Heerjansdam

Plaats
Dorp
Zwijndrecht
Zuid-Holland

Heerjansdam grens Barendrecht plaatsnaamborden [640x480].JPG

Op dit punt gaan Heerjansdam en Barendrecht (afgezien van de borden) ongemerkt in elkaar over. De gemeentegrens Zwijndrecht-Barendrecht (voorheen Heerjansdam-Barendrecht) loopt hier langs de rivier de Waal.

Op dit punt gaan Heerjansdam en Barendrecht (afgezien van de borden) ongemerkt in elkaar over. De gemeentegrens Zwijndrecht-Barendrecht (voorheen Heerjansdam-Barendrecht) loopt hier langs de rivier de Waal.

Heerjansdam gemeentehuis [640x480].JPG

Heerjansdam, het voormalige gemeentehuis, aan de Dorpsstraat, ligt vlakbij de grens met de gemeente Barendrecht

Heerjansdam, het voormalige gemeentehuis, aan de Dorpsstraat, ligt vlakbij de grens met de gemeente Barendrecht

Heerjansdam gemeentehuis eerste steen [640x480].JPG

Heerjansdam, de 'eerste steen' in het voormalige gemeentehuis van Heerjansdam

Heerjansdam, de 'eerste steen' in het voormalige gemeentehuis van Heerjansdam

ZH gemeente Heerjansdam in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Heerjansdam in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Heerjansdam in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Heerjansdam

Terug naar boven

Status

- Heerjansdam is een dorp in de provincie Zuid-Holland, gemeente Zwijndrecht. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2002.

- Wapen van de voormalige gemeente Heerjansdam.

- Overwegingen van de regering en Tweede Kamer m.b.t. de herindeling van de gemeente Heerjansdam.

- Onder het dorp Heerjansdam valt ook de buurtschap Kleine-Lindt.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1323 Haren Heyenland, 1368 Heeren Heyenambacht, 1395-1396 Heynkerc, 1424-1425 Tsherheyenkerc, 1480-1481 Tsheynkerck alias here Jans Dam, 1773 Heer Jans dam.

Naamsverklaring
Oorspronkelijk land 'polderland, gebied', respectievelijk ambacht 'rechtsdistrict', en kerk 'eigenkerk' van heer 'ambachtsheer' Heye (verkorte vorm van Hendrik). De huidige benaming verwijst naar Jan van Roozendaal, die in 1368 door Dirk van Wassenaar, burggraaf van Leiden, beleend werd met het ambacht "datmen nu ter tyt heet Heeren Heyenambacht".(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Heerjansdam ligt aan de rivier de Oude Maas en ligt verder NW van het dorp Zwijndrecht, W van het dorp Hendrik-Ido-Ambacht, ZW van de dorpen Rijsoord, Ridderkerk en Oostendam, ZO van het dorp Barendrecht en de stad Rotterdam, ONO van het dorp Heinenoord en N van de dorpen Puttershoek en Maasdam.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvatten de gemeente en het dorp Heerjansdam 100 huizen met 763 inwoners. Tegenwoordig omvat het dorp ca. 1.500 huizen met ca. 3.750 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij het in 2000 opgerichte Historisch Genootschap Heerjansdam (HGH). Sinds 2004 heeft het genootschap een onderkomen in het voormalige postkantoor. Van september t/m mei kun je hier op elke 1e zaterdag van de maand tussen 10.00 en 12.00 uur terecht voor vragen over de lokale geschiedenis, genealogie en over andere onderwerpen. Ook het diorama is hier te bewonderen. Het Historisch Genootschap organiseert elk jaar een expositie, verzorgt publicaties over de geschiedenis van het dorp en beheert het diorama. Ook onder de link vind je al veel informatie over dit dorp en deze voormalige gemeente.

In de jaren negentig van de vorige eeuw zijn enkele enthousiaste Heerjansdamse vrienden begonnen, als hobby, met het bouwen van een diorama; het op schaal nabouwen van een aantal historische gebouwen in Heerjansdam, in ‘Madurodam-stijl’. In 2003 is dit bijzondere project afgerond. Het diorama is permanent te bezichtigen in de aanbouw van clubgebouw ‘Het Oude Postkantoor’ aan de Vlasakkers. Je bent van harte welkom tijdens de in de vorige alinea vermelde openingstijden.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Heerjansdam heeft 6 rijksmonumenten.

