Hedel

Plaats
Dorp
Maasdriel
Bommelerwaard
Gelderland

Hedel..jpg

We hebben Hedel bereikt

We hebben Hedel bereikt

Hedel. (2).JPG

De haven van Hedel, toegang tot de Maas

De haven van Hedel, toegang tot de Maas

Hedel. (3).JPG

Op de dijk tussen Hedel en Ammerzoden, in de verte zien we de toren van die laatste plaats

Op de dijk tussen Hedel en Ammerzoden, in de verte zien we de toren van die laatste plaats

gemeente_hedel_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Hedel anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Hedel anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Hedel

Terug naar boven

Status

- Hedel is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Bommelerwaard, gemeente Maasdriel. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1998.

- Wapen van de voormalige gemeente Hedel.

- Onder het dorp Hedel valt ook een deel van de buurtschap Californië.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Hèèl.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Hedel ligt aan de N oever van de rivier de Maas, NW van de stad 's-Hertogenbosch, O van het dorp Ammerzoden, Z van de stad Zaltbommel, W van de A2, ZW van de dorpen Velddriel en Kerkdriel en W van het dorp Hoenzadriel

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 hebben het dorp en de gemeente Hedel 228 huizen met 1.395 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.000 huizen met ca. 4.900 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Eind april 1945 zijn Hedel en omliggende dorpen bevrijd door de Prinses Irene Brigade en Engelse mariniers. Een gedetailleerd verslag hiervan vind je onder de link.

- Historisch Museum Hedel toont de plaatselijke geschiedenis vanaf de Romeinse tijd tot heden, met speciale aandacht voor de agrarische geschiedenis. Het museum is in bezit van een collectie foto's die de ontwikkeling van het dorp in de 20e eeuw laat zien. Verder een unieke collectie van 34 muntstempels die gevonden zijn bij de opgraving van de fundamenten van kasteel Hedel. Op loopafstand van het museum bevindt zich het kasteelmonument: de fundamenten van het voormalige kasteel zijn begin jaren tachtig van de vorige eeuw geconserveerd. Tevens is er een bescheiden collectie memorabilia van de Irene Brigade aanwezig.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hedel heeft 2 rijksmonumenten.

- Hedel heeft 17 gemeentelijke monumenten.

- Gevelstenen in Hedel.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Sinterklaas. - Verslag Sinterklaasintocht Hedel 2019.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het gebied tussen het dorpshuis van Hedel en de Maas, de omgeving van het meertje inclusief de jachthaven van ‘t Stikske, heet Recreatiegebied ‘t Gelre’s End. In de volksmond wordt het meertje maar ook het recreatiegbied De Soepkom genoemd. In 2019 is onderzocht of het meertje een officiële zwemlocatie kan worden, wat dan tot gevolg zou hebben dat de waterkwaliteit periodiek wordt gecontroleerd door de provincie Gelderland, zoals bijvoorbeeld het geval is bij De Neswaarden in Aalst en De Zandmeren in Kerkdriel. En dat zij waarschuwt als de kwaliteit op enig moment niet goed genoeg is, bijvoorbeeld in verband met blauwalg. Hier blijkt dat niet te kunnen, omdat de waterkwaliteit van het meertje niet constant genoeg is. Het water is te vaak te vuil om er officieel zwemwater van te maken. Ingrepen om daar verbetering in te brengen, zijn te kostbaar. Bovendien is de plas te klein om aan de criteria voor een officiële zwemgelegenheid te voldoen. Wethouder Erik van Hoften: "We gaan de kwaliteit van het water zelf controleren. We hebben er al eens een strandje aangelegd door er een paar kuub zand te storten. Dat strandje zullen we in het seizoen bijhouden."

