Katten in de natuur

"Hoeveel schade richten katten eigenlijk aan in en aan de natuur? Omdat de meeste katten binnen de bebouwde kom leven, komen ze niet in het territorium van andere roofdieren en voeden ze zich meestal met huismuizen en zo nu en dan een mus. Het wordt gevaarlijker als katten in de buurt van een natuurgebied leven, vooral als daar vogels broeden. Veel van deze buitenkatten leven op boerderijen en krijgen voer, maar halen toch een fiks deel van hun calorieën uit de natuur. Verwilderde katten vormen de derde categorie. Die stammen af van weggelopen of gedumpte huiskatten, en zijn zonder mensen opgegroeid. Al binnen enkele generaties zijn verwilderde katten flink schuwer, valser en tot anderhalf keer groter.

Volgens nieuw onderzoek van de Tilburg Universiteit (2019) lopen er in Nederland ongeveer een miljoen verwilderde katten rond. Het rapport van Wageningen Universiteit uit 2015 schatte dit aantal nog tussen de 135.000 en een miljoen. Ook het aantal slachtoffers dat deze dieren maakt, blijkt flink hoger. Ecoloog Wim Knol zei in 2015 op basis van voorzichtige ramingen het aantal prooien op 19,5 miljoen te schatten. Dat zijn er in werkelijkheid, zo blijkt uit de studie van Tilburg Universiteit, maar liefst 140 miljoen per jaar.

In het verleden schakelden bestuurders en landschapsbeheerders vaak jagers in om lokale kattenoverlast tegen te gaan. Tot 2008 schoten die per jaar zo’n 13.000 katten af. Die methode is omstreden, omdat verwilderde katten vanaf een afstand moeilijk te onderscheiden zijn van huiskatten. Wie zijn kat buiten laat lopen in zo’n gebied, loopt dus het risico dat zijn huisdier wordt doodgeschoten. Daarom wordt egenwoordig meestal gewerkt met de zogeheten TNR-methode, wat staat voor de Engelse afkorting Trap, Neuter and Return, ofwel ‘vangen, steriliseren en terugplaatsen’. Die methode is wel arbeidsintensiever, duurder en werkt ook slechts gedeeltelijk: de teruggezette kat plant zich niet meer voort, maar kan wel doorgaan met jagen. De TNR-methode is alleen effectief als het aantal verwilderde katten in een gebied niet of nauwelijks toeneemt.

Eigenaren van katten zouden wat ecoloog Wim Knol betreft beter doordrongen moeten worden van hun verantwoordelijkheid: als hun kat een dier doodt, zijn ze in principe strafbaar, omdat op de huismuis en de rat na alle inheemse diersoorten beschermd zijn door de Flora- en faunawet. ‘Omdat er nauwelijks toezicht op te houden is, wordt deze wetgeving niet gehandhaafd. Maar als er op basis van camerabeelden een paar rechtszaken gevoerd worden, zou dat wel eens tot een mentaliteitsverandering kunnen leiden.’ (bron en voor nadere informatie zie Quest, november 2019)

Ecoloog Chris Smit en jurist Arie Trouwborst pleiten in september 2020 voor een proefproces om het los laten lopen van katten strafbaar te maken. "Katten horen niet in de natuur, dus eigenaren kunnen ze binnen houden. Het is allang bekend dat de kat enorm schadelijk is voor de natuur. Aan de ene kant steken we miljoenen euro's in de bescherming van weidevogels, maar vervolgens gaat die lieve kat 's nachts naar buiten om diezelfde vogels dood te bijten", aldus Smit. "Sinds de media-aandacht krijg ik allemaal dreigmail binnen. Mensen denken dat ik een kattenhater bent, maar dat is absoluut niet waar. Ik vind katten ook lief. Maar ik zie dat ze veel vogels doden en vind dat daar iets aan moet gebeuren. Die vogels vind ik ook lief.

Katteneigenaren kunnen het dier ook een halsband met een belletje omdoen. Dan horen de vogels dat ze er aan komen. Of je hebt van die felgekleurde kattenkragen, waardoor ze meer opvallen. Het gaat erom dat mensen zich bewust worden van het feit dat hun lieve Poekie, die overdag op de bank ligt te knorren, 's nachts gaat jagen. Dan kun je zeggen: mijn kat doet dat niet, maar dat doet ze wél. De buit die ze voor de deur legt, is nog geen kwart van wat ze vangt. Het is belangrijk dat mensen daar over nadenken. En ik snap dat een kat een goede rattenvanger op een boerderij is. Maar dan hoef je nog geen tien katten aan te schaffen." (bron en voor nadere informatie zie AD, september 2020)

Reactie toevoegen