- Heerjansdam heeft 113 gemeentelijke monumenten.

- In de 12e eeuw werd Heerjansdam 'Thiedradeskercke bij de Duble' genoemd. Dit weten we door een brief uit 1101 van Burchard, een bisschop van Utrecht. In deze brief wordt onder meer gesproken over de Ecclesiam Thiedradeskercke. Deze kapel is in de 20e eeuw bij streekarcheologisch onderzoek teruggevonden op het terrein van de huidige molen Landzicht aan de Molenweg. Ondanks de vele overstromingen in het verleden begint men in 1340 aan de bouw van een nieuwe kapel op het hoger gelegen gebied van de binnenrivier de Waal. Deze kapel is uiteindelijk de huidige Dorpskerk aan de Molenweg geworden. De Hervormde (PKN) Dorpskerk (Molenweg 6) is een 16e-eeuwse kerk met een eenbeukig schip, in de 19e eeuw aan de noordzijde met een dwarsvleugel uitgebreid. Diep, smaller koor met driezijdige sluiting en toren, waarvan de tweede geleding versierd is met bakstenen traceerwerk. Tongewelven met trekbalken. Inventaris: preekstoel, twee herenbanken en doophek (17e eeuw). Het orgel met hoofdwerk en nevenwerk is in 1869 gebouwd door P. Flaes. Het mechanische torenuurwerk, van B. Eijsbouts, met automatische opwinding, is buiten gebruik gesteld.

In 2006 kampte het kerkje met groot achterstallig onderhoud. Zo was er onder meer sprake van boktor in het hout van de toren. De gemeente Zwijndrecht trok ruim twee ton uit voor de restauratie. Daardoor was het wel een aantal maanden stil in Heerjansdam op de zondagmorgen. De restauratie is feestelijk afgesloten met het plaatsen van een gedenksteen door wethouder Peter van Steekelenburg en een open dag met een expositie van het Historisch Genootschap over de herstelwerkzaamheden aan de kerk. De kerkklok beiert sindsdien weer. De klok wordt hier overigens nog met de hand geluid, wat vandaag niet heel gangbaar meer is; veel kerken hebben hier inmiddels 'luidinstallaties' voor aangeschaft.

- Molen Landzicht is tegenwoordig helaas alleen nog een molenromp. Vanwege de algehele slechte staat is de molen in 2005 ontdaan van roeden en staartwerk. In 2018 heeft molenmakersbedrijf Herrewijnen de kap na verwijdering gerestaureerd en weer teruggeplaatst. Er zijn al jaren plannen om de molen in draaivaardige staat te restaureren, maar voorlopig lijkt het daar nog niet van te komen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het in 2014 gerealiseerde Landgoed Het Buitenland is eigendom van Heerjansdammer Henk van den Berg, maar is wel publiek toegankelijk. Het andere deel van polder Buitenland krijgt een extensieve recreatieve inrichting. Extensief betekent dat er slechts in geringe mate wordt ingegrepen in de natuur. Het agrarische karakter van de polder bijft behouden. Aan de oostzijde is een speelpolder gesitueerd. Deze is ontworpen door leerlingen van Basisschool het RaJuBiBos uit Heerjansdam. Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde gaat de polder beheren. (bron: gemeente Zwijndrecht) De naam van het landgoed heeft een historische oorsprong. Tot de Watersnoodramp van 1953 lag de polder buitendijks en was dus in meest letterlijke zin ‘het buitenland’. Openheid, water, bruggen en rietlanden bepalen de kleur. De lijnvoering van het landgoed is te herleiden uit historische kaarten. Dagelijks kan hier tussen zonsopkomst en zonsondergang gewandeld worden op de bijna 2 kilometer lange verharde en onverharde paden. (bron: Bergarde Galleries)

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Heerjansdam (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Heerjansdam.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Heerjansdam is een commissie van advies aan de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. De Dorpsraad bestaat uit een groep vrijwilligers die invulling wil geven aan de zorg voor en behoud van de leefbaarheid in het dorp. Periodiek vinden er openbare vergaderingen plaats om samen met de bewoners alles wat leeft in het dorp nader te kunnen bespreken. De openbare vergadering wordt over het algemeen mede bijgewoond door burgemeester Dominic Schrijer.

