Loenersloot

Plaats
Dorp
Stichtse Vecht
Vechtstreek
Utrecht

Loenersloot

Terug naar boven

Status

- Loenersloot is een dorp in de provincie Utrecht, in de regio Vechtstreek, gemeente Stichtse Vecht. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-3-1964. Per 1-4-1964 over naar gemeente Loenen, in 2011 over naar gemeente Stichtse Vecht.

- Wapen van de voormalige gemeente Loenersloot.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
918-948 kopie 11e eeuw Lonora laca, 1156 Lonreslothe, 1185 Lonreslote, 1840 Loendersloot.

Naamsverklaring
Samenstelling van het grondwoord slote 'sloot' (in concurrentie met het Oudnederlandse laca* 'waterloop', vergelijk Barlaque en Krimpen aan de Lek) en lônara 'van de bewoners van Loenen'. Zie ook Sloten. (1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Loenersloot ligt NW van Loenen aan de Vecht, W van Vreeland, O van de afrit Vinkeveen aan de A2, rond de provincialeweg Vreeland-Vinkeveen N201 (het oude dorp ligt Z ervan, het nieuwere deel N ervan), Z van Baambrugge en grenst in het O aan het Amsterdam-Rijnkanaal en de daarlangs gelegen spoorlijn Amsterdam-Utrecht. Het dorp ligt aan de rivier de Angstel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Loenersloot 40 huizen met 303 inwoners, verdeeld in de gelijknamige buurtschap 14/120 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Oukoop 15/111 en Nieuwer Ter Aa (deels) 11/72. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 200 huizen met ca. 500 inwoners, met dien verstande dat Nieuwer Ter Aa tegenwoordig een autonoom dorp is waar ook de buurtschap Oukoop onder valt. Die zijn tegenwoordig dus niet meer in het dorpsgebied begrepen.

Terug naar boven

Geschiedenis

'Gemeentehuizen' aan de Portengensebrug
De gemeente en buurgemeente Ruwiel bezaten tot 1883 geen officieel gemeentehuis. Loenersloot hield haar vergaderingen al sedert onheuglijke tijden in een kamer van een logement aan de Portengensebrug, dat vanouds het ‘regthuis’ werd genoemd, terwijl Ruwiel tot dusverre haar vergaderruimte had in een kamer van een herberg aan dezelfde Portengensebrug. Overigens waren beide lokalen in strijd met art. 3 nr. 2 van de wet tot regeling van de kleinhandel in sterke drank. In 1883 verbouwde de gemeente Ruwiel een oud schoolgebouw in Nieuwer Ter Aa tot gemeentehuis. Loenersloot huurde vanaf 1884 een deel van dat pand zodat beide gemeenten vanaf dat jaar een gemeentehuis hadden, zij het dus gedeeld in één pand.

Religie
Loenersloot heeft nooit een kerk gehad. In 1908 komt er wel een kapel, de Hervormde Irenekapel. Deze is (wanneer is ons onbekend) gesloopt.

Nadere informatie over de geschiedenis van deze voormalige gemeente vind je in de Inventaris van de archieven van de voormalige gemeente Loenersloot 1663 - 1964.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De boogbrug in de N201 bij Loenersloot overspant het Amsterdam-Rijnkanaal en de naastgelegen spoorlijn. De brug is in 2014 vervangen door een nieuw exemplaar dat weer helemaal aan de eisen des tijds voldoet: een nieuwe boogconstructie, de doorvaarthoogte van de brug is verhoogd en de rijstroken zijn verbreed. Het installeren van de enorme brug was een hoogstandje: de brug is in delen van de fabriek naar Nigtevecht gevaren, aldaar samengevoegd tot één geheel en vandaar naar zijn plek gevaren en geïnstalleerd.

- De Provincie Noord-Holland is anno 2017 bezig met een 'trajectstudie' naar knelpunten in de verkeersdoorstroming en -veiligheid in het hele Utrechtse deel van N201, d.w.z. vanaf Amstelhoek tot en met Vreeland. Dit onderzoek beoogt eind 2017 gereed te zijn. Wethouder De Groene wilde in januari 2017 in de gemeenteraad een plan presenteren om de N201 bij Loenersloot - het deel tussen de N402 N van Loenen en de A2 - te verbreden. De Dorpsraad heeft de wethouder met klem verzocht dit agendapunt in te trekken. Volgens de Dorpsraad heeft de gemeente reeds in  2012 toegezegd geen voorstander te zijn van een verbreding van de N201 tussen de A2 en de Loenerslootse brug, omdat dat zou leiden tot een dubbele opstelplaats midden in het dorp, vanwege voertuigen die ‘s ochtends de A2 niet op kunnen en ‘s avonds de A2 niet af kunnen.

