Haren (Brabant)

Plaats
Dorp
Oss
Noordoost-Brabant
Noord-Brabant

Haren (Brabant)

Terug naar boven

Status

- Haren is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant, gemeente Oss. T/m 1993 gemeente Megen, Haren en Macharen.

- Wapen van de voormalige gemeente Haren.

Terug naar boven

Ligging

Haren ligt NO van Oss, ZO van Megen, WNW van Ravenstein.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Haren 80 huizen met 485 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 300 huizen met ca. 720 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instantie en sites:

- In de prachtige ambiance van voormalig klooster Bethlehem is sinds 2008 in de aangrenzende kloosterboerderij op Kerkplein 6 'Erfgoedlokaal Haren ons dorp' gevestigd. Door de wisselende exposities die hier worden ingericht kun je kennismaken met de geschiedenis van dit dorpje en de directe omgeving. Verder wordt binnen het Erfgoedlokaal aandacht besteed aan genealogie, archeologie, volkskunde, dialecten, monumentenzorg, historie, heemkunde, bestuderen en ontcijferen van oude geschriften en archiefstukken, lokale geschiedenis, en oudheidkunde.

"Als je de historie van dit dorp wilt leren kennen, dan moet je het levenswerk lezen van Willy Arts (1937) in zijn boek 'Het dorp Haren in Historisch Perspectief'. Helaas is dit boek niet meer te koop, maar het heeft bij vele inwoners van dit dorp nog altijd een dierbare plek op de boekenplank. Om een goede beschrijving van de geschiedenis van het dorp te kunnen geven, moet je er geboren en getogen zijn. Op die manier leer je het echte dorpsleven pas goed kennen, begrijpen en waarderen. Er moet een bepaald soort liefde en interesse in je ontstaan als je probeert de geschiedenis van een kleine gemeenschap te beschrijven. Willy is het gelukt en hij mag dan ook oprecht gezien worden als de grondlegger tot het behoud van het historisch erfgoed van Haren.

Als Sjaak Arts (1960), eveneens een geboren en getogen inwoner van Haren, in 1995 samen met Willy actief deelneemt aan de organisatie van de Open Monumentendag in de Harense kerk, springt er spontaan een vonk over en wordt Sjaak geraakt door het “Willy virus”. De interesse voor het dorp is al aanwezig sinds 1972, maar nu gaat het grotere vormen aannemen. Willy begint aan een tweede boek over de geschiedenis van het dorp, met nog meer informatie, oude documenten en foto’s. Als Willy in 1998 komt te overlijden is zijn werk net af. Helaas gaat het manuscript door een communicatiefout verloren, wordt zijn rijke archief uiteengehaald en raakt het verspreid over een groot gebied. Het duurt zeker nog tot 2004 tot Sjaak de gelegenheid geboden wordt het resterend “Willy-archief” uit het voormalige streekarchief van Oss over te nemen en deze veilig binnen de grenzen van het dorp terug te brengen. Zo nu en dan komen er nog stukken uit het “verloren archief” terug in Haren. Of het gehele archief in de oorspronkelijke staat ooit weer bijeengebracht kan worden valt nog te bezien, maar zeker is wel dat datgene, wat nog over was, “veilig” behouden moest worden voor het nageslacht.

Als in 2005 blijkt dat een 17e-eeuws eikenhouten beeld van de Heilige Antonius, ooit afkomstig uit Klooster Bethlehem, in een desolate toestand wordt aangetroffen, roept Sjaak de hulp in van Wim van de Camp. Wim is een oud-inwoner van Haren en eveneens geïnteresseerd in de historie van het dorp. Samen besluiten ze contact op te nemen met het lokale kerkbestuur en na hun bereidwillige medewerking wordt het beeld tot in de puntjes gerestaureerd. Voor Sjaak en Wim is de tijd aangebroken dat het lokale erfgoed niet alleen op papier maar ook in “materieel goed” beschermd moet worden. Als in overleg met de beheerder van Conferentiecentrum Klooster Bethlehem een aanbod wordt gedaan voor een geschikte opslagruimte, begint het idee te groeien deze ruimte geschikt te maken als archief- en tentoonstellingsruimte. Na een paar jaar van voorbereiden en intensief samenwerken met diverse vrijwilligers uit het dorp en de Heemkundekring Megen, Haren en Macharen, lukt het om op 21 januari 2008 het Erfgoedlokaal bij notariële akte een formele status te geven als Stichting 'Erfgoedlokaal Haren ons dorp'.

Aansluitend wordt het Erfgoedlokaal op 12 september 2008 officieel geopend door Zr. Johanna Bogers en haar medezusters. Zij waren de laatste zusters Penitenten van de Eenheid die Haren in 1965 hebben verlaten. De opening van het Erfgoedlokaal was voor hen dan ook een grote eer. Met deze opening is het Erfgoedlokaal voor een ieder toegankelijk die geïnteresseerd is in de geschiedenis van het dorp en zijn directe omgeving. De stichting heeft ten doel het beschermen van het lokale erfgoed en het behoud ervan voor volgende generaties. Daarnaast zorgt zij voor het inrichten en in exploitatie houden van het Erfgoedlokaal. De stichting beoefent praktische en theoretische heemkunde, vooral gericht op het dorp Haren en zijn directe omgeving. Daarnaast zal zij met regelmaat wisselende exposities presenteren."