De Soepkom geschikt maken als ijsbaantje is volgens Van Hoften ook geen optie: "Vanwege de open verbinding met de Maas heb je hier te maken met stijgend en zakkend water. Dat laatste maakt het ijs er niet veiliger op." De sport- en speeltoestellen zijn wel een succes: "In 2018 zijn er fitnesstoestellen geplaatst en in 2019 enkele speeltoestellen. Daar maken bezoekers dankbaar gebruik van, mede dankzij de buurtsportcoach. Die heeft de sportvoorzieningen met succes bij de inwoners van Hedel onder de aandacht gebracht." Verder wil de gemeente rond de plas een recreatieve route aanleggen. Daar willen ze samen met watersportvereniging ‘t Stik en jeu de boulesvereniging Hatalle werk van maken en samen nadenken hoe ze het gebied vorm gaan geven. Medio 2020 wordt daar een plan voor opgesteld.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Hedel door Kees Wittenbols uit Breda.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Hedel (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Hedel.

- Belangenorganisatie: - Stichting Algemeen Dorpsbelang Hedel is opgericht in 1959.

- Dorpshuis: - Ontmoetingscentrum Gelre's End in Hedel is in 1985 gebouwd aan de Molendijk, op de plaats waar voorheen dancing Het Oude Veerhuis heeft gestaan, dat in 1982 door brand volledig is verwoest. Het terrein was in eerste instantie aangekocht door woningbouwstichting De Vijf Gemeenten, met de bedoeling er sociale woningbouw te realiseren. Het gebouw is de thuisbasis van ca. 30 lokale verenigingen e.a. instanties. Delen van de accommodatie zijn ook te huur voor vergaderingen, personeelsfeesten, presentaties, symposia etc. Het verzorgen van buffetten, lunches en diners behoort ook tot de mogelijkheden. In het hele gebouw is draadloos internet (WiFi) te ontvangen. Het pand is genoemd naar de gelijknamige burgemeestersvilla die op de Molendijk heeft gestaan. De naam is toepasselijk omdat het pand in het uiterste Z van het dorp ligt, waar je over de Maas Brabant kunt zien liggen, dus inderdaad is vanuit het N gezien op deze plek een einde van Gelderland.

- Onderwijs: - De Lispeltuut in Hedel is een openbare Jenaplanschool. Dit betekent dat de school toegankelijk is voor alle kinderen. Zij onderschrijven de lijfspreuk van de Vereniging van Openbaar Onderwijs: "Niet apart maar SAMEN".
De school streeft naar een positieve sfeer, waarin kinderen zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn. De Lispeltuut is een school waar het vanzelfsprekend is dat er contact is tussen kinderen, ouders en leerkrachten. Zij helpen een kind zich te ontwikkelen tot een persoon met een eigen identiteit. Behalve veiligheid zijn welbevinden, rust, warmte en vertrouwen belangrijke elementen. Een kind krijgt zo vertrouwen, zodat hij of zij kan omgaan met emoties, nieuwsgierig kan zijn en uitdagingen aangaat. De school werkt aan een brede ontwikkeling, waarbij wereldoriëntatie het hart van het onderwijs vormt. Naast leren lezen, schrijven, rekenen etc. wordt ook veel aandacht besteed aan culturele en creatieve vorming.

- Muziek: - "Muziekvereniging DES (Door Eendracht Sterk) is een levendige en moderne vereniging. We hebben als doel een gezellige vereniging te zijn waar onze leden een mooie invulling van hun hobby hebben. Als vereniging willen we onze muzikale mogelijkheden inzetten in het dorp bij de diverse gelegenheden en ondersteunen van onze collega verenigingen. Ook stimuleren we via onze muziekschool in de meest brede zin het zelf maken van muziek. Het A-orkest van DES is een moderne fanfare en geeft diverse podiumconcerten per jaar binnen en buiten Hedel. Naast deze concerten zijn de muzikanten ook actief bij de activiteiten in het dorp, deze optredens zijn in ensemblevorm of in een samengesteld orkest uit heel onze vereniging. Vind jij het geweldig om te genieten van muziek en slagwerk? Op vrijdagen repeteert DES RHYTHMS als Samba/slagwerkgroep van 19:00-20:30 uur in het Gelre’s End. Onder leiding van Marcel van Vught repeteren we een programma wat behapbaar is voor de hele groep. Ervaring is niet nodig maar wel wenselijk.