- Onderwijs, kinderopvang en educatie: - "RaJuBiBoS is een gebouw waarin vier partners huizen. Zij ondernemen activiteiten voor hun eigen doelgroep en werken waar mogelijk met elkaar samen. De naam is voortgekomen uit een prijsvraag. Alle inwoners van Heerjansdam werden uitgenodigd om een naam in te sturen. De scholen hebben de kinderen gemotiveerd om een naam te verzinnen. Alle namen werden door een jury bekeken en van alles wat binnengekomen is koos zij een shortlist. Van de shortlist is de naam RaJuBiBos gekozen door kinderen van de scholen en nauw betrokkenen. De prijsvraag is gewonnen door Yip van der Waal. De naam is samengesteld uit steeds de eerste twee letters van de partners. RAnk, JUlianaschool, BIbliotheek, BObo (nu Yes! Kinderopvang) en Speel-O-theek. Het gebouw is op 13 mei 2013 in gebruik genomen en op 11 oktober 2013 officieel geopend door wethouder Aike Kamsteeg. RaJuBiBoS huisvest de volgende samenwerkende partners: OBS Koningin Juliana School; Christelijjk Kindcentrum De Rank; Yes! Kinderopvang; Bibliotheek van A-Z. Het RaJuBiBoS gebouw heeft een ruime centrale hal met centrale keuken. Deze ruimte wordt regelmatig verhuurd aan derden. Wil jij deze ruimte ook huren en/of meer informatie hierover? Neem dan contact op met beheerder Sonja Kooij."

- "Op de Koningin Julianaschool in Heejansdam bereiden we onze leerlingen voor op wat van hen in de 21e eeuw verwacht wordt. Tegelijkertijd realiseren we ons dat die verwachtingen morgen anders kunnen zijn. Dat zorgt voor uitdagingen en die gaan we graag aan. We bieden sprankelend onderwijs dat blijft boeien. We creëren een rijke leeromgeving waarin we vaardigheden als samenwerken, problemen oplossen, kritisch denken en communiceren stimuleren. En we zoeken continu naar balans: tussen traditionele en innovatieve lesmethoden, tussen persoonlijke aandacht en groepsdynamiek, en tussen presteren en plezier maken. Onze school is een openbare basisschool. Openbaar onderwijs zien we als een ontmoetingsplaats van levensovertuigingen. Er wordt onderwijs gegeven zonder extra aandacht te besteden aan een bepaalde overtuiging. Onze school staat open voor iedereen. Verschillen tussen kinderen en ouders in uiterlijk, opvattingen en levensbeschouwing verzwijgen we niet. Wij gebruiken deze verschillen actief als uitgangspunt voor ons onderwijs, waarbij respect de leidraad is. Zonder enig waardeoordeel te geven, wordt er aandacht besteed aan verschillende levensovertuigingen en godsdiensten tijdens de burgerschapskunde lessen. Kinderen, ouders en leerkrachten zorgen ervoor dat onze school de samenleving in het klein is. Wij vinden het als openbare school belangrijk om ouders te betrekken bij het leer- en opvoedingsproces."

- "Christelijk kindcentrum De Rank in Heerjansdam is een van de kindcentra van PIT kinderopvang & onderwijs en maakt deel uit van brede school RaJuBiBos. Ons team wil kinderen laten zien waar ze moeten kijken, maar niet bepalen wat ze moeten zien. Ontdekken doet verwonderen en dat motiveert. Hier leren kinderen de wereld ontdekken. Met 'De Noordwijkse Methode' bieden wij toekomstgericht onderwijs. Nieuwsgierig? Maak een afspraak voor een kennismakingsgesprek en een vrijblijvende rondleiding. Graag tot ziens!"

- Muziek: - Muziekvereniging EMM is al sinds 1908 actief in de Heerjansdamse gemeenschap. De vereniging heeft een fanfare-orkest, een slagwerkgroep en een popkoor. EMM leidt zijn leerlingen zelf op en heeft ook een leerlingenorkest. EMM laat van zich horen op Koningsdag, bij de intocht van Sinterklaas en bij de Dodenherdenking. Ook geeft EMM jaarlijks een groot concert en een aantal buitenconcerten.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Heerjansdam.

- Genealogie: - DTB-boeken Heerjansdam.

Reactie toevoegen