Linde (Vorden)

Plaats
Buurtschap
Bronckhorst
Achterhoek
Gelderland

linde_vorden_volksfeest_fijne_feestdagen.jpg

Een jaarlijkse traditie in de buurtschap Linde bij Vorden is het Volksfeest, in het vierde weekend van september

Een jaarlijkse traditie in de buurtschap Linde bij Vorden is het Volksfeest, in het vierde weekend van september

Linde (Vorden)

Terug naar boven

Status

- Linde is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Bronckhorst. T/m 2004 gemeente Vorden.

- De buurtschap Linde valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Vorden.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Linde ligt ZO van Vorden, rond de Lindeseweg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Linde 71 huizen met 477 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Verpondingskohier
"In het midden van de 17e eeuw zijn in Gelderland de zogheten verpondingskohieren samengesteld. De verpondingskohieren vormen door de gedetailleerde gegevens die er in voorkomen een belangrijke bron voor een ieder die zich bezig houdt met plaatselijk historisch-geografisch onderzoek. Men vindt bijvoorbeeld gegevens over huizen en boerderijen, grondbezit, grondgebruik, tienden etc. De verponding was een belasting op alle onroerende goederen waaruit inkomsten werden verkregen en was een vervanging van de schildschatting. In de verponding was verschuldigd de 6e penning (dat wil zeggen 1/6) van de belastbare pachtwaarde van de landerijen en hoeven en de 9e penning (= 1/9) van de belastbare huurwaarde van huizen en molens.

De samenstelling van de verpondingskohieren in Gelderland heeft zich uitgestrekt over de jaren 1643 tot 1651. Bij het tot stand komen van het verpondingskohier speelden de buur-meesters en zetters een belangrijke rol. Zij kenden de plaatselijke situatie en stelden de kohieren in eerste aanleg samen voor hun eigen scholtambt of stad. De kohieren zijn zeer uitvoerig. Alle onroerende goederen met de namen van de eigenaars en pachters zijn er in opgesomd." Bron en voor nadere informatie zie het Verpondingskohier van buurtschap Linde bij Vorden.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Lindesche Molen, ook wel Ons Belang genoemd, staat in de buurtschap Linde bij Vorden (Lindeseweg 29). Het is een achtkantige beltmolen. De romp van de molen is deels steen en deels met riet gedekt. De kap is geheel met riet gedekt. De wieken hebben een vlucht van 22,60 meter. De molen is in 1971 gerestaureerd. De molen is draaivaardig. Er wordt op vrijwillige basis graan gemalen. De molen is eigendom van Stichting de Lindesche Molen. In de bijgebouwen is een klein theater gevestigd. "De molen is open: als het welkomsbord aan de weg staat; elke 1e zaterdag van de maand van 10:00-12:00 uur; de overige zaterdagen wanneer het welkomsbord aan de weg staat word je door de molenaars tussen 10:00-16:00 uur vriendelijk ontvangen; verder volgens afspraak op tel. 0575-556314." Aldus de site van de Lindesche Molen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Het Volksfeest / Lindesfeest (4e weekend van september) is al een jaarlijkse traditie sinds 1866. In dat jaar wordt namelijk een vaandel ingewijd om enige luister bij te zetten op de jaarlijks terugkerende kermis. Het wordt dan gezwaaid voor het koningspaar, eventueel genodigden en een ieder die het feest komt bezoeken. De kermis zelf is al veel ouder dan het vaandel. Vroeger waren er in de voormalige gemeente Vorden twee kermissen. Een in het dorp en een in de buurtschap Linde. Die van de buurtschap vond meestal in augustus plaats wanneer de roggeoogst was binnengehaald. Het was een soort oogstfeest. Vooraf werd er een mis opgedragen in de kapel op de Kapellebult.

