Hoofddorp

Plaats
Stad
Haarlemmermeer
Noord-Holland

Hoofddorp

Terug naar boven

Status

- Hoofddorp is een stad in de provincie Noord-Holland, gemeente Haarlemmermeer. Het is de hoofdplaats van de gemeente.

- Onder de stad Hoofddorp valt ook de buurtschap Weberbuurt.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1867 Kruisdorp, genoemd naar de ligging aan de kruising van de Kruisweg en de Hoofdvaart.

Naamgeving / naamsverklaring
Toen dit de belangrijkste plaats van de Haarlemmermeerpolder werd, besloot men in de gemeenteraadsvergadering van 12 november 1868 het toenmalige Kruisdorp in het vervolg Hoofddorp te noemen.(1) Er bestond namelijk al een plaats Kruisdorp, in de toenmalige Zeeuwse gemeente Hontenisse. Men heeft nog overwogen het dorp Nieuwerkerk te noemen, maar ook dat werd te verwarrend bevonden, omdat ook die plaatsnaam al diverse keren voorkomt.

Terug naar boven

Ligging

De stad Hoofddorp ligt centraal tot N in de Haarlemmermeerpolder en ligt Z van de stad Haarlem en de dorpen Heemstede, Cruquius en Vijfhuizen, ZW van de dorpen Zwanenburg, Lijnden en Badhoevedorp en de stad Amsterdam, W van Luchthaven Schiphol, NW van het dorp Aalsmeer, N van het dorp Rijsenhout, NW van het dorp Nieuw-Vennep en O van de dorpen Beinsdorp, Hillegom, Vogelenzang en Zwaanshoek.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De stad Hoofddorp omvat ca. 34.000 huizen met ca. 75.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Historisch Museum Haarlemmermeer in Hoofddorp neemt je mee op een boeiende ontdekkingsreis langs de dynamische geschiedenis van deze gemeente, vanaf de drooglegging in 1852 tot en met de dag van vandaag. Laat je verrassen door de levendige en interactieve tentoonstelling. Maak een wandeling door het - op schaal nagebouwde - dorp en kom meer te weten over de eerste droogmakingsplannen, de droogmaking en wat daarop volgde. Tijdens je bezoek ontmoet je de vroegste pioniers die het verhaal over de moeilijke start en verdere ontwikkeling van de voor de polder zo belangrijke landbouw vertellen. Op het 'marktplein' kun je een kijkje nemen in het café, de kerk, het bankgebouw of de school. Ook de smid, timmerman en kruidenier hebben er hun plek. Voorbij het marktplein wordt het angstige, maar menigmaal ook heroïsche verhaal over de oorlogsjaren in de polder aanschouwelijk gemaakt. De wandeling eindigt bij de hedendaagse polder en bij Schiphol en de vele moderne bedrijventerreinen.

Naast de vaste collectie zijn er twee zalen met wisselende exposities. De grote zaal wisselt jaarlijks met een grote thema-expositie. In de kleine zaal is elke drie maanden een nieuwe expositie te zien over een onderwerp dat direct verbonden is aan Haarlemmermeer. Zo zijn hier bijvoorbeeld tekeningen, topografische kaarten, schilderijen en beeldhouwwerken van Haarlemmermeerse kunstenaars te zien geweest.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De provincies Noord- en Zuid-Holland willen een nieuwe weg aanleggen tussen de N206 bij De Zilk en de A4 Z van Hoofddorp, genaamd de Duinpolderweg. De weg komt grotendeels Z langs Hoofddorp te lopen en verder N langs Hillegom en De Zilk. De weg moet de verkeersdoorstroming en leefbaarheid in het gebied verbeteren. De milieugevolgen zijn onderzocht in een milieueffectrapport waarin 6 alternatieven worden beschreven op hun doelbereik en gevolgen voor natuur en milieu. De Commissie m.e.r. geeft aanbevelingen voor de verdere uitwerking van het voorkeursalternatief in de volgende fase. Voor geluid, luchtkwaliteit en gezondheid adviseert de commissie expliciet in te gaan op de lokale situatie. De effecten op natuur moeten worden uitgewerkt in een 'Passende beoordeling' waarbij aangegeven wordt of maatregelen nodig zijn om negatieve effecten op het duingebied van Zuid-Kennemerland te voorkomen. Daarbij wordt gedoeld op verstoring van beschermde dieren, verdroging van duingebieden en effecten van luchtverontreiniging op de duinen. Voor nadere informatie zie het Toetsingsadvies over het milieueffectrapport Duinpolderweg, verbinding N206-A4 (2018).

