Kolham

Plaats
Dorp
Midden-Groningen
Duurswold
Groningen

Kolham

Terug naar boven

Status

- Kolham is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Duurswold, gemeente Midden-Groningen. T/m 2017 gemeente Slochteren.

- In het Z van het dorpsgebied van Kolham lag vanouds de buurtschap Foxham. Door de bouw van de RK Sint Martinuskerk in 1891 wordt Foxham geografisch gezien een dorp, maar de kerk is bestemd voor de Z hiervan gelegen Hoogezandse kernen Foxhol en Martenshoek. Door de aanleg van het nieuwe Winschoterdiep in de jaren veertig van de 20e eeuw is Foxham aan de kant van Hoogezand komen te liggen, en daarom in 1943 middels grencorrectie overgegaan naar de gemeente Hoogezand. Tegenwoordig valt het W deel van Foxham onder het dorpsgebied van Foxhol, en het O deel onder de Hoogezandse kern Martenshoek.

Terug naar boven

Naam

In de volksmond
Kolham werd in ieder geval tot medio 19e eeuw nog kortweg Den Ham genoemd.

Oudere vermeldingen
Koldeham, 1266 kopie in Hamme, 13e eeuw (1291) kopie 16e-17e eeuw Hemmensis, 1440 Colham, 1453 en 1457 Kolham, 1475 Kolhemiss, 1497 Caldehammis, 1596 en 1781 Colham.

Naamsverklaring
Samenstelling met ham 'aangeslibd land gelegen in een bocht van een waterloop'. Getuige de vorm Caldehammis werd het eerste deel opgevat als cald, kold 'koud', misschien naar een onbeschutte, winderige ligging; vergelijk Kolhol.(1)

Naam kwam ook nog elders voor
Tot ca. 1970 was er ZW van het eveneens Groninger dorp Hornhuizen nog sprake van een buurtschap Kolham, met ca. 7 huizen. Door de ruilverkaveling rond dat jaar zijn de meeste panden afgebroken. Er zijn er nog 2 van over.

Terug naar boven

Ligging

Kolham ligt ZW van Slochteren.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Kolham 116 huizen met 620 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 500 huizen met ca. 1.300 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Aardgas
Op 29 mei 1959 is in Kolham het eerste Nederlandse aardgas ontdekt. Bij boer K.P. Boon is de eerste boring op zijn bouwland verricht en de vermaarde Slochter gasbel aangetroffen. Het gas blijkt 2659 meter diep te zitten. Pas jaren later blijkt hoe groot de aangeboorde bel is; het blijkt minstens 2.700 miljard m3 te zijn. Op 22 juli wordt het eerste gas gewonnen. De vondst vormt de aanzet tot de ontwikkeling in sneltreinvaart van Nederland als gasland en de Nederlandse welvaart.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "Vanuit de gemeente Slochteren is de vraag gekomen of Dorpsbelangen een Dorpsvisie zou kunnen opstellen. Dit vanuit het streven de verschillende dorpsverenigingen in de gemeente actief te betrekken bij het tot stand komen van beleid. Om namens het dorp een visie gericht op de toekomst te kunnen schrijven, heeft Dorpsbelangen gemeend eerst een enquête onder de inwoners te moeten houden. Deze enquête in 2005 leverde een hoge respons op van 60%. De uitkomsten van de enquête en de tijdens de bewonersavond vastgestelde prioriteiten vormden de basis van waaruit een werkgroep de Dorpsvisie Kolham heeft geschreven.

Gekozen is voor een aanpak met zowel gesignaleerde knelpunten op korte termijn, als zaken die op wat langere termijn spelen. Dus niet alleen een visie maar ook actuele zaken. Voor de uitwerking van de adviezen worden commissies samengesteld. Zij zullen haalbaarheidstudies en activiteiten gaan ontplooien gericht op het totstandkomen van wensen en adviezen naar aanleiding van deze visie. Graag wil ik de leden van de werkgroep Dorpsvisie bedanken voor hun inzet. Nu op naar het “echte werk” zou ik zeggen. Immers er zijn ambitieuze wensen en adviezen bedacht. Wim Nijboer, Voorzitter Vereniging Dorpsbelangen Kolham, september 2006."

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Kolham heeft 3 rijksmonumenten, zijnde de Hervormde kerk, Molen Entreprise, en het stationsgebouw.