Bij het 125-jarig bestaan van het feest in 1991 is een boekje uitgebracht met de titel 'Linde in de draaimölle'. In dit boekje wordt de historie van het feest en ook van de buurtschap op een informatieve wijze beschreven. Het boekje staat vol met verhalen en foto's m.b.t. het feest, de bewoners en de historische boerderijen. Het Volksfeest is na ca. 150 jaar nog altijd springlevend, vooral dankzij de belangeloze medewerking van vele Lindenaren. Zo is er een feestcommissie met ca. 50 leden, die jaarlijks zorgt voor een aantrekkelijk programma voor jong en oud.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- "Op een schitterende locatie tussen bossen, graslanden en maisvelden, heten we je van harte welkom in Theater Onder de Molen. Een klein, intiem theater in de Lindesche Molen in buurtschap Linde bij Vorden, met een goede akoestiek, waar regionale en landelijke artiesten voorstellingen verzorgen. Onder het genot van een kopje koffie of thee met eigengemaakte molenkoek word je ontvangen voor een heerlijke avond of middag uit. En na afloop van de voorstelling kun je in de foyer gezellig napraten en een drankje nuttigen met de artiest(en). Kaarten kun je bestellen via de website of aan de zaal kopen. Het theater heeft een beperkte capaciteit. Vooraf reserveren wordt dan ook aanbevolen. Graag tot ziens in Theater Onder de Molen!"

- In de molenloods van de Lindesche Molen in buurtschap Linde is aan de wegzijde een zogeheten uutblaoshuuske gerealiseerd met de naam ’t Luiwerk (het luiwerk is een inrichting op een molen voor het ophijsen (luien) en laten zakken (afschieten) van zakken graan en meel). Het is een onbemande ruimte met toiletgelegenheid en de mogelijkheid voor wandelaars / fietsers / voorbijgangers om zelf koffie/thee te maken en droog/warm te zitten voor een pauze. Openingstijden ’t Luiwerk: bij daglicht van 8.00-20.00 uur.

- "In het gebied Hallerlaak - in de omgeving van de Vosheuvelstraat, Zelledijk en Beunkstege, in het O van buurtschap Linde bij Vorden - heeft het waterschap samen met de provincie Gelderland maatregelen genomen om het grondwater- en oppervlaktewaterpeil te verhogen, het landschap te herstellen en verdroging tegen te gaan. Het gebied was voorheen vooral agrarisch in gebruik, waarbij de Hallerlaak rechtlijnig door het land liep. Door de herinrichting heeft het landschap een natuurlijker uitstraling gekregen, met een kronkelende beek. Landbouwgronden zijn aangekocht behoeve van de functiewisseling naar natuur.

Terug naar de natuur. We hebben door afgraven en ophogen cultuurhistorische hoogteverschillen in het landschap hersteld. Alle afgegraven grond is binnen het gebied verwerkt. Om het grondwater- en oppervlaktewaterpeil te verhogen, hebben we een deel van de kavelslootjes gedempt en hebben we de Hallerlaak minder diep gemaakt. En de aftakking is opnieuw met de Hallerlaak verbonden. Er zijn stuwen geplaatst om het water in het voorjaar langer vast te houden. Een knijpstuw zorgt dat de oorspronkelijke bevloeiing weer terug in het landschap komt. Er zijn peilbuizen geplaatst om het bestaande grondwaterpeil te meten, voorafgaand aan de werkzaamheden, en na de werkzaamheden. Zo volgen we de effecten op het grondwaterwaterpeil in het gebied op de voet. Het project GGOR Hallerlaak is in 2018 gereedgekomen en is uitgevoerd als onderdeel van het interactieve gebiedsproces Baakse Beek-Veengoot." (bron: Waterschap Rijn en IJssel)

Zo’n 24 hectare in het gebied rond de Hallerlaak bij Linde is nu ingericht als natuurterrein. De natuurlijke glooiing is weer terug in het landschap: het maaiveld rond de beek is verlaagd zodat de vegetatie daar meer kans krijgt en er is zand op de koppen gebracht. In de aftakking is een voorde (doorwaadbare plaats) aangebracht in plaats van een duiker, wat mooier en natuurlijker oogt. De Hallerlaak meandert weer mooi door het landschap. Er zijn terreindelen ingezaaid met een kruidenrijk zaadmengsel en er is beplanting aangebracht. Tijdens een excursie in mei 2019 konden belangstellenden de resultaten bekijken en kreeg men toelichting op de doelen en resultaten van het project.

