Ellecom

Plaats
Dorp
Rheden
Veluwe
Gelderland

Ellecom

Terug naar boven

Status

- Ellecom is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Rheden.

- Onder het dorp Ellecom valt ook de buurtschap Elleburg.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1128-1139 Ellenchem, 1395-1396 Ellinchem, 1645 Ellechem, 1665 Ellekom.

Naamsverklaring
Betekent het Oudnederlandse hem = heem 'woonplaats, woning', van Elling, een afleiding met het suffix -ing- van de persoonsnaam Ello met als betekenis 'de lieden van Ello'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Ellecom ligt ZZO van de dorpen Laag-Soeren en Eerbeek, Z van de dorpen Dieren en Hall, ZW van de rivier de IJssel en de dorpen Olburgen, Spankeren, Leuvenheim, Steenderen en Brummen en de stad Bronkhorst, WZW van het dorp Toldijk, WNW van de dorpen Achter-Drempt, Hoog-Keppel, Laag Keppel en Hummelo, NW van de stad Doesburg en de dorpen Angerlo, Voor-Drempt en Nieuw Wehl, N van de stad Zevenaar, NNO van het dorp Giesbeek, NO van de dorpen De Steeg, Rheden, Velp, Lathum, Westervoort en Duiven en de stad Arnhem en NNO van de dorpen Rozendaal en Schaarsbergen. Centraal door het dorpsgebied loopt de A348, waar deze ook begint.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Ellecom 47 huizen met 323 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 440 huizen met ca. 1.100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Rheden op de Kaart is een prachtige en gebruikervriendelijke website, waar je in een aantal menus's kunt selecteren op de canon van de gemeente (= de chronologische geschiedenis van de gemeente, beschreven in een 40-tal onderwerpen) of op een van de dorpen, zoals Ellecom. Bij een dorp kun je op de kaart inzoomen op een schat aan informatie m.b.t. verleden en heden van een aantal thema's, met name bedrijvigheid, dorpsleven, films, groen erfgoed, kunstwerken, landgoederen en buitenplaatsen, monumenten, onderwijs, openbaar vervoer, religie, straten, weg en water, en zorg, die per object binnen dat thema in tekst en beeld worden beschreven.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ellecom heeft 14 rijksmonumenten.

- Ellecom heeft 36 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde (PKN) Dorpskerk of Nicolaaskerk in Ellecom (De Friedhof 6) is in de 12e eeuw gebouwd, later gewijd aan Nicolaas van Myra. Deze wijding heeft vermoedelijk verband met de ligging nabij de IJssel en de kans op overstromingen, waar Nicolaas veel werd aangeroepen ter bescherming van overstromingen. Voordat de kerk was gebouwd was op dezelfde locatie een houten kapel. In de 12e eeuw is een tufstenen kerk gebouwd in romaanse bouwstijl. De kerk is opgezet als eenbeukige zaalkerk. Het priesterkoor is driezijdig gesloten, bevat in de met steunberen ondersteunde muren spitsboogvensters en heeft aan de binnenzijde een netgewelf op colonnetten. In de vloer van het priesterkoor ligt de grafsteen van Hendrik van Middachten. In de kerk zijn daarnaast nog diverse invloeden van de heren van Kasteel Middachten aanwezig, zoals rouwborden en de Middachterbank.

De toren, met een ingesnoerde naaldspits, is het oudste bestaande deel van de kerk. In de toren hangt een klok gegoten door François Hemony. Het uurwerk dateert uit 1702. De kerk heeft diverse verbouwingen ondergaan. Het priesterkoor is rond 1450 verbouwd en het schip is in de 19e eeuw vervangen, beide in gotische bouwstijl. Tijdens de verbouwing in de 19e eeuw is een crypte onder de kerk toegevoegd, voor leden van de familie Bentinck. Niet alle inwoners van Ellecom waren content met de laatste verbouwingen, wat ertoe leidde dat zij zich tot een ander, nieuw gebouwd kerkgebouw wendden. Het eigendomsrecht van de kerk kwam begin 20e eeuw ter discussie. Zowel de familie Bentinck als de hervormde gemeente maakten aanspraak op de kerk. Vlak na de Tweede Wereldoorlog is de kerk toegewezen aan de hervormde kerk. In de laatste dagen van de oorlog is een deel van de kerk vernield doordat een V1 nabij de kerk insloeg. Na de oorlog is de kerk hersteld.

