Maasbracht

Plaats
Dorp
Maasgouw
Midden-Limburg
Limburg

maasbracht_en_brachterbeek_kaart_anno_ca._1935_kopie.jpg

Je kunt het je nu nauwelijks voorstellen, maar tot ver in de 19e eeuw was Brachterbeek nog aanmerkelijk groter dan de hoofdplaats Maasbracht. Op deze kaart, uit ca. 1935, zijn ze ongeveer even groot. De kerk van Brachterbeek is dan net gebouwd (1933).

Je kunt het je nu nauwelijks voorstellen, maar tot ver in de 19e eeuw was Brachterbeek nog aanmerkelijk groter dan de hoofdplaats Maasbracht. Op deze kaart, uit ca. 1935, zijn ze ongeveer even groot. De kerk van Brachterbeek is dan net gebouwd (1933).

LB gemeente Maasbracht in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Maasbracht in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Maasbracht in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Maasbracht

Terug naar boven

Status

- Maasbracht is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Midden-Limburg, gemeente Maasgouw. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2006. Het is de hoofdplaats van de gemeente.

- Wapen van de voormalige gemeente Maasbracht.

- De gemeente Maasbracht is in 1991 vergroot met de gemeenten Linne, Ohé en Laak en Stevensweert.

- Voor de postadressen valt ook het dorp Brachterbeek onder het dorp Maasbracht.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Brach.

Oudere vermeldingen
1265 de Bragth, 1294-1295 apud Bragth iuxta Egth, ca. 1550 Bracht, 16e eeuw Maesbracht, ca. 1700 Maasbracht.

Naamsverklaring
Bracht behoort bij het werkwoord breken en bij braak 'diepgeploegd, gebroken land, akkerland ontgonnen in heidegrond', ter aanduiding van nieuw ontgonnen gronden. De toevoeging van de riviernaam Maas is ter onderscheiding van Bracht (Duitsland, ten oosten van Reuver), 1294-1295 Bragth in mola.(1)

Terug naar boven

Ligging

Maasbracht ligt ZW van Roermond en grenst in het O aan A2 en A73 en in het W aan Maas en Julianakanaal.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Maasbracht 191 huizen met 1.114 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 50/305 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Kruchten 28/167, Bruchterbeek (= Brachterbeek) 88/495 en Bruchter St. Joost (= Brachter St. Joost) 25/147. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.500 huizen met ca. 6.000 inwoners (exclusief de ca. 1.200 inwoners van het dorp Brachterbeek, dat voor de postadressen ook onder dit dorp valt).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Maasbracht heeft 8 rijksmonumenten.

- Maasbracht heeft 10 gemeentelijke monumenten.

- De Sint Gertrudiskerk (Kerkplein 1) ligt op een verhoging aan de Maas, en enigszins buiten het dorpscentrum. Deze locatie maakte hem zeer geschikt om schippers de gelegenheid te geven hun religieuze plichten te vervullen, een traditie die in stand is gebleven. Reeds in 1265 wordt melding gemaakt van een kerk in Maasbracht. De toren is 14e-eeuws, al menen sommigen dat deze al in de 13e eeuw is gebouwd. In 1890 is een nieuwe kerk gebouwd naar ontwerp van Jules Kayser. Deze kerk is eind 1944 zwaar beschadigd door Brits artillerievuur. In 1948-1949 is een nieuwe kerk gebouwd waarvan Alphons Boosten de architect was. In 1950-1951 is de toren gerestaureerd.

De 14e-eeuwse toren, die drie geledingen telt, heeft een bakstenen plint en is verder in mergelsteen uitgevoerd. De kerk is in rode baksteen uitgevoerd, heeft rondboogvensters en rondbogige gewelven en een voorhoging boven het koor, naar christocentrische trant. De apsis is rond. De kerk heeft enkele zijkapellen en een reeks nevenruimten onder lessenaardak. Het doopvont is uit het eerste kwart van de 16e eeuw met een deksel van eind 19e eeuw. Communiebank uit 1835.

- De Leonardusmolen (Zuidsingel 1a) dateert uit 1867. Tijdens de slag om de Roer-driehoek in de Tweede Wereldoorlog richtten enkele granaten, die dichtbij de romp insloegen, enige schade aan. In 1946 is de romp hersteld en een andere buitenroede gestoken. In 1947 raakt de bovenas zwaar beschadigd als de buitenroede tijdens het malen doorschuift