De Steeg

Plaats
Dorp
Rheden
Veluwe
Gelderland

de_steeg_plaatsnaambord_kopie.jpg

De Steeg is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Rheden.

De Steeg is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Rheden.

De Steeg

Terug naar boven

Status

De Steeg is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Rheden.

Terug naar boven

Ligging

De Steeg ligt NO van Velp en Rheden, N van Giesbeek, W van Doesburg, ZW van Ellecom en Dieren. Het dorp wordt doorsneden door de spoorlijn Arnhem-Zutphen. Het dorpsgebied grenst in het Z aan de rivier de IJssel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp De Steeg (dan nog verdeeld in de kernen Middachtersteeg en Rhedersteeg) 24 huizen met 223 inwoners onder Rhedersteeg en 37 huizen met 322 inwoners onder Middachtersteeg. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 450 huizen met ca. 1.100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Rheden op de Kaart is een prachtige en gebruikervriendelijke website, waar je in een aantal menus's kunt selecteren op de canon van de gemeente (= de chronologische geschiedenis van de gemeente, beschreven in een 40-tal onderwerpen) of op een van de dorpen, zoals De Steeg. Bij een dorp kun je op de kaart inzoomen op een schat aan informatie m.b.t. verleden en heden van een aantal thema's, met name bedrijvigheid, dorpsleven, films, groen erfgoed, kunstwerken, landgoederen en buitenplaatsen, monumenten, onderwijs, openbaar vervoer, religie, straten, weg en water, en zorg, die per object binnen dat thema in tekst en beeld worden beschreven.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Steeg heeft 68 rijksmonumenten, waarvan er alleen al 40 betrekking hebben op Landgoed Middachten en ca. 15 op Landgoed Rhederoord.

- De Steeg heeft 58 gemeentelijke monumenten.

- Kasteel Middachten is gebouwd in de 12e eeuw. In de 17e eeuw is het verbouwd door stadhouderlijk bouwmeester Jacob Roman. Het karakter van het kasteel is niet gewijzigd toen het een woonhuis werd. Het is ingericht met de oorspronkelijke inboedel, waaronder een grote collectie portretten, vele 17e-, 18e-, 19e- en 20e-eeuwse meubels en kasten met serviezen, glaswerk, zilver en linnengoed. Het kasteel is omringd door een grote tuin van zeven hectare met vele 'kamers'. Zie verder het hoofdstuk Landschap etc. > Landgoed Middachten.

- Rhederoord is een historische buitenplaats bij De Steeg. Rhederoord is ontstaan in de 17e eeuw doordat Willem Everwijn vanaf 1657 een reeks aankopen verrichte van boerderijen, gronden en weilanden. Het huidige huis en park zijn oorspronkelijk aangelegd in 1745 in Franse barokstijl. Beide zijn in de loop der jaren verschillende malen aangepast aan de eisen van de bewoners en de destijds gangbare opvattingen omtrent architectuur. In 1970 verkreeg Huis Rhederoord de status van rijksmonument. In 2001 kreeg Rhederoord, het landgoed met gebouwen, ornamenten, een waterkelder, inrijhekken en een moestuin, de status van rijksbeschermd historisch landgoed. Sinds 2003 is 12 ha van de buitenplaats in particuliere handen en worden landhuis en koetshuis gebruikt als conferentiehotel voor vergaderingen, workshops en huwelijksfeesten. Het park is opengesteld voor publiek. Bijzonder zijn de boomgroepen uit 1868 van de Duitse landschapsarhitect Eduard Petzold. Met name enkele van de in totaal elf monumentale mammoetbomen (Sequoiadendron giganteum) verdeeld over enkele groepen in het park behoren met ruim 39 meter tot de hoogste van Nederland.

- 3 stellen hebben in 2016 het oude Esso Servicenter van De Steeg op de hoek van de Hoofdstraat en de Parkweg gekocht en er 3 appartementen in gerealiseerd. Het complex is gebouwd in Dudokstijl, en ontworpen door een van de leerlingen van de befaamde architect Dudok. Natuurlijk zijn er hedendaagse voorzieningen in aangelegd, maar het pand is zo veel als mogelijk in de originele staat hersteld. Nadere informatie hierover vind je in het dorpsmagazine Boom & Stroom, dec. 2016, pag. 22.

