Fabrieksdorpen en andere dorpen met specifieke functie

heveadorp_plaatsnaambord.jpg

Hevea is Latijns voor 'rubber'. Dit dorp is destijds dan ook gesticht voor de werknemers van de rubberfabriek ter plekke

Hevea is Latijns voor 'rubber'. Dit dorp is destijds dan ook gesticht voor de werknemers van de rubberfabriek ter plekke

In Nederland is een aantal dorpen, buurtschappen en wijken speciaal gebouwd voor de werknemers van een bepaalde fabriek, andere bedrijfsmatige activiteit of zorginstelling ter plekke. Vaak zijn de oorspronkelijke kenmerken van het dorp nog goed bewaard gebleven. De bijzonderheden hieromtrent vind je op de desbetreffende homepage. Het betreft:

Fabrieksdorpen en anderszins bedrijfsdorpen:

- Agodorp gem. Vlagtwedde GR.

- Batadorp gem. Best NB.

- Budel-Dorplein gem. Cranendonck NB.

- Ceresdorp gem. Stadskanaal GR.

- Gerodorp in Zeist is een tuindorp, gebouwd rond 1912 voor de arbeiders van de toenmalige Gerofabriek. 64 twee-onder-één-kap woningen met diepe achtertuin kenmerken de buurt. Het 'dorp' is - net als Tuindorp in Maarn - nooit als aparte plaatsnaam beschouwd geweest.

- Het dorp Griendtsveen, gemeente Horst aan de Maas (LB), was tot 1962 eigendom van vervenersfamilie Van de Griendt. Pas in genoemd jaar hebben ze het dorp verkocht aan de gemeente Horst.

- Heveadorp gem. Renkum GL.

- Heijplaat gem. Rotterdam ZH.

- Kerensheide (dit dorpje is helaas geheel afgebroken) vanouds gem. Beek LB.

- Mariadorp gem. Eijsden-Margraten LB.

- Philipsdorp gem. Eindhoven NB.

- Radio Kootwijk gem. Apeldoorn GL.

- De wijk aan en rond de Avébéweg in Ter Apelkanaal zal allicht speciaal zijn gebouwd voor de werknemers van het Avébé-fabriekscomplex daar tegenover.

- Het Tuindorp in Maarn is speciaal gebouwd voor de NS-arbeiders die aan de zandafgraving werkten.

- Tuindorp bij Tolkamer gem. Rijnwaarden GL.

Zorginstellingen, die als zelfvoorzienend 'dorp' zijn opgezet:

- De Glind (jeugd) gem. Barneveld GL.

- Dennenoord (GGZ) in Zuidlaren DR.

- Het instituut Huize Padua (GGZ) bij Boekel NB heeft officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden).

- De Sterrenberg (GGZ) in Huis ter Heide UT had tot enkele jaren geleden officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) met die naam.

- Valkenheide (jeugd) gem.Utrechtse Heuvelrug UT.

- Vrederust (GGZ) bij Halsteren, gemeente Bergen op Zoom NB.

Militaire en politie-'dorpen':

- Er zijn 2 'plaatsen' in ons land die voorzien zijn van blauwe plaatsnaamborden (komborden), en die daarom op het eerst oog een woonplaats lijken, maar in werkelijkheid een militair object betrefffen. Het betreft de kazerne Vlasakkers in Amersfoort en het militaire oefendorp Marnehuizen in gemeente Het Hogeland (GR).

- Verder is er nog het militaire oefendorp Oostdorp bij Harskamp in de gemeente Ede (GL). Ons is niet bekend of dit ter plekke middels bebording wordt aangegeven.

- De ME heeft een 'oefendorp' bij Hoogerheide in de gemeente Woensdrecht (NB).

- Een bijzondere categorie zijn de militaire complexen die in verband met de Tweede Wereldoorlog zodanig zijn gecamoufleerd dat het vanuit de lucht dorpjes/buurtschapjes leken, met de intentie zo bombardementen te voorkomen. Het betreft de complexen op Vliegkamp Deelen (GL) (als geheel een rijksmonument), het 'Barakkenbos' bij het voormalige Marinevliegkamp Valkenburg (ZH) en Kamp Prinsenbosch bij Gilze (dat 60 rijksmonumenten omvat, vermoedelijk het gehele complex betreffende).

Reacties

(4)

Gerodorp in Zeist is een tuindorp, gebouwd rond 1912 voor de arbeiders van de toenmalige Gerofabriek. 64 twee-onder-één-kap woningen met diepe achtertuin kenmerken de buurt. Het 'dorp' heeft nooit een eigen plaatsnaam gehad, net zo min als Tuindorp in Maarn.

Dank voor de tip Henk Jan! Deze hoort er inderdaad ook zeker bij. Ik heb hem toegevoegd.

Bij de aanleg van het Vliegveld Valkenburg (ZH), in de jaren vóór 1940, zijn de meeste dienstgebouwen en legeringsgebouwen opgetrokken langs de Wassenaarseweg (langs de duinvoet) in de gemeente Katwijk. Uit oogpunt van camouflage waren de gebouwen zodanig gesitueerd dat ze samen de indruk konden wekken een buurtschapje te zijn. Na de opheffing van het Marinevliegkamp Valkenburg waren de opstallen overbodig en bestonden plannen voor algehele sloop. Momenteel zijn en/of worden de panden door de Dienst der Domeinen verkocht.

Dank voor uw aanvulling! Deze categorie past er inderdaad ook mooi bij. Ik heb het toegevoegd, evenals het soortgelijke complex in Deelen, en bij beide gelinkt naar de uitvoerige informatie erover op de plaatspagina's in kwestie.

Aanvulling 6-10-2019: ik heb zojuist nog een soorgelijk complex 'ontdekt' en hierboven gelinkt en op de pagina in kwestie beschreven, namelijk Kamp Prinsenbosch bij Gilze.

Reactie toevoegen