Vrouwenpolder zijn van grote natuurwetenschappelijke waarde. Het pompstation van Evides Waterbedrijf staat bij de entree van natuurgebied Oranjezon, op een plek die vroeger ingericht was als groot bedrijfsterrein. Een aantal oude gebouwen is enkele jaren geleden al weggehaald. Het pompstation, dat aan vervanging toe was, is in 2018 vervangen door een nieuw, energiezuinig station dat is ingepast in de duinen. Een duinpan en begroeiing bedekken deels het nieuwe pompstation.

Sinds 2014 begraast een kudde konikpaarden de duinen van Oranjezon. Aanvankelijk alleen de oostkant, sinds 2019 ook de westkant. Dit deel wordt al begraasd door Herefordkoeien, en voorheen ook Shetlandponies. De Shetlandponies grazen nu in andere Zeeuwse natuurgebieden. Het begrazingsareaal in het westelijk deel is vergroot na het rooien van Amerikaanse vogelkers. De 2 gebieden zijn nu nog gescheiden doordat er een strandpad dwars doorheen loopt. Er zijn plannen om het strandpad passeerbaar te maken voor de grote grazers, zodat het gebied één grote begrazingseenheid wordt van circa 250 hectare. Tot die tijd leven 2 groepen gescheiden van elkaar. Grazers zoals runderen, paarden, herten en konijnen hebben elk hun effect op het duinlandschap van Oranjezon. Stichting Het Zeeuwse Landschap zorgt zo in combinatie met het plaatselijk rooien van Amerikaanse vogelkers en herstellen van vochtige duinvalleien voor een gevarieerd en bijzonder duingebied. (bron: Free Nature, 8-4-2019)

- Subtropische tuin Fort den Haak is geopend van april t/m oktober.

- KEC Vrouwenpolder (de afkorting staat voor 'kunst en cultuur') organiseert door het jaar heen allerlei activiteiten en evenementen op dit gebied. Verder zet de KEC zich sinds 2016 in voor de realisatie van de Kloostertuin, waarvoor ze de KNHM 'Kern met Pit'-prijs 2016 hebben gewonnen. In 1993 worden in het centrum van het dorp fundamenten en beerputten ontdekt van een klooster dat hier vroeger heeft gestaan. Er worden lage muurtjes opgemetseld om de contouren zichtbaar te maken. Maar de inwoners vinden het maar een saai desolaat plein waar je nooit iemand ziet, en wat ze graag willen omtoveren tot een kleurig ontmoetingspunt; de Kloostertuin. Onder de link vind je een mooi animatiefilmpje dat je een indruk geeft van hoe het beoogt te gaan worden.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Vrouwenpolder (online te bestellen).

Terug naar boven

Links/voorzieningen

- Algemeen: - Site van en over Vrouwenpolder.

- Nieuws: - Nieuws uit Vrouwenpolder op Facebook.

- Onderwijs: - Basisschool De Goede Polder.

- Sport: - Tennisclub Vrouwenpolder is opgericht in 1982. Het mooie tennispark is rustig gelegen, nabij het strand. De tennisclub biedt de volgende faciliteiten: 2 gravelbanen, 1 kunstgrasbaan (tevens huurbaan), kleedaccommodatie, gezellige kantine, diverse malen per jaar een gezelligheidstoernooi voor junioren en senioren, 2x per week toss, mogelijkheid tot deelname aan competitie, en mogelijkheid voor tennislessen.

- Zorg en welzijn: - Ook in Vrouwenpolder is het een belangrijk thema dat men de ouderen zo lang mogelijk in het dorp wil laten wonen, opdat zij niet naar een andere kern hoeven te verhuizen. Verder wil men ook inspelen op de behoeften van oudere toeristen. Voorzieningen voor ouderen kunnen wellicht aan beide groepen ten goede komen. In het kader van deze thema's werkt het dorp sinds 2015 aan een Zorgvisie.

- Veiligheid: - Als je altijd al had willen leren om anderen in geval van nood te helpen, of je kennis op dit gebied op peil wilt houden, ben je van harte welkom bij EHBO-vereniging Vrouwenpolder.

- Vervoer: - In januari 2014 kwam Vrouwenpolder even landelijk groot in het nieuws, toen bleek dat inwoners van dit dorp die aan de Postcodeloterij deelnamen, gezamenlijk bijna 43 miljoen euro mochten verdelen. In 2018 constateert een reportage in Trouw dat er in het dorp niet heel veel veranderd is, behalve dat er veel nieuwe auto's en veel meer zonnepanelen dan voorheen worden waargenomen. Een mooi initiatief van supermarkteigenaar Paul Corbijn ­is dat hij besloot een deel van zijn prijs te investeren in een busje waarmee hij ouderen uit omliggende dorpen, waar weinig voorzieningen zijn, naar zijn winkel kan halen. Het is een groot succes. "We hadden al een bezorgservice. Maar erop uitgaan is voor die mensen veel leuker dan boodschappen thuis krijgen. Ik rijd meestal zelf. Als er zes of zeven ouderen achterin zitten, is het altijd gezellig. Ze gaan nu ook bij elkaar op de koffie", aldus Corbijn. Andere organisaties mogen het busje ook gebruiken. Soms gaat de voetbalclub ermee naar uitwedstrijden, en senioren worden ermee naar bijvoorbeeld een museum gebracht. Het busje is voor de gemeenschap. Het kan bijvoorbeeld ook worden ingezet als iemand geen vervoer heeft naar het ziekenhuis.

Reacties

(2)

Beste,
Naar aanleiding van een reportage op Hart van Nederland heb ik Uw site bezocht.
Dit kostte wel enige moeite, de site was druk bezet.

Ik was aangenaam verrast toen ik zag dat ons evenement, de Kustloop Vrouwenpolder, prominent in beeld verscheen.
Helaas was de tekst eronder verouderd...
Zou U dit willen aanpassen in zaterdag 7 september 2019?
Ook zou er kunnen komen te staan dat dit evenement iedere eerste zaterdag van september plaatsvindt.
Dan hoeft dit niet elk jaar gewijzigd te worden :)

m.vr.gr.
Kees Louwerse
Penningmeester Stichting Kustloop Vrouwenpolder

Dank voor uw complimenten. Dat doet mij goed om te horen! En het stimuleert mij om door te gaan met de laatste loodjes/puntjes op de i. Ik hoop dat u uw enthousiasme ook aan uw relaties wilt overbrengen, want helaas weten de meeste mensen nog altijd niet van het bestaan van de site, en degenen díe er van weten, zijn er allemaal enthousiast over.

De site is normaalgesproken supersnel, met 1 of 2 seconden staan de pagina's op je scherm. Gisteravond duurde het inderdaad vaak langer. In dit kader een goed teken. Het was inderdaad een drukke avond qua bezoek.

Dank voor uw tip ook! Ik heb het verwerkt. Bij alle 6.500 plaatsen ligt nu een stevige inhoudelijke basis, waar ik in totaal 10 jaar aan heb gewerkt. Mijn hoop en doel is vanaf nu dat lokale ingewijden met aanvullingen, actualiseringen en/of correcties de laatste puntjes op de i helpen zetten, dus dank hiervoor!

Met vriendelijke groet, Frank van den Hoven, hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Reactie toevoegen