Haerst

Plaats
Buurtschap
Zwolle
Salland
Overijssel

haerst_plaatsnaambord.jpg

Buurtschap Haerst viel vanouds onder de gemeente Zwollerkerspel, en is bij de gemeentelijke herindelingen van 1967 overgegaan naar de gemeente Zwolle. De buurtschap ligt nog altijd landelijk in het buitengebied.

Buurtschap Haerst viel vanouds onder de gemeente Zwollerkerspel, en is bij de gemeentelijke herindelingen van 1967 overgegaan naar de gemeente Zwolle. De buurtschap ligt nog altijd landelijk in het buitengebied.

Haerst

Terug naar boven

Status

- Haerst is een buurtschap in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Zwolle. T/m 31-7-1967 gemeente Zwollerkerspel.

- De buurtschap Haerst valt, ook voor de postadressen, onder de stad Zwolle.

- De buurtschap Haerst ligt buiten de bebouwde kom en heeft daarom witte plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1133 Harsolthe, 1188 ingevoegd eind 13e eeuw Harsolte, 1346 Harzolt, 1381-1383 Haerste.

Naamsverklaring
De oudste vormen behoren bij Haarsolte, een voormalige havezathe N van Zwolle. Het eerste lid is onzeker. Misschien een samenstelling van haar 'zandige heuvelrug' en holte 'bij het bos met hoogopgaand geboomte', of van de plaatsnaam Haerst en holte. De naam wordt wel opgevat als haar-sete 'nederzetting bij een haar', maar is eerder te vergelijken met het Vlaamse heerst, een variant van horst 'met bomen begroeide hoogte'.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Haerst ligt rond de wegen De Doornweg, Havezatheweg (het gedeelte van deze weg ZW van huisnummer 4), Dashorstweg (het gedeelte van deze weg vanaf huisnummer 7, in ZW richting) en Vijfhoekweg Zuid. De buurtschap ligt aan de O oever van de rivier de (Overijsselse) Vecht, NO van de stad Zwolle en de Zwolse wijk Berkum, ZZO van de stad Hasselt, ZO van het dorp Mastenbroek, ZW van het dorp Rouveen, NW van het dorp Dalfsen en ONO van het dorp 's-Heerenbroek.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In de Volkstelling van 1840 wordt de buurtschap onderscheiden in Haerst 1e gedeelte, met 13 huizen met 69 inwoners, en Haerst 2e gedeelte, met 20 huizen en 132 inwoners. Tegenwoordig omvat de buurtschap ca. 55 huizen en een handvol woonschepen, met ca. 150 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In 1988 en 1989 zijn in een zandwinning in Haerst resten aangetroffen die de aanwezigheid van neanderthalers aantonen. Nergens in Salland zijn oudere resten van menselijke aanwezigheid aangetoond.

- De bedoeling van de site 't Plankenloodsje is de herinnering aan de vroegere basisschool ‘t Plankenloodsje / School met den Bijbel te Haerst levend te houden, o.a. met de geschiedenis, (klassen)foto’s, verhalen etc., als een 'digitaal museum'. De site beperkt zich daarbij niet tot alleen de school, maar beschrijft de hele omgeving van het Lichtmiskanaal in tekst en beeld, dus globaal de streek langs de huidige snelweg A28 tussen de Vecht bij Zwolle en buurtschap De Lichtmis in het noorden.

Deze omgeving viel oorspronkelijk onder 4 gemeenten; Zwolle/Zwollerkerspel (Haerst, Haersterbroek, Haerster Markte, Het Blik, Berkummer Broek), Nieuwleusen (De Ruiten/'De Roete' en Veenekampen, De Polhoeven/'De Polle'/''t Euilaand'), Dalfsen (De Hooislagen) en Hasselt (Gennerbroek). Het was/is voor deze gemeenten een beetje een uithoek en valt dus wat tussen wal en schip. Er is in deze streek veel veranderd, o.a. met de verdubbeling van de A28 en de demping van het Lichtmiskanaal, omstreeks 1970 en recentelijk door de aanleg van Bedrijventerrein Hessenpoort. Er waren in deze streek behalve boerderijen ook enkele winkels en zaken zoals bijv. bakkerij Padberg (nu Van Marle auto’s), chauffeurscafé Van Oosten en fietsenmaker Sander Padberg. Het is de bedoeling vooral foto’s van deze omgeving te plaatsen tot ca. 1970, dus t/m de werkzaamheden in het kader van de verdubbeling van de A28.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- In het NW uiteinde van buurtschap Haerst, op de De Doornweg 47, staat het rijksmonumentale Huize Den Doorn (waar de weg door de buurtschap kennelijk naar genoemd is). De havezate was gedurende decennia in bezit van leden van de familie Van Raesfelt en later van de familie Van Haersolte die vanwege dat bezit werden verschreven in de ridderschap van Overijssel; een tak van de laatste familie droeg de naam Van Haersolte tot/van den Doorn.

- Vlakbij het pontje van Haerst ligt Huize Arnichem met landgoed. Het is een in 1829 gebouwd blokvormig buitenhuis. De benaming verwijst naar een ver verleden dat in verband stond met de proosdij van St.-Lebuïnus in Deventer. Vanaf begin 20e eeuw tot 1965 hebben paters Dominicanen huize Arnichem bewoond als zomerverblijf. Tegenwoordig is het huis weer in particuliere handen. Op het landgoed ligt het graf van Lepejou. Dat was een in Celebes geboren slaaf, die naar verluidt - zekerheid heeft men daarover niet kunnen krijgen - het leven van Joan Hendrik Tobias zou hebben gered. Tobias bewoonde Huize Arnichem, en heeft enige tijd in Nederlands-Indië gewerkt. Als dank heeft Tobias Lepejou mee naar Nederland genomen, alwaar deze in 1828 is overleden. Het is vermoedelijk het oudste moslimgraf in Nederland. - Nog een artikel over Lepejou.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het Haersterveer, NO van Zwolle tussen die stad en buurtschap Haerst, vlakbij restaurant De Agnietenberg, is het laatste handgetrokken kabelpontje van Nederland. Dit pontje over de Vecht is misschien wel het leukste pontje van Nederland (aldus de site van De Agnietenberg). Het pontje is van eind april tot 1 oktober dagelijks van 10.00-19.00 uur in de vaart. Het fiets- en voetveer wordt bediend door een 6-tal vrijwilligers. Een overtocht kost 60 eurocent. Aan de Zwolse kant vind je een enorme bel waarmee je de pontbaas kunt laten weten dat je wilt oversteken. In de linkerbalk onder de link vind je diverse filmpjes van het pontje.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's e.d. van Haerst e.o. op Facebook.

Reactie toevoegen