Loon op Zand

Plaats
Dorp en gemeente
Loon op Zand
Hart van Brabant Langstraat
Noord-Brabant

NB gemeente Loon op Zand in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Loon op Zand in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Loon op Zand in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Loon op Zand

Terug naar boven

Status

- Loon op Zand is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio Hart van Brabant, en daarbinnen in de subregio Langstraat.

- De gemeente Loon op Zand omvat naast het gelijknamige dorp verder nog de dorpen De Moer en Kaatsheuvel, en de buurtschappen Duiksehoef, Kraanven, Land van Kleef, Loons Hoekje (grotendeels), Moleneind, Molenstraat (grotendeels) en Sprangsevaart (grotendeels). In totaal dus 3 dorpen en 7 buurtschappen. Bosch en Duin is een landgoed dat een plaats lijkt omdat er blauwe plaatsnaamborden staan. Maar dit is een particulier initiatief en is geen echte 'bebouwde kom'.

- Wapen van de gemeente Loon op Zand.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Loon op Zand.

- Onder het dorp Loon op Zand vallen de buurtschappen Duiksehoef, Kraanven, Land van Kleef, Moleneind en Molenstraat (grotendeels).

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Loon op Zand grenst in het W aan Dongen, in het NW en N aan Sprang-Capelle, in het N aan Waalwijk, in het NO aan Drunen, in het O aan het Nationale Park De Loonse en Drunense Duinen (waarvan het W gedeelte binnen de gemeente ligt) en Udenhout en in het Z aan Tilburg, en ligt O van 's Gravenmoer en Oosterhout, ZO van Waspik-Boven, Waspik en Geertruidenberg, WZW van 's-Hertogenbosch en NW van Berkel-Enschot.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Loon op Zand 765 huizen met 5.079 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 90/692 (= huizen/inwoners) met de buurtschappen Klokkenberg 10/63, Moleneind 9/47, Molenstraat 22/84, ’t Land van Kleef 17/102, Westloon 5/48, Kraanven 32/166, Duiksche Hoeven 7/35, Bernsche Hoeven 6/26, Heikant 7/43, Het Moer 47/290, Efteling 16/84, Roestenberg 4/26, Achterste Hoeven 5/35, Hoekje 47/245, Vaart 10/69, Vaartkant 14/114, Horst 6/69 en Vaartsche Heikant 11/66, en dorp Kaatsheuvel 115/858 met de buurtschappen Hil 11/63, Baan 18/120, 1e Straatje 43/320, 2e Straatje 52/346, Regtvaart 37/249, Hooge Zandschel 62/403, Lage Zandschel 26/193 en Loonschendijk 36/223.

- Tegenwoordig heeft de gemeente Loon op Zand ca. 9.000 huizen met ca. 23.000 inwoners, waarvan ca. 2.400 huizen met ca. 6.000 inwoners in het gelijknamige dorp.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Loon op Zand, kun je terecht bij:

- Heemkundekring Loon op 't Sandt.

- Verhalen over de geschiedenis van Loon op Zand op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

- Artikelen over de geschiedenis van kernen in de gemeente Loon op Zand, door vrijetijdshistoricus Jan van Iersel.

- Geschiedenis Loon op Zand door John de Nijs.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Enkele inwoners van Loon op Zand hebben het initiatief genomen om bij de inwoners te peilen hoe zij denken over een eventuele overgang van het dorp naar de gemeente Tilburg. De initiatiefnemers zien daar wel voordelen in. Onder de link kun je lezen waarom.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Loon op Zand heeft 9 rijksmonumenten.