- De Deelstructuurvisie Hoofddorp 2030 beschrijft de visie van de gemeente op de ontwikkelingsmogelijkheden voor deze stad in de komende jaren.

- Hoofddorp staat aan de vooravond van een nieuwe grote sprong. Met de bouw van een dikke 11.000 woningen tot 2030 telt de grootste kern van de polder uiteindelijk zo’n 100.000 inwoners tegen ca. 75.000 vandaag de dag. De woningbouw heeft vooral plaats aan de zuid- en noordkant van de stad.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hoofddorp heeft 9 rijksmonumenten.

- De voormalige Hoofdvaartkerk in Hoofddorp (Hoofdweg 772) is een aan de Haarlemmermeerse Hoofdvaart gelegen, witgepleisterde zaalkerk in eclectische stijl, met een zadeldak. Zij is in de jaren 1855-1858 gebouwd als Nederlands Hervormde kerk naar ontwerp van architect Bakker uit Amsterdam en was de eerste als zodanig aangelegde kerk in de Haarlemmermeer. In 1859 is een pastorie naast de kerk gebouwd. In de kerk bevindt zich een Knipscheer-orgel uit 1869. In 1952 is de kerk gerestaureerd. De binnenruimte werd anders ingericht en er kwamen een nieuwe kansel, avondmaalstafel en doopvont. In 1999 zijn de kerk (met de orgelkast) en de pastorie wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde benoemd tot rijksmonument.

In verband met de fusie van de lokale Hervormde Kerk en de Gereformeerde Kerken kwam de kerk - evenals de nabijgelegen Marktpleinkerk en kerkelijke centra in buitenwijken - te vallen onder de Protestantse Gemeente Hoofddorp. Eind 2010 heeft de kerkelijke gemeente besloten de Hoofdvaartkerk per eind 2011 te verlaten en te verkopen. Sinds 2013 is een restaurant met destilleerderij en proeflokaal in het gebouw gevestigd. Bij de verbouwing is veel van het interieur, zoals het kerkorgel, behouden gebleven. In 2015 heeft de Haarlemse brouwerij Jopen het pand gekocht en laten verbouwen, waarna destillerderij, restaurant en proeflokaal zijn voortgezet onder de naam Jopenkerk Hoofddorp. Achter de kerk en de pastorie ligt Begraafplaats Iepenhof uit 1860, een gemeentelijk monument.

- De Meerkerk (evangelische gemeente) is rond 1985 begonnen met 15 mensen in een huiskamer. Vandaag de dag is het een gemeente waar elke zondag zo’n 1500 mensen samenkomen. De Meerkerk heeft een regiofunctie. Tot buiten de Haarlemmermeer weten mensen de kerk te vinden. De groei van de gemeente heeft ertoe geleid dat De Meerkerk sinds 2002 gehuisvest is aan de Bennebroekerweg 515, in twee voormalige agrarische loodsen.

- Molen De Eersteling (Hoofdweg Westzijde 741) is een ronde stenen korenmolen. De molen, van het type grondzeiler, is geheel uit steen opgetrokken en heeft een met riet gedekte kap. De wieken hebben een vlucht van 24,80 meter. Het oorspronkelijke bouwjaar is 1856. De molen stond in het centrum van het toen nog kleine Hoofddorp, dat net een jaar of drie bestond. Het was de eerste molen van de kort daarvoor (1852) ingepolderde Haarlemmermeer; vandaar ook de naam. Er zouden nog vijf molens volgen, die thans geen van alle meer bestaan. De molen is tot circa 1930 in gebruik geweest voor het malen van graan. In de hongerwinter (1944-45) is hij opnieuw ingezet. Tot in de jaren vijftig is er nog wel graan op gemalen. De windvang werd door de toegenomen omliggende bebouwing echter steeds slechter. In 1977 was de molen inmiddels geheel door andere bouwsels ingesloten, wat de molenbiotoop (met name het landschappelijk effect en de windvang) zeer negatief beïnvloedde. Daarom is in dat jaar de eerst gedeeltelijk ontmantelde (lees: ontkapte) molen verplaatst en gerestaureerd, door de firma Verbij uit Hoogmade. Het unieke hierbij was dat de Eersteling opnieuw zijn naam eer aandeed, doordat dit de eerste stenen molenromp was die in zijn geheel verplaatst is, en wel over een afstand van bijna twee kilometer. Het gevaarte woog ruim 100.000 kilogram.