DaCapo is een opleidingsorkest, bestaande uit muzikanten die nog niet zo lang muziek maken en toch al samen muziek willen maken. Het orkest bestaat uit jeugd maar ook muzikanten die op latere leeftijd zijn begonnen met muziek maken en worden ondersteund door enkele ervaren muzikanten. Regelmatig hebben we een optreden waar we de geoefende muziekstukken laten horen aan publiek. Dit gebeurt onder leiding van een ervaren dirigente, Bianca Kuijpers. Denk je misschien is dit wel iets voor mij en heb je zin om een keer te komen luisteren: je bent welkom.

Nadat de eerste orkestervaringen opgedaan zijn bij ons opleidingsorkest DaCapo is het tijd voor een nieuwe uitdaging bij InterMezzo. Muzikaal ligt de lat weer net iets hoger dan bij het opleidingsorkest en is daarmee een extra voorbereiding voor de laatste stap naar het A orkest zodat de stap niet te groot is. Een gezellige groep muzikanten onder leiding van Cees Teulings. Op het programma staan een aantal vaste momenten zoals het spelen bij de Kerstbomenverkoop, Nieuwjaarsconcert en Koningsdag in Hedel. Natuurlijk wordt er ook naartoe gewerkt om een aantal keren per jaar een leuk concert te geven. We staan altijd open voor leuke ideeën voor optredens met andere verenigingen of bij leuke activiteiten. Laat het ons weten!"

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Hedel.

- "Op 14 mei 2008 gaf het college van Burgemeester & Wethouders toestemming om de fundamenten van het Kasteel van Hedel en het terrein rondom officieel te beschouwen als eigen accommodatie van pétanque vereniging PV Hatalle, en het daarnaast gelegen gymnastiekgebouw te gebruiken voor de sanitaire behoefte. Het logo van de vereniging is het voormalige gemeentewapen, aangevuld met 3 jeu de boules ballen, gekleurd gelijk de kleuren van de Nederlandse vlag: rood, wit en blauw. Deze ballen vervangen de 3 halve manen van het voormalige gemeentewapen. Het buut in het midden van het verenigingslogo is de vervanger van de wimpel die bij de Nederlandse vlag behoort en is daarom in de kleur oranje uitgevoerd als een directe verwijzing naar het Huis van Oranje.

Op 28 juni 2008 organiseerde PV Hatalle haar Openingstoernooi. 42 teams uit Nederland en België hadden zich voor dit toernooi aangemeld. Geheel toepasselijk: in 1794 waren het de Fransen die het kasteel platgooiden tijdens hun intocht in Nederland. 214 jaar later is het een Franse sport genaamd 'petanque’ (lees: jeu de boules) waardoor er opnieuw wordt ‘geschoten’ op het terrein waar ooit het kasteel stond. In 2012 verplaatste PV Hatalle haar accommodatie naar de huidige lokatie 'De Soepkom'. Deze naam is destijds toegekend aan wat eens had moeten worden ‘het zwembad van Hedel‘, maar doordat het water werd overwoekerd door algen kreeg het de naam Soepkom. De Soepkom is gelegen achter dorpshuis Het Gelre’s End. PV Hatalle beschikt over 16 buitenbanen, waar van april t/m september wordt gebouled. De wintermaanden oktober t/m maart heeft PV Hatalle de beschikking over binnenbanen van Jeu de Boule club L'Ammerzo in Ammerzoden. Kom eens kijken en gooi een balletje mee." - Nieuws van PV Hatalle op Facebook.

- Modelvliegclub Maasdriel heeft haar terrein aan de Zeedijk in de polder tussen Hedel en Zaltbommel. Het veld is in 2015 diepbelucht wat resulteerde in een 'alle seizoenen' droge grasmat ook na langdurige en hevige regenval. Het veld heeft door deze maatregel ook een perfect egale grasmat. Binnenkort wordt er ook een onderkomen gerealiseerd waarin ze op wat minder mooie dagen kunnen schuilen. Mensen die graag willen (leren) vliegen met een helikopter, tweetakt, viertakt, jet of FPV, zijn van harte welkom.

Reactie toevoegen