- Gevelstenen in De Steeg.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Op de zondagen in juli vanaf 11.30 uur klinkt er vanuit het openluchttheater van Middachten muziek van allerlei soort. Telkens treedt een ander muziekgezelschap op en zijn er diverse muziekstijlen te beluisteren. Tuin open vanaf 10.30 uur; kasteelrondleiding om 13.30 en 15.00 uur.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Kinderen hebben zelf de in 2017 gerealiseerde speeltuin aan de Van Aldenburghlaan in De Steeg ontworpen. Zij konden namelijk een tekening insturen van hun ideale speeltuin. De leukste fantasieën hebben volgens de gemeente Rheden een plek gekregen. Het thema van de speeltuin is ‘Middachten en landgoederen’. Op het speelterrein zijn speelheuvels omringd door een gracht. Kinderen kunnen via balken over de gracht naar kasteeldeuren lopen. Op de heuvel achter de kasteeldeuren staat een ‘kasteeltje’ met glijbaan. Ook kunnen de kinderen over de gracht klimmen. Op een andere heuvel staat een kabelbaan. Voor de kleintjes is er een rovershol, zandplek en een glijbaan. (bron: omroep Studio Rheden, 31-8-2017)

- Het 900 ha grote Landgoed Middachten behoort tot de grootste particuliere landgoederen van de Veluwe. Landgoed Middachten ligt zowel op de hoge gronden van de Veluwe als in in de Havikerwaard in de uiterwaarden van het dal van de Gelderse IJssel. Naar het noorden toe sluiten de Middachter Bossen aan bij de Onzalige Bossen, die onderdeel zijn van het Nationaal Park Veluwezoom. In het westen ligt landgoed Rhederoord en in het oosten landgoed Hof te Dieren. Het dorp De Steeg is gedeeltelijk op het landgoed ontstaan. De landbouwgronden van het landgoed beslaan een groot deel van de Havikerwaard langs een wijde zuidwaartse bocht van de Gelderse IJssel.

De 400 ha grote Middachterbossen liggen op een stuwwal op voor Nederlandse begrippen steile zuidhellingen en zeer goede bosbodems met lössgrond. Het bosbouwbedrijf van het landgoed heeft een goede naam in de houthandel, doordat men zich sinds lang heeft gespecialiseerd in de teelt van hoogwaardig zaaghout van hoofdzakelijk beuken. Daardoor behoort Middachten tot de weinige bosgebieden in Nederland waar nog min of meer renderend aan bosbouw kan worden gedaan. Er staat een belangrijk oud beukenbos. Op Middachten zijn in de loop der tijd met wisselend resultaat experimenten gedaan met destijds voor Nederland nieuwe houtsoorten zoals douglasspar, acacia en lariks, maar ook weinig gebruikelijke als thuja, chamaecyprus en de Westamerikaanse balsempopulier. Hier werd al dertig jaar gewerkt volgens de principes van geïntegreerd bosbeheer voordat dit elders ingang vond.

"Graaf en Gravin zu Ortenburg heten je van harte welkom op Kasteel en Landgoed Middachten in De Steeg. Onze deuren en poorten staan voor je open om over het landgoed te dwalen of om de prachtige tuinen te bewonderen. Het kasteel zelf is op de zondagmiddagen in juli en augustus open en tijdens de meeste evenementen. Middachten is een landgoed in bedrijf en er is dus altijd wel wat te beleven. We hebben iets te bieden voor iedereen: vele evenementen in tuin en kasteel, overnachtingen boven het koetshuis, maar ook huwelijken en ontvangsten zijn mogelijk in kasteel, oranjerie en in de oudste squashhal van Nederland. Je bent ook van harte welkom om wandelend of fietsend te genieten van ons park, de bossen en de uiterwaarden."

- Aan de voet van de Veluwe ligt op landgoed Middachten in De Steeg een uniek bronbos. Regenwater dat valt op de Veluwe komt hier naar boven en zoekt zich via bronnen en beekjes een weg door het bos, om uiteindelijk via enkele beken in de IJssel te stromen. De laatste decennia is het bos verdroogd en verzuurd. Door de sloten in aangrenzend landbouwgebied ondieper te maken, is de waterdruk nu verhoogd. Het eeuwenoude landgoed Middachten strekt zich uit van de Veluwe tot de IJssel en heeft een gevarieerde en soortenrijke natuur. Het bronbos ligt in een oude, met veen gevulde stroomgeul van de Rijn aan de voet van de heuvels. Het bestaat deels uit opgaand bos, deels uit elzen- en essenhakhout.