- Mariakapellen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Efteling wil haar positie bij de top van Europese attractieparken behouden door haar park en de verblijfsmogelijkheden uit te breiden. Samen met de Brabantse Milieufederatie en Natuurmonumenten is gekeken naar manieren om deze groei op een zo natuurlijke en duurzaam mogelijke manier aan te laten sluiten op ontwikkelingen in de omgeving. De organisaties willen samen zorgen voor een goede balans tussen natuur, recreatie en economische ontwikkeling in het gebied tussen Kaatsheuvel, Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen en Tilburg. Natuurmonumenten heeft daartoe in 2018 een aantal gronden in het zuiden van natuurgebied het Loonsche Land aangekocht. Deze gronden waren sinds de jaren vijftig eigendom van Stichting Natuurpark De Efteling. Door de overdracht van de gronden wordt de rust en de natuur(functie) in het gebied voor de lange termijn verzekerd. Het gebied blijft toegankelijk.

En ter hoogte van de gemeentegrens tussen Tilburg en Loon op Zand wordt een natuurbrug (recroduct) over de N261 aangelegd, die de natuurgebieden aan weerszijden van de weg met elkaar verbindt. Het recroduct wordt een natuurbrug voor dieren als boomkikkers, padden, salamanders en mogelijk ook grotere zoogdieren, gecombineerd met een brug waar fietsers en wandelaars de N261 kunnen oversteken. De natuurbrug is een onderdeel van de natuurcompensatie die nodig is voor de uitbreiding van de Efteling. (bron: Natuurmonumenten, 28-2-2018)

- De Loonse en Drunense Duinen is een omvangrijk bos- en stuifzandgebied NO van Loon op Zand, Z van Drunen. Natuurmonumenten heeft de afgelopen jaren een grootschalig project uitgevoerd om het stuifzand in het Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen te herstellen. Door aanplanting van bos en verzuring van de grond was de totale oppervlakte van het stuifzand gekrompen van 1400 hectare in 1850 naar 270 hectare in de afgelopen jaren. De Loonse en Drunense Duinen zijn van levensbelang voor veel zeldzame planten en dieren, zoals de levendbarende hagedis en het rood bekermos. Het gebied is wegens het unieke habitattype aangewezen als Natura 2000-gebied. Daarnaast trekt dit bijzondere landschap jaarlijks 1,5 miljoen recreanten. Daarmee is het een van de meest populaire natuurgebieden van ons land.

Om te voorkomen dat het stuifzand in de Loonse en Drunense Duinen over enkele jaren is verdwenen, was ingrijpen nodig. Selectieve bomenkap heeft geleid tot een uitbreiding van het stuifzandgebied naar 400 hectare anno 2015. Er is weer een aaneengesloten open gebied ontstaan waar de wind vrij spel heeft. Vrijwillgers, geholpen door een schaapskudde, zorgen ervoor dat het stuifzand niet opnieuw dichtgroeit. Nadere informatie over Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen op de site van beheerder Natuurmonumenten.

- In 2015 is Natuurbrug De Westloonse Wissel over de N261, Z van de Efteling, gerealiseerd. Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen was altijd verbonden met het natuurgebied Landgoed Huis ter Heide. Rond 1985 kwam daar met de aanleg van de N261 abrupt een einde aan. De afgelopen jaren is de capaciteit van de N261 uitgebreid, o.a. om het toegenomen verkeer naar de Efteling goed te kunnen verwerken. De brug is een 'natuurcompensatie' voor het extra asfalt. Natuurmonumenten verwacht dat de brug vooral wordt gebruikt door het heideblauwtje, de das en de levendbarende hagedis. Ook zoogdieren als de ree, de vos, het konijn en marterachtigen kunnen ervan profiteren.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Loon op Zand door Kees Wittenbols uit Breda.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Loon op Zand. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Duurzaamheid: - "Loon op Zand werd in 2013 Millenniumgemeente; een gemeente die een actieve bijdrage ging leveren aan het behalen van de VN millenniumdoelen: de doelen om een einde te maken aan honger, armoede en ongelijkheid in de wereld. Nadruk werd gelegd op de doelen 7 en 8, kort gezegd: Duurzaamheid en Eerlijke verhouding met ontwikkelingslanden. Stichting Wereldgemeente Loon op Zand, een platform van betrokken inwoners, geeft vorm en inhoud aan dit gemeenteraadsbesluit. De milleniumdoelen zijn in 2016 opgevolgd door de The Global Goals for Sustainable Development, kortweg de “Global Goals”. Armoede, ongelijkheid en klimaatverandering aanpakken binnen 15 jaar: daarover gaan de 17 VN Werelddoelen. In de gemeenteraadsvergadering van 5 oktober 2017 is besloten de overstap te maken van Millenniumgemeente naar Global Goals gemeente. Bij die 17 doelen zijn er een aantal die gaan over duurzaamheid c.q. aanpakken van klimaatverandering en Eerlijke handel. Dat zijn dan de doelen die Wereldgemeente heeft omarmd, juist omdat dit de doelen zijn waarop ieder individu door eigen handelen invloed kan hebben.