- "Bij nieuwe natuur hoort niet alleen moeras of bos, maar ook akkernatuur. Provincie Gelderland heeft in 2019 een nieuwe akker bij de Hallerlaak bij buurtschap Linde ingezaaid met rogge en allerlei oude akkerkruiden. De meeste soorten hebben zich in 2020 goed ontwikkeld en leveren nu zelfs al voldoende zaad op om straks ook andere nieuwe akkers in de buurt mee in te zaaien. Nieuwe natuur is ook akkernatuur. De realisatie van het Gelders Natuurnetwerk is een belangrijk instrument om de biodiversiteit veilig te stellen. De provincie koopt daartoe landbouwgrond, richt die in als natuur, zorgt een of enkele jaren voor het opstartbeheer en verkoopt de gronden als natuurgebied. Afhankelijk van de plek en de mogelijkheden wordt er niet alleen bos, grasland of moeras ontwikkeld: er is ook aandacht voor nieuwe akkerreservaten. Een stuk nieuwe natuur langs de beek Hallerlaak bij buurtschap Linde is daarom niet alleen met kruiden- en faunarijk grasland en vochtig hooiland ingericht, maar ook met een paar nieuwe akkers. Een van die akkers is in 2019 ingezaaid met rogge en een flink aantal verschillende soorten karakteristieke akkerkruiden.

Akkerkruid helpt insect en vogel. Akkerkruiden groeien tussen het graan en komen van oudsher voor op onze akkers. Omdat boeren steeds schoner graanzaad, herbiciden en drijfmest zijn gaan gebruiken en bovendien vaker kiezen voor mais als gewas, zijn tientallen bedreigde karakteristieke akkersoorten bijna of zelfs helemaal uit Nederland verdwenen. Met dit soort akkerreservaten brengen we akkerkruiden weer terug in het landschap. Akkerkruiden trekken veel insecten aan. Bovendien kunnen akkervogels op dit soort akkers jaarrond voedsel vinden. Tenslotte ziet het er ook prachtig uit. De akker van Hallerlaak stond in de zomer van 2020 voor het eerst in bloei en was alleen al door de vele klaprozen en korenbloemen een toeristische attractie.

Zaden met zorg geselecteerd. Aan het inzaaien van een akkerreservaat gaat een zorgvuldig selectieproces vooraf. De provincie heeft daarvoor een gespecialiseerd bureau in de arm genomen: Ecologisch adviesbureau Natuurbalans-Limes Divergens van Peter Verbeek samen met het Louis Bolk Instituut. Het zaad komt van verschillende donorakkers op vergelijkbare gronden van Oost- en Zuid-Nederland. Zo komt het spiegelklokje uit buurtschap Cortenoever, korensla uit de Laarzenberg en de Hatertse Vennen, ruw parelzaad uit Schinnen en driekleurig viooltje uit Deurningen. De wat algemenere akkerkruiden zoals de verschillende soorten klaprozen, korenbloem en gele ganzenboem komen van locaties met oude akkers die nooit bespoten zijn geweest.

We kiezen zoveel verschillende soorten en bronakkers omdat je nooit weet hoe een plant op een nieuwe bodem reageert. Gebruik van verschillende bronakkers versterkt ook behoud van genetische variatie. Omdat de akker van Hallerlaak bij Linde eigelijk uit twee oude akkers bestaat (met grote verschillen), verwachten we dat uiteindelijk relatief veel soorten zich handhaven. Het oostelijk deel is een vele honderden jaren oude es, het westelijk deel is 150 jaar geleden ontgonnen. Op het hele perceel wordt al een paar jaar geen gif meer gebruikt. Uiteindelijk zullen de bodem en het beheer na een aantal jaren bepalen welke soorten er stand zullen houden.

Meer akkers in de Achterhoek. Akkerkruiden keren niet uit zichzelf terug in het landschap. Dat werd ook op het perceel van Hallerlaak bij Linde geïllustreerd: op een strook die niet werd ingezaaid (het zaaigoed was op), groeit ook nu geen enkele van deze karakteristieke akkersoorten. Uiteindelijk kunnen de planten op deze akker ook weer dienen als bronakker voor andere percelen in de Achterhoek. Peter Verbeek begeleidt het akkerbeheer en zal ook het zaad oogsten. De rogge wordt na de oogst gebruikt door biologisch-dynamische melkveehouderij Ruimzicht uit Halle. Provincie Gelderland hoopt met deze en volgende nieuwe akkerreservaten dat niet alleen een aantal akkerkruiden kan blijven voortbestaan, maar ook andere soorten worden geholpen. De akkerkruiden zijn aantrekkelijk voor hommels, bijen en vlinders. Zo laat de kleine parelmoervlinder zich al zien op de akker van Hallerlaak, een vlinder die viooltjes gebruikt als waardplant. Ook populaties van typische akkervogels als geelgors, patrijs en kwartel zullen dankzij de akkers een steuntje in de rug krijgen." (bron: Provincie Gelderland, september 2020)

Reactie toevoegen