Waterschap Rijn en IJssel heeft in samenwerking met landgoed Middachten, gemeente Rheden en provincie Gelderland een plan gemaakt om de verdroging aan te pakken. De sleutel bleek te liggen in de ontwatering van het aangrenzende landbouwgebied Middachterbroek. Eind 2017 zijn de sloten in het gebied ondieper gemaakt en verkleind, zodat zij minder water afvoeren. Deze maatregelen konden uitgevoerd worden omdat zowel het landgoed als de pachter konden instemmen met vernatting. Het landbouwgebied is in agrarisch natuurbeheer bij een biologische boer. Om het effect van de maatregelen te volgen, zijn er in de bronbossen peilbuizen geplaatst. Per locatie zijn twee filters geplaatst: één diep en één ondiep. Daarmee kan de kweldruk gemeten worden: bij een kwelsituatie is de grondwaterstand in de diepe buis hoger dan in de ondiepe buis en wordt het water naar boven gedrukt. In de komende jaren wordt de peilbuis gemeten en wordt gemonitord of in de vegetatie veranderingen te zien zijn. (bron: Provincie Gelderland, 5-2-2019)

- In de bronbossen van de Havikerwaard - gelegen ZO van en vallend onder het dorpsgebied van De Steeg - komt eeuwenoud grondwater omhoog. Dit grond- of kwelwater passeerde in het verleden allerlei kleilagen en heeft daardoor een bijzondere samenstelling. Door ontwatering en ontginning kwam er steeds minder kwel omhoog. Als er niet genoeg basenrijke kwel in het bos naar boven komt, verzuurt het bos langzaam. Dan verdwijnen de kenmerkende soorten als slanke sleutelbloem, goudveil, bittere veldkers en knikkend nagelkruid. Gras en bramenstruiken krijgen dan de overhand, het bos wordt minder bloemrijk en eentoniger. Ook voor vogels betekent een zure bodem dat er minder voedsel voorhanden is. Om de waarde van dit bos te behouden is het dus belangrijk dat de kwel naar het bronbos sterker wordt.

Daarom heeft Waterschap Rijn en IJssel in 2017 herstelwerkzaamheden uitgevoerd om de verdroging van de bronbossen in de Havikerwaard tegen te gaan. Kavelsloten en delen van beken zoals de Oude Ruitersbeek en Middelste Beek zijn ondieper gemaakt en dammen en duikers zijn aangepast. Er is een vispassage aangelegd en een oude meander is hersteld. Door de ondiepere watergangen stijgt de grondwaterstand en werkt het gebied minder drainerend. Het grondwater biedt zo meer tegendruk aan het uit de Veluwe afkomstige kwelwater, waardoor meer kwelwater in de bronbossen omhoog komt.

De water- en natuurdoelen in de Havikerwaard zijn onderdeel van de integrale visie van de samenwerkende partners in het project Havikerpoort: provincie Gelderland, gemeente Rheden, waterschap Rijn en IJssel, Vitens, Landgoed Middachten, Stichting Twickel, Natuurmonumenten en Rijkswaterstaat. Er wordt door alle partijen samen gewerkt aan herstel en verbetering van de verbinding tussen Veluwe en de IJssel. Het gaat om natuurontwikkeling, aanleg van faunapassages, waterherstelmaatregelen, behoud van het agrarische cultuurlandschap en de aanleg van wandel- en fietsroutes. (bron: Waterschap Rijn en IJssel, 23-3-2017)

- Het plan om bij De Steeg via een ecoduct een verbinding voor edelherten te creëren vanaf Nationaal Park Veluwezoom naar het IJsselgebied is van de baan. Het ecoduct dat is gepland bij kasteel Middachten wordt minder groot. Er is minder geld voor beschikbaar. In de praktijk zullen daardoor alleen kleinere diersoorten van de verbinding gebruik maken. (nov. 2011)

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over De Steeg.