Wat is er al gedaan? En wat kun jij doen? Wat jíj nu al kunt doen is je inzet voor duurzaamheid of voor de Global Goals actief met anderen delen door een pin te plaatsen op het 'Google-maps'-kaartje op onze site. Met een druk op de knop 'Zet het nú op de kaart' kan ieder bedrijf en iedere burger zijn of haar bijdrage aan duurzaamheid melden. Wat doet Stichting Wereldgemeente? De stichting heeft haar werkterrein opgedeeld in vier thema’s die te maken hebben met Duurzaamheid en Eerlijke handel: Energie (opwekking & besparing), Voedsel, Reparatie/hergebruik en Eerlijke handel. Vanuit de werkgroep Energie is een duurzaam energie-collectief ontstaan: Energiecollectief Loon op Zand (ECLoZ | om). Deze coöperatie is aangesloten bij om | nieuwe energie, coöperatie van energiecoöperaties. ECLoZ | om werkt zowel aan besparing als aan opwekking.

De Voedselgroep besteedt jaarlijks aandacht aan Wereldvoedseldag. Daarnaast wordt ingezet op verkleinen van de voedselafdruk o.a. door promotie van lokale producten, aandacht voor moestuinieren, wijktuinen en voedselverspilling. Er is onderzoek gedaan naar het duurzame assortiment bij de lokale supermarkten. Jaarlijks wordt op Boomfeestdag in samenwerking met wijkbewoners plukfruit geplant. Via de website is hier van alles over na te lezen. Rondom Reparatie & Hergebruik is Wereldgemeente Loon op Zand gesprekspartner van de gemeente met betrekking tot afvalinzameling en hergebruik van materialen die op de gemeentewerf worden aangeboden. Daarnaast is er samenwerking met de Repaircafés en de Spullenbank van de Klussen- en Dienstencentrale, met Gered Gereedschap en met de Boekenbank voor verkoop van tweedehandsboeken. Om het lenen van goederen te promoten is op de website een Peerby-toepassing geplaatst.

Rondom Eerlijke Handel wordt op educatief vlak samengewerkt met Stichting Wereldwijd. Er was aandacht voor herkomst van kleding op de kledingruilbeurs tijdens een van de Wereldcafés. Over eerlijke kleding is op de website van Wereldgemeente Loon op Zand veel informatie te vinden. Wereldgemeente is altijd te vinden op Festival Wereldwijd, 2e Pinksterdag op het terrein van De Kuip aan de Klokkenlaan, met presentaties rond een of meer van de thema’s. Daarnaast vindt jaarlijks een inspiratiebijeenkomst plaats. Voor de zomervakantie sturen wij een jaarlijkse nieuwsbrief. Wil je je daarop abonneren, dan kun je je daarvoor aanmelden via info@wereldgemeenteloonopzand.nl. We geven graag publiciteit aan bestaande duurzame en internationale activiteiten in de Loonse samenleving, door artikelen daarover te schrijven op onze website en/of in De Duinkoerier."

Reactie toevoegen