Deze en andere knelpunten en stremmingen zouden eerst moeten worden aangepakt, vindt de Dorpsraad. Anders zal de doorstroming van de N201 naar de A2 en andersom niet wezenlijk verbeteren met een verbreding, maar wél ter hoogte van Loenersloot extra problemen geven. "Ons standpunt is dat als de situatie bij die opritten/afritten A2 en de overige knelpunten N402 en de situatie bij Vreeland, niet worden aangepakt, de doorstroming van de N201 naar de A2 en andersom niet wezenlijk zal verbeteren. Wel zal er door die verbreding op het voorgestelde wegvak, ter hoogte van ons dorp, een dubbele opstelstrook ontstaan, wat CO2 en fijnstof overlast voor bewoners en voor de in ons dorp gelegen basisschool oplevert", aldus de Dorpsraad in haar brief naar de wethouder. De raadscommissie kon zich vinden in de argumenten van de Dorpsraad, en wil ook eerst de studie van de Provincie afwachten.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het dorp heeft 31 rijksmonumenten, grotendeels betrekking hebbend op dan wel gerelateerd aan buitenplaats Valkenheining en Kasteel Loenersloot. Een van de andere rijksmonumenten is de 17e-eeuwse boerderij Welgelegen op Rijksstraatweg 202, die van 1965 tot 1972 grote bekendheid in een wijde regio heeft genoten als Theater Mickery van Ritsaert ten Cate, waar regelmatig binnen- en buitenlandse beroemdheden optraden. Zo deed Nina Simone hier in 1965 haar eerste optreden in Europa. In 1972 is het theater naar Amsterdam verhuisd.

- Kasteel Loenersloot is een kasteel en ridderhofstad, gelegen aan de linkeroever van de Angstel. Het kasteel wordt in 1258 voor het eerst genoemd. Het bestond toen waarschijnlijk slechts uit een woontoren. In de 19e eeuw is de 13e-eeuwse woontoren geheel ommetseld en van kantelen voorzien. De andere delen van het kasteel dateren uit de 18e eeuw. In het hoofdgebouw van het kasteel is een collectie houten meubelen ondergebracht. Het kasteel bleef tot 1516 in de familie Van Loenersloot. Een van de telgen van die familie, Splinter, "was een onrustig edelman, die het Sticht door zijne strooptogten gedurig kwelde", aldus Van der Aa (zie verder de link).

Tegenwoordig wordt het kasteel beheerd door Utrechts Landschap. Het kasteel is van april t/m oktober te bezoeken. Voor dagen en tijden zie de link. Een renovatie van het kasteel is in 2013 gereed gekomen. - Filmpje met een impressie van het interieur en exterieur van Kasteel Loenersloot vóór de renovatie. - In 2012 is een Beheerplan van de buitenplaats opgesteld. Het kasteelpark is rond 1797 aangelegd door tuinarchitect Van Laar. Het park is vrij toegankelijk. Eens per maand is er een rondleiding door het park. De aanleg van Van Laar kenmerkt zich door een sterk kronkelende waterpartij, kunstmatige heuveltjes en beslotenheid. Ondanks dat het een klein park is, heeft het veel verrassende gezichtspunten. Op de heuveltjes stonden oorspronkelijk objecten zoals een obelisk. Door de intieme en romantische sfeer is het een genoegen om over de paden te slenteren.

Om het park van de voormalige ridderhofstad te onderhouden gaat Utrechts Landschap in 2019 een nieuw vrijwilligersteam oprichten. Voor inwoners van regio Loenen/Abcoude, die graag buiten actief bezig zijn, vormt het werk in het kasteelpark een leuke en dankbare vrijetijdsbesteding. Heb je belangstelling voor de natuur en natuurbescherming en de lichamelijke conditie om buitenwerk te doen, dan ben je van harte welkom om mee te doen. Hier vind je meer informatie over wat het inhoudt en kun je je evt. aanmelden of nadere informatie vragen. - Overigens is er ook nog een Huis Loenersloot, dat niet in dit dorp ligt maar in Utrecht (Nieuwegracht 20).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Wandelroute park Kasteel Loenersloot (3 km).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Loenersloot (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen / nieuws: - Site van en over Loenersloot.

- Nieuws: - Nieuws uit Loenersloot op Facebook.

- Belangenorganisatie: - "Dorpsraad Loenersloot is opgericht in 2011. Doel is de schakel te vormen tussen gemeente en inwoners. Ons team bestaat uit betrokken inwoners die zich inzetten voor het dorp, om hiermee de veiligheid, het milieu en de onderlinge sociale betrokkenheid te versterken."

- Onderwijs: - Montessorischool Loenersloot - waar gezien de ondertitel 'voor de Vecht- en Angstelstreek' kennelijk ook kinderen uit omliggende dorpen naar school gaan - is een kleinschalige school gelegen in de dorpskern in een landelijke omgeving. De school dankt haar bestaan aan een groep actieve ouders, die in 1985 de toenmalige kleuterschool hebben omgevormd tot een volwaardige basisschool. De school heeft aansluiting gezocht bij Montessorischool Pallas Athene in Amersfoort en is daar een nevenvestiging van. Het is een 'bijzonder neutrale school'. Bijzonder wil zeggen dat de school niet door de gemeente wordt bestuurd, maar door een stichting, waarvan het bestuur uit ouders bestaat. Neutraal wil zeggen dat de school geen specifiek geloof uitdraagt en dat iedereen welkom is. Naast de reguliere schoolfunctie biedt de school ook regelmatig onderdak aan andere dorpsactiviteiten.

Reactie toevoegen