- Nieuws: - Het informatieve en kleurrijke dorpsmagazine Boom & Stroom valt 3x per jaar bij de inwoners van De Steeg in de brievenbus. Via de link is het magazine ook online te lezen (ook oudere nummers).

- Belangenorganisatie: - Belangengemeenschap De Steeg en Havikerwaard.

- Onderwijs en kinderopvang: - In Basisschool De Lappendeken scheppen ze een onderwijsleersituatie die het voor elk kind mogelijk maakt, binnen zijn grenzen, zich een aantal vaardigheden eigen te maken. Ze werken met heterogene groepen waarin twee jaargroepen bij elkaar zitten. In de rol van wisselend jongste/oudste kind leren kinderen van elkaar. Ook voor zelfstandig werken biedt deze groepssamenstelling voordelen. - BSO Puck & Co.

- Muziek: - "Muziekvereniging Excelsior is opgericht in 1893 en is de muziekvereniging voor de dorpen Ellecom en De Steeg. De fanfare oefent elke maandagavond. Voor een indruk van de fanfare zie deze video. De drumband repeteert op woensdagavond. Tijdens de marsen waarvoor de fanfare wordt uitgenodigd, zoals met Palmpasen, Koningsdag, de Dodenherdenking op 4 mei, Sinterklaas ontvangen en vele andere gelegenheden waarbij de fanfare een mooie rol speelt, is onze drumband ook vertegenwoordigd. Vaak worden ze versterkt door leden van de Voormalige Schutterij uit Doesburg. Voor een indruk van de drumband zie deze video. Bij Excelsior kan een leerling kiezen voor de verschillende klein koper instrumenten zoals de trompet, bugel. Groot koper instrumenten zoals de trombone. En natuurlijk saxofoon of slagwerk. Voor al deze verschillende instrumenten zijn er gekwalificeerde docenten aanwezig die de leerling professioneel kunnen begeleiden.

Al vele jaren heeft onze vereniging naast het fanfare-orkest en de drumband ook een eigen dweilorkest, genaamd Freestyle & Herrie (F&H). Het dweilorkest bestaat uit leden van de vereniging die ook in het fanfareorkest spelen, regelmatig aangevuld met muzikale collega’s uit De Steeg en Doesburg. De term dweilorkest wordt door wikipedia als volgt verklaard: Het woord ‘dweil’ in dweilorkesten komt van de term ‘dweilen’, in de zin van ‘doelloos, dan wel dronken, op straat rondzwerven’. In Brabant, en in mindere mate Limburg, is (of vaker, was) het gebruikelijk om tijdens carnaval van café naar café te ‘dweilen’, dit gebeurde onder begeleiding van kleine carnavalskapellen die voor de muziek zorgden. Zo ontstonden al snel de termen ‘dweilband’ en ‘dweilorkest’. F&H treedt op in herkenbare rode polo’s. Je komt ze tegen op vrijmarkten, dorpsfeesten, natuurlijk bij het carnaval en op bijzondere feestjes. Meer weten of wellicht meetoeteren? Mail ons."

- Sport: - Op hun website kunnen wij het nergens lezen, maar vermoedelijk is sportclub EDS er gezien hun naam net als de muziekvereniging eveneens voor de dorpen Ellecom en De Steeg gezamenijk (want daar zal die afkorting wel voor staan, lijkt ons).

- Zorg: - Het paleisachtige pand Rhederpark in De Steeg is omstreeks 1900 gebouwd als buitenhuis voor de adellijke Arnhemse familie Brantssen. Tot ca. 2013 was zorgorganisatie Woonzorgnet er gevestigd. Daarvoor deed het gebouw onder meer dienst als opleidingsinstituut, huis voor verstandelijk gehandicapten en asielzoekerscentrum. In 2018 is het pand overgenomen door zorginstelling Derman. Derman bedient vooral Turken, maar ook Marokkanen, Nederlanders en anderen. Rhederpark wordt een woonzorgcentrum voor 30 tot 35 dementerende ouderen. In het dagelijks leven wordt uitgegaan van mensen met een islamitische levenswijze, maar ook anderen zijn welkom, als ze tenminste een zorgindicatie hebben. Islamitische ouderen stellen prijs op een leefomgeving die hun doet denken aan hun jeugd in Turkije of elders. Daarom zal in Rhederpark halal worden gekookt.

Reactie toevoegen