- "Op landgoed Avegoor in Ellecom ligt in de bossen een voormalige sporthal uit 1942 verscholen. Deze sporthal is een van de weinige (wellicht zelfs het enige) overblijfsel in Nederland van typisch nationaal-socialistische architectuur. Het gebouw en zijn enorme rieten kap zijn zeer uniek. Authentieke interieurelementen als de enorme houten spanten en de fraaie dakkapellen zijn nog intact. Ondanks achterstallig onderhoud is deze sporthal nog altijd een imponerend monument. De sporthal was oorspronkelijk een militaire sporthal, die in de Tweede Wereldoorlog is gebouwd als onderdeel van een SS-opleidingscentrum dat toen op Avegoor was gevestigd. De hal is gebouwd door een aannemer en niet door Joodse dwangarbeiders zoals lang werd gedacht. Het zware grondwerk is wel verricht door 139 Joodse dwangarbeiders die onder erbarmelijke omstandigheden waren gehuisvest in Villa Irene aan de Zutphensestraatweg. Na de Tweede Wereldoorlog heeft de Sporthal gefunctioneerd als vakantieoord voor kinderen, asielzoekerscentrum en sporthal. Momenteel staat het gebouw leeg." (bron: Green Real Estate - het vastgoedbedrijf van Jan Zeeman, de eigenaar van textielketen Zeeman - die het pand in 2018 heeft gekocht van de vorige eigenaar, Kondor Wessels. Green had het landgoed als zodanig reeds in bezit)

- De oude muziekkoepel op het dorpsplein van Ellecom is op oudjaarsdag 2017 door vuurwerk afgebrand. De muziekkoepel functioneerde al niet meer als zodanig, was ter voorkoming van vandalisme 'dichtgeplankt' en fungeerde vooral nog als opslagplaats. Muziekvereniging Excelsior paste er niet meer in. Mevrouw Massink, die villa Bernale bewoonde, heeft in 1948 als beschermvrouwe van Excelsior de bouw van het muziekpaviljoen gefinancierd. Theo van Berkel van de Oranjevereniging, Annemiek Hellings van Ellecoms Belang en Bertus Samberg van Excelsior zetten gezamenlijk de schouders onder een pan voor een nieuwe muziekkoepel, die in het vervolg weer wél zou worden gebruikt. Na twee maanden was er al een benefietconcert van dorpsbewoners. Gelukkig had de gemeente Rheden de muziekkoepel ook goed verzekerd.

De plaatselijke architect Jan Rooding heeft belangeloos een ontwerp gemaakt voor de nieuwe muziekkoepel. Met zijn reusachtige sedumdak op ruw afgeschilde bomen is de muziekkoepel uniek in zijn soort. De oude was gesloten, je kon tijdens optredens net de voorste paar mensen zien. "Doordat het dak vooraan omhoog loopt, ziet de nieuwe muziekkoepel er open en toegankelijk uit. Dat schept een verbinding met het publiek", aldus architect Rooding. Voorzitter Bertus Samberg van Muziekvereniging Excelsior is blij met het multifunctionele karakter van de muziektent. "We kunnen er muziek in maken, maar er ook met zijn allen kijken naar een scherm met voetbal. En deze is ruim, zelfs de Politieband past hierin", stelde hij bij de feestelijke opening op 30 juni 2019.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Stichting Behoud Dorpskerk Ellecom organiseert door het jaar heen diverse evenementen en activiteiten, zoals concerten en lezingen in de kerk, en de jaarlijkse Kerstmarkt, waarvan de opbrengsten ten goede komen een de instandhouding van de kerk.

- Ook Oranjevereniging Ellecom organiseert door het jaar heen diverse evenementen en activiteiten, zoals het Koningsfeest op 27 april, de 4 mei herdenking in de Sint Nicolaaskerk en op de begraafplaats, en de spectaculaire Zomerfeesten in het 1e weekend van juni.

- Al sinds 1988 is de (gebruikte) Kinderkleding- en Speelgoedbeurs Ellecom (2x per jaar, op een zaterdag begin april en begin oktober) een begrip. Een kwalitatief goed aanbod en de opbrengsten gaan naar een goed doel.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's, ansichtkaarten e.d. van Ellecom op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Ellecom (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Ellecom.

- Nieuws: - Nieuws uit Ellecom op Facebook.

- Belangenvereniging: - "Het bestuur van Ellecoms Belang verbindt, coördineert en initieert. Ellecoms Belang fungeert als platform voor activiteiten in het dorp en als spreekbuis voor externe zaken. Waar zijn wij zoal mee bezig? In Ellecom: de dorpsschouw: een inventarisatie van knelpunten, verbeterpunten. Met complimenten voor al goed geregelde zaken; er is inmiddels een netwerk van straatambassadeurs opgezet; we werken samen met een aantal werkgroepen; samen met Excelsior, de Oranjeverening en de gemeente Rheden in gesprek over de herbouw van de muziektent; bijdrage aan het realiseren van het nieuwe Joodse Monument; we volgen de ontwikkelingen in het Rhedens Buitengebied; verschillende Ellecomse initiatiefgroepen, die ook voor het algemene Ellecomse belang zijn, ondersteunen we waar het gewenst is.