- De Hervormde (PKN) kerk (Hoofdweg 44) dateert uit 1641. Op dezelfde plek stond in de 13e eeuw al een kerk. Wat daarmee is gebeurd is onbekend. De huidige kerk is gebouwd voor 5.442 gulden, wat nu neerkomt op ongeveer € 60.000. De provincie Groningen nam deze kosten voor haar rekening op grond van de bepalingen in een oorkonde uit 1422. Het provinciewapen is in de gevel verwerkt. De kerk kreeg in de 19e eeuw brede spitsboogvensters. De kerk heeft een dakruiter uit 1808 met daarin een luidklok uit 1948. De oorspronkelijke klok uit 1808 is in de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetters geroofd. Bij de renovatie in 2006 kreeg de kerk een nieuwe witte pleisterlaag. Opmerkelijk is de donkerrode houten zoldering. De preekstoel is 17e-eeuws. Het hoofdorgel dateert uit 1912 en is gebouwd door de Woerdense orgelbouwer Marten Vermeulen, onder gebruikmaking van waardevol 18e- en 19e-eeuws pijpwerk. Het kistorgel is in 1987 gebouwd door Pels & Van Leeuwen.

- Molen Entreprise.

- Windmotor Kolham.

- Van 1929 tot 1941 had Kolham een station aan de zogeheten Woldjerspoorweg (Groningen - Weiwerd). Het stationsgebouw uit 1929 is herbestemd tot woonhuis, nadat het van 1954-1957 nog in functie is geweest als Vrije Evangelisatie Kapel Rehoboth. Een deel van de leden van de lokale Hervomde Gemeente had zich namelijk in 1954 na kerkelijke meningsverschillen afgescheiden en stichtte een vrije evangelisatie, die zelfstandig was. In 1957 heeft de evangelisatie een verzoek gericht tot de Gereformeerde Kerk van Hoogezand-Sappemeer om in het verband van die kerk te mogen worden opgenomen. De Kerkeraad heeft besloten aan dat verzoek te voldoen.

- Museum '40-'45 in voorheen Harkstede is anno 2018 aan het verhuizen naar Kolham. Wanneer het museum hier open gaat, is nog niet bekend.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Schooldorpsfeest (begin juni).

- Als het in de winter hard genoeg vriest, kun je schaatsen op de ijsbaan van IJsvereniging Kolham. Buiten de ijsperiodes organiseren ze klaverjas- en sjoelavonden.

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je B&B e.d. in omgeving Kolham, met laagsteprijsgarantie!

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Kolham (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Kolham op Facebook.

- Belangenvereniging: - De in 1981 opgerichte Vereniging Dorpsbelangen Kolham is voor ons bekend nog niet met een website of -pagina op het internet aanwezig.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool Oetkomst. De school, aan de Hoofdweg nummer 42 in Kolham, is gehuisvest in een gebouw dat een aantal verbouwingen heeft ondergaan. Het gebouw is oorspronkelijk als kleuterschool in 1956 gebouwd. De lagere school was gevestigd aan de Hoofdweg. Al vanaf 1630 heeft het dorp een lagere school. In 1990 is het gebouw van de kleuterschool uitgebreid. De lagere school kwam er bij in. Kleuterschool en lagere school gingen samen verder als basisschool Oetkomst. De school is rustig gelegen aan een laantje naar de Hervormde Kerk, in de nabijheid van het multifunctioneel centrum 't Mainschoar, waarin zich o.a. het gymnastieklokaal en een gezondheidscentrum bevinden. In schooljaar 2018-2019 heeft de school 83 leerlingen. In het najaar van 2018 heeft een team van personeelsleden, gemeentefunctionarissen en de wethouder van onderwijs zich gebogen over een splinternieuwe school. Met een compleet onderwijscentrum als voor-, tussen- en naschoolse opvang. Ook zal Peuterspeelzaal Net Dröge van Kids First in het pand worden gehuisvest. Dit alles beoogt medio 2020 gereed te komen. Voor een recente stand van zaken zie de Nieuwsbrief Kindcentrum februari 2020.

- "Peuteropvang Net Dröge in Kolham, vallend onder de kinderopvangorganisatie Kids First, beschikt over een heerlijk ruim lokaal met goed omheinde buitenruimte. De locatie valt op door de ruime opzet, mooie inrichting en een gemoedelijke sfeer waar kindjes zich snel thuisvoelen. De ruimte is verdeeld in verschillende hoeken: een poppenhoek, een bouwhoek en een leeshoek. Er zijn allerlei materialen aanwezig die de ontwikkeling van het jonge kind bevorderen, zoals puzzels, spelletjes, constructiematerialen, kralen, wereldspeelmat en blokken. Buiten hebben de kinderen de mogelijkheid om te fietsen en in het zand te spelen. Peuteropvang Net Dröge bestaat maximaal uit 16 kinderen. De peuters maken ‘spelenderwijs’ contact met elkaar. Op Peuteropvang Net Dröge wordt gewerkt met vaste pedagogisch medewerkers. We werken veel samen met openbare basisschool de Oetkomst. We mogen gebruik maken van de gymzaal en het speellokaal van deze basisschool."

- Sport: - Tennisvereniging.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Kolham.

Reactie toevoegen