De molen staat op een verhoging van ongeveer zeven meter in het landschap en heeft daardoor toch een redelijke landschappelijke waarde, ondanks de diverse bebouwingen eromheen. Het heuveltje maakt deel uit van de Stelling van Amsterdam. In de jaren zeventig was er veel belangstelling voor molens, en deze in het oog lopende plaats leek geschikt voor het bouwwerk. De oude molen staat nu bijna zij aan zij met het Fort bij Hoofddorp, een tientallen jaren jonger monument dat een heel andere functie had. Ook de Stelling van Amsterdam heeft de laatste jaren sterk aan belangstelling gewonnen. In 2006 droeg molenaar Dick Prins, die enkele jaren tevoren de pensioengerechtigde leeftijd had bereikt, zijn ambachtelijke taak over aan zijn leerling Sander van Rijn. De Eersteling is in gebruik als korenmolen op professionele basis en er worden diverse meelsoorten verkocht. Openingstijden: donderdag 13:00-17:00 uur, vrijdag 10:00-17:00 uur en zaterdag 10:00-17:00 uur.

- Fort bij Hoofddorp, onderdeel van de Stelling van Amsterdam, is in 2018 herbestemd tot o.a. openluchttheater en restaurant. Het herbestemmingsplan voorziet in restauratie van het gehele forteiland. De zitplaatsen van het openluchttheater voor maximaal 300 toeschouwers worden ingebed in een verzonken ‘terreplein’. De eettafels van het restaurant worden opgehangen aan de massieve betonnen gewelven. Tevens wordt het terrein een aantrekkelijk, openbaar toegankelijk stadspark, met o.a. een wandelroute vanaf de Geniedijk, over de nieuwe toegangsbrug, tot bovenop het fort. Op het groene eiland kunnen bezoekers wandelen en picknicken. Er komt een terras, wilde tuin en een klein openluchttheater. Aan de gracht is een aanlegsteiger gerealiseerd met ruimte voor een trekschuit. Verder komen er flexibele werkplekken, tentoonstellingsruimten en een doe- en ontdekhoek. De historisch meest bijzondere ruimten in het fort worden voor iedereen dagelijks toegankelijk. Enthousiaste ondernemers die geïnteresseerd zijn in het huren van ruimten in het fort, kunnen zich melden bij Stichting Fort van Hoofddorp.

- Boerderij Den Burgh aan de Rijnlanderweg dateert uit 1859 en is daarmee één van de eerste boerderijen die na de drooglegging van de Haarlemmermeer in 1852 is neergezet. De boerderij is van het type Zeeuwse langhuis- of langgevelboerderij. Dit type boerderij is inmiddels schaars en is daarom een gemeentelijk monument. De boerderij is in 2014 gerestaureerd en herbestemd tot restaurant.

- Gevelstenen in Hoofddorp.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Wat de stevige dagtocht NS-wandeling Geniedijk zo bizar én leuk maakt is dat je vlakbij het station de grashelling van de Geniedijk opklimt en dat je dit groene lint kilometerslang volgt. Buiten de bebouwde kom wordt de Geniedijk steeds mooier, geflankeerd door hoge, oude bomen met voortdurend de beleving van de Stelling van Amsterdam. De route is 18,4 km lang en loopt van Station Hoofddorp naar Station Haarlem. Onderweg passeer je de ‘Batterij aan den Sloterweg’, nu de culturele broedplaats Genie in de Stelling (GindS), met een heuse praatpaal met audioverhalen over de historie van de batterij.

