IJzendoorn

Plaats
Dorp
Neder-Betuwe
Betuwe
Gelderland

gemeente_ijzendoorn_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente IJzendoorn anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente IJzendoorn anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

IJzendoorn

Terug naar boven

Status

- IJzendoorn is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Neder-Betuwe. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1811. In 1812 over naar gemeente Ochten, in 1818 daar weer van afgesplitst tot een zelfstandige gemeente (waarbij Ochten zelf opging in de gemeente Echteld), per 1-5-1923 over naar gemeente Echteld, in 2002 over naar gemeente Neder-Betuwe.

- Wapen van de voormalige gemeente IJzendoorn.

- Onder het dorp IJzendoorn valt ook de buurtschap Pottum (deels).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
850-865, mog. 855 kopie 1170-1175 Maandra lees: Isaandra, 1076-1081 vervalst? kopie 12e eeuw Isendra, 1281 Ysender, 1282 en 1395-1396 Ysendoren, 1665 Yseldorn.

Naamsverklaring
Niet uit het Germaans te verklaren. Misschien oorspronkelijk een prehistorische waternaam îsandrô*- 'de zich heftig en snel bewegende'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

IJzendoorn ligt aan de N oever van de rivier de Waal en ligt O van de stad Tiel, OZO van het dorp Echteld, Z van het dorp Lienden, ZW van het dorp Kesteren, W van het dorp Ochten en N van de dorpen Beneden-Leeuwen en Boven-Leeuwen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 hebben de gemeente en het dorp IJzendoorn 66 huizen met 394 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 440 huizen met ca. 1.100 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- IJzendoorn heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de Hervormde (PKN) kerk met toren. Het is een eenbeukige gotische dorpskerk, die dateert van kort na 1384.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Tractorpulling (op een vrijdag in juni of juli).

- De uit Zuid-Amerika afkomstige reuzenwaterlelie Victoria Cruziana is doorgaans alleen te zien in botanische tuinen of hortussen, maar er staat er ook een in de achtertuin van Matthijs Hazeleger in IJzendoorn. De reuzenwaterlelie bloeit jaarlijks maar twee dagen (begin september), vroeg in de ochtend. De eerste dag is hij wit. Overdag sluit de bloem zich weer. De nacht erna bloeit de bloem weer op, maar dan kleurt hij donkerroze. Daarna is het voor een jaar weer gedaan met de lelie. Tijdens de bloeiperiode kunnen geïnteresseerden bij wijze van hoge uitzondering terecht in de privétuin, om met eigen ogen te bekijken hoe de bloeiende waterlelie eruitziet.

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Dorpshuis Ons Tehuis. Gerrit van Riemsdijk, een anno 2018 91-jarige oud-bankier (oud-president-directeur van Bank Cantrade) uit Liechtenstein die in IJzendoorn is opgegroeid, en er iedere twee jaar nog op bezoek komt, heeft het dorp in 2018 1 miljoen Zwiterse franken geschonken (ca. 840.000 euro). Voorwaarde was wel dat het aan een concreet project ten goede moest komen. Alleen de accommodaties van het dorpshuis en ijsvereniging De Hoeken bleken geld nodig te hebben. Zo werd het plan geboren om de schulden van de ijsclub à 10.000 euro te vereffenen en een nieuw dorpshuis te realiseren.

Dat kwam goed van pas. Want het dorpshuis loopt goed (er zijn 11 vaste gebruikers, en daarnaast zijn er bruiloften en partijen) en ze rooien het al jaren zonder gemeentelijke subsidie, maar er stond nog wel het nodige aan groot onderhoud in de planning. Zo moest er nog geïsoleerd worden, de geluidsoverlast moest worden aangepakt, en de ruimten van het pand zijn niet efficiënt ingedeeld. Dat kan nu dus allemaal in een klap worden geoptimaliseerd door een heel nieuw pand neer te zetten. De bedoeling is dat het medio 2019 gereed komt.

- Onderwijs: - De Isandraschool vormt samen met Peuterspeelzaal 't Woelige Hoekje het kindcentrum van IJzendoorn. Met leerkrachten en ouders willen ze voor kinderen een veilige plek bieden voor optimale ontwikkeling van kennis en sociaal-emotionele ontwikkeling. Ze zijn een samenwerking aangegaan met twee vergelijkbare scholen in de regio: de Houtkoperschool in Ochten en de PWA in Echteld. Samen vormen zij IKKO, wat staat voor Integraal Kindgericht KwaliteitsOnderwijs. Ze werken in meervoudige groepen waar de leerlingen met en van elkaar leren.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Uchta is een voetbalvereniging met een lange geschiedenis. Hoewel Uchta vóór 1945 al een aantal keren heeft bestaan, is gefuseerd en onder andere benamingen heeft gevoetbald, bracht het einde van de Tweede Wereldoorlog de oprichting van het nu nog bestaande v.v. Uchta. Het hoogtepunt kende de vereniging toen zij de 3e klasse van de grote KNVB-competitie wist te behalen. Later moest zij wijken voor de industrie en kwam ze terecht in het Overbroekseveld, een koud en bijna onbespeelbaar terrein. Het ging bergafwaarts en de KNVB dreigde het voetbalveld af te keuren. Na roering van het bestuur en spelers bij het gemeentebestuur ging de gemeente overstag en werden in de Hoeken een paar mooie voetbalvelden aangelegd op de grens van IJzendoorn en Ochten; de accommodatie en de W helft van de velden liggen op grondgebied van het eerstgenoemde dorp, de O helft van de velden ligt op grondgebied van het laatstgenoemde dorp. Vandaag de dag is v.v. Uchta een bloeiende vereniging met ca. 250 leden.

- Welzijn: - Huis van IJzendoorn is een wekelijkse ontmoetingsplaats voor mensen die creatief willen zijn, `n partijtje willen schaken of dammen of gewoon een praatje willen maken. Iedere donderdagochtend van 9.30-11.30 uur in dorpshuis Ons Tehuis.

Reactie toevoegen