Voor Ellecom: we stemmen af met de belangenvereniging van De Steeg en de landgoederen Middachten en Hof te Dieren in ‘het Platform’; we zijn aanwezig bij het overleg met ProRail over de voorgenomen sluitingen en aanpassingen van de spoorwegovergangen; we hebben regelmatig overleg met de gemeente Rheden, onze dorpswethouder Marc Budel en dorpsgastheer Freddy van de Lee; met Radar, de uitvoerende instantie van gemeentelijke bepalingen, overleggen we regelmatig; Ellecoms Belang is lid geworden van DKK Gelderland, de provnciale kennisorganisatie voor dorpshuizen en kleine kernen; we zijn lid van RONA, de organisatie die het vervoer van goederen over het spoor monitort."

- MFC: - In 2012 is in Ellecom een nieuwe multifunctioneel centrum (MFC) gerealiseerd, dat onderdak biedt aan het dorpshuis, de basisschool, de peuterspeelzaal en de BSO.

- Onderwijs: - "De Anne Frankschool is sinds schooljaar 2019-2020 schooljaar verder als Montessorischool. Samen met KOO Puck en Co bieden we Montessorionderwijs en -opvang aan in Ellecom in ons Montessori Kindcentrum. Een logische keuze, omdat onze hoofdvestiging in Doesburg al jaren een Montessorischool is. Daarnaast bieden de Montessoriprincipes mooie antwoorden op de vragen waar wij ons als school voor gesteld zien. Door naar het kind als individu te kijken en aan te sluiten bij zijn behoeften, mogelijkheden en interesses, zal een leerkracht meer lesjes op maat geven en minder frontaal voor de groep staan. “Help mij het zelf te doen”, is niet voor niets een van de bekendste uitspraken van Maria Montessori.

Haar uitgangspunt is dat we als volwassenen de taak hebben om kinderen te begeleiden naar zelfstandigheid. Dit doet zij allereerst door kinderen zelfstandigheid en vrijheid te geven. Kinderen mogen kiezen wat ze gaan leren en hoe ze gaan leren, binnen gegeven kaders en vastgestelde leerlijnen. Er is daardoor meer ruimte voor differentiatie in werk, maar ook in niveau. Kinderen doen daarbij niet wat ze willen, maar ze willen wat ze doen. Er wordt meer initiatief bij de leerlingen gelegd en het leren zal er meer divers en handelend uitzien. Een belangrijk kenmerk van het Montessorionderwijs is het door haar ontwikkelde materiaal. Dit maakt dat kinderen eerst met concreet materiaal begrip opdoen om daarna tot abstractie en inzicht te kunnen komen. Al met al een interessante verandering met als voordeel dat de school in Doesburg en de leerkrachten op beide locaties al Montessorikennis in huis hebben."

- Muziek: - "Muziekvereniging Excelsior is opgericht in 1893 en is de muziekvereniging voor de dorpen Ellecom en De Steeg. De fanfare oefent elke maandagavond. Voor een indruk van de fanfare zie deze video. De drumband repeteert op woensdagavond. Tijdens de marsen waarvoor de fanfare wordt uitgenodigd, zoals met Palmpasen, Koningsdag, de Dodenherdenking op 4 mei, Sinterklaas ontvangen en vele andere gelegenheden waarbij de fanfare een mooie rol speelt, is onze drumband ook vertegenwoordigd. Vaak worden ze versterkt door leden van de Voormalige Schutterij uit Doesburg. Voor een indruk van de drumband zie deze video. Bij Excelsior kan een leerling kiezen voor de verschillende klein koper instrumenten zoals de trompet, bugel. Groot koper instrumenten zoals de trombone. En natuurlijk saxofoon of slagwerk. Voor al deze verschillende instrumenten zijn er gekwalificeerde docenten aanwezig die de leerling professioneel kunnen begeleiden.

Al vele jaren heeft onze vereniging naast het fanfare-orkest en de drumband ook een eigen dweilorkest, genaamd Freestyle & Herrie (F&H). Het dweilorkest bestaat uit leden van de vereniging die ook in het fanfareorkest spelen, regelmatig aangevuld met muzikale collega’s uit De Steeg en Doesburg. De term dweilorkest wordt door wikipedia als volgt verklaard: Het woord ‘dweil’ in dweilorkesten komt van de term ‘dweilen’, in de zin van ‘doelloos, dan wel dronken, op straat rondzwerven’. In Brabant, en in mindere mate Limburg, is (of vaker, was) het gebruikelijk om tijdens carnaval van café naar café te ‘dweilen’, dit gebeurde onder begeleiding van kleine carnavalskapellen die voor de muziek zorgden. Zo ontstonden al snel de termen ‘dweilband’ en ‘dweilorkest’. F&H treedt op in herkenbare rode polo’s. Je komt ze tegen op vrijmarkten, dorpsfeesten, natuurlijk bij het carnaval en op bijzondere feestjes. Meer weten of wellicht meetoeteren? Mail ons."

- Sport: - Voetbalvereniging Sportclub EDS.

Reactie toevoegen