- NW van Hoofddorp ligt het Haarlemmermeerse Bos, met sinds 2011 een kabeltrekpontje voor voetgangers bij de Geniedijk.

- In Heemtuin De Heimanshof kun je 800 soorten wilde planten in hun natuurlijke omgeving bestuderen. Ook veel insecten, paddestoelen en enkele soorten vogels vinden er hun woon- en rustplaats. Je vindt er ook een veenplas, een moerasje, akkers met oude graansoorten en andere cultuurgewassen, graslanden, heuveltjes met specifieke begroeiing, verschillende bostypen en oude landschapselementen zoals hagen, hakhoutwallen, landmerken en muren.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Hoofddorp.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Hoofddorp (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Zorg: - "Zorgboerderij Vlinder in Hoofddorp biedt dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking, dementerenden, en mensen die overspannen zijn en graag wat om handen willen hebben. Wat kunnen 'hupboeren' hier zoal doen?: Op onze zorgboerderij zijn konijnen, kippen, schapen, cavia´s en vissen. Deze dieren moeten allemaal verzorgd worden. Dagelijks eten en drinken en zeer regelmatig moeten hun verblijven verschoond worden. Wij hebben ook een boomgaard, moestuinen, bloementuin, fruittuinen en weides. Dit alles moet onderhouden worden door snoeien, schoffelen, oogsten, plukken. Het fruit wordt verkocht en er wordt jam van gemaakt; ook de bloemen worden verkocht evenals de eieren. Ook doen we aan houtbewerking en maken we kaarsen en zeep. En van oude aardappelplanken maken we tuinmeubelen."

- Duurzaamheid: - "In maart 2019 heeft PWN, drinkwaterbedrijf en natuurbeheerder in Noord-Holland, na een intensieve aanbestedingsprocedure Floating Solar gekozen voor het plaatsen van in totaal circa 73.000 zonnepanelen als drijvende zonnestroominstallaties. De installaties, die worden geplaatst op de PWN-locaties in Andijk en Hoofddorp, zijn samen goed voor bijna 25 MWp (megawattpiek) vermogen. Directeur PWN Joke Cuperus: "Wij hebben als doelstelling om energieneutraal te worden. Hiervoor willen wij 100 procent van het energieverbruik duurzaam opwekken. Met dit project zet PWN een grote stap richting het realiseren van de gestelde duurzaamheidsdoelstellingen en de bijbehorende CO2-reductie." Het innovatieve systeem van Floating Solar kan tot wel 30 procent meer groene stroom opleveren dan reguliere vaste zonnestroominstallaties. Arnoud van Druten van Floating Solar: "Dankzij de meeropbrengsten van de zonvolgende systemen wordt er een hoeveelheid groene stroom opgewekt die omgerekend vergelijkbaar is met de gemiddelde elektriciteitsbehoefte van meer dan 9.000 huishoudens op jaarbasis." PWN heeft een Europese aanbesteding gedaan waarbij het project gegund is op basis van de beste verhouding tussen prijs en kwaliteit. Ook maatschappelijke verantwoordelijkheid bij de productie van zonnepalen is in de keuze meegenomen op basis van de internationaal erkende SVTC scorecard." (bron: PWN)

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Hoofddorp Wilgenhof.

Reacties

(1)

Goedenmiddag,

Ik heb een gedicht gemaakt over de geschiedenis van de korenmolen de Eersteling en deze online op dichtbij gezet zie onderstaande link.
http://www.dichtbij.nl/haarlemmermeer/regionaal-nieuws/artikel/2432999/k...

Daarnaast heb ik afgelopen weekend 4 filmpjes gemaakt en op youtube gezet.

-Rond de Eersteling http://youtu.be/Ts5McFRqRjc

-Daar bij die molen de Eersteling http://youtu.be/f-1Pmlell2E

-Herbestemming Fort bij Hoofddorp Maquette http://youtu.be/9HrlI_laFGU

-Fort bij Hoofddorp http://youtu.be/_fIARu35AsU

Vriendelijke groet,
KjH4mobile

Reactie toevoegen