Het Erfgoedlokaal (Kerkplein 6) is elke 1e zondag van de maand geopend, van 11:00-15:00 uur. Toegangsprijs € 2,00 per persoon. Houders van de Vriendenpas en kinderen onder de 12 jaar hebben gratis toegang. Het is mogelijk het Erfgoedlokaal buiten de normale openingstijden te bezoeken, bijvoorbeeld voor een verjaardag, fietstocht, als vereniging, of zo maar omdat het leuk is! De groepsgrootte dient dan minimaal 10 en maximaal 16 personen te zijn. Voor afspraken kun je contact opnemen met Marietje van de Coolwijk, tel. 0412-462572, b.g.g. Sjaak Arts, tel. 0412-462592. Het Erfgoedlokaal is toegankelijk gemaakt voor mindervalide bezoekers. Sinds 2017 is een trap(stoel)lift ter beschikking. De activiteiten vinden plaats op de bovenverdieping van de kloosterboerderij. Het Erfgoedlokaal is op zondag niet te bereiken via openbaar vervoer vanuit Oss of Ravenstein. Wel mogelijk is taxivervoer via Taxi Maasland.

- De doelstellingen van de in 1992 opgerichte Heemkundekring Megen, Haren en Macharen zijn: het in brede kring wekken van belangstelling voor en het bevorderen van kennis over heemkunde in het algemeen en over deze voormalige gemeente in het bijzonder; het onderzoeken en bestuderen van verschillende aspecten die tot het begrip heemkunde behoren, zoals de geschiedenis, het volksleven, het landschap, de bodem, het milieu en de ruimtelijke ordening; het bewaren en/of beschermen van heemkundig gezien belangrijke roerende en onroerende goederen, zaken en voorwerpen, de volkstaal en oudheidkundige gegevens.

De vereniging is begonnen met 6 leden en heeft er nu meer dan 150. Zij ontvangen het blad van de vereniging, de Zendgraaf. Verder organiseert de kring regelmatig een expositie over een onderwerp uit de Megense geschiedenis en heeft zij al een aantal boeken uitgegeven. De maandagavond is hun vaste werkavond (behalve in de maand augustus). De 2e maandagavond kunnen belangstellenden vanaf 20.00 uur de heemkamer in Gemeenschapshuis Acropolis in Megen bezoeken. Ook op afspraak is dat mogelijk. Je kunt je informeren, lezen of oude foto’s bekijken of voor de heemkundekring waardevol materiaal brengen. Eventeel kunnen stukken ter plekke worden ingescand, zodat je de originelen kunt behouden.

- Verhalen over de geschiedenis van Megen, Haren en Macharen op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

- Geschiedenis van Haren.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Haren heeft 5 rijksmonumenten.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Wandelroute Groene Dijk Tocht (15 km) is een wandeltocht voor de liefhebber van rivierlandschappen, die het eventuele overige dijkverkeer niet al te hinderlijk vindt. De tocht start in Haren en gaat na het verlaten van het dorp over de Groene Dijk. Deze dijk is als cultuurhistorisch onderdeel van een natuurontwikkelingsproject opnieuw aangelegd. De dijk heeft geen waterstaatkundige functie meer maar is een natuurgebied dat wordt begraasd met runderen. Na het verlaten van de Groene Dijk gaat de tocht richting Dieden en Demen, beide leuke maasdorpjes kennen lintbebouwing met hooguit een tweede straat parallel aan de dijk. Na het verlaten van deze dorpjes gaat de tocht struinend via de uiterwaarden, een stukje dijk en door natuurgebied de Groene Dijk weer terug naar het beginpunt. Tijdens natte jaargetijden kunnen delen van de tocht drassig zijn, waterdichte schoenen zijn dan aan te bevelen. 36% van deze wandeltocht is onverhard.

Terug naar boven

Links

- Belangenorganisatie: - Dorpsraad Megen - Haren - Macharen is opgericht n.a.v. de gemeentelijke herindeling van 1994, om de belangen van de inwoners van deze kernen te behartigen. "Graag horen/weten wij wat er speelt in onze kernen. Wij zijn er voor jullie, als schakel tussen de kernen en de gemeente. De gemeente kan ons om advies vragen, maar wij kunnen de gemeente ook ongevraagd advies geven. Welke vragen kun je aan ons stellen? Je kunt alle vragen stellen, echter zullen we je soms doorverwijzen of je vraag doorzetten. We beogen op onze site de veelgestelde vragen en antwoorden te verzamelen. Ook zal hier vermeld worden welke vragen/klachten en dergelijke je het beste waar kunt neerleggen."

- Onderwijs: - Dorpsschool Sint Lambertus in Haren is nauw verbonden met de collegascholen Klim Op en De Linde in de buurdorpen Megen en Macharen. Ze werken samen onder de naam Kindlandschap De Eiber. Ze vormen één team met één directeur en dezelfde inhoudelijke aanpak. Vanuit krachtenbundeling bieden ze samen alle faciliteiten voor brede ontwikkeling, betekenisvol leren en passend onderwijs. Ze vinden het belangrijk dat leerlingen, ouders en leerkrachten verantwoordelijkheid en eigenaarschap kunnen ervaren. Daarnaast willen ze op alle niveaus verbondenheid realiseren. Partnerschap vormgeven met ouders en instellingen uit het dorp en samenwerken met collegascholen, kinderopvang en naschoolse voorzieningen. Om goed onderwijs te waarborgen, versterken ze de lerende houding van hun professionals en wisselen ze kennis uit tussen de 3 scholen. Zie ook de videoeportage over basisschool Sint Lambertus.

- Sport: - Voetbalvereniging RKVV SBV (Sport Brengt Vreugde) in Haren is opgericht in 1957 en heeft dus in 2017 het 60-jarig bestaan gevierd (dat was dus een extra reden tot vreugde ;-)

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Haren kerkplein.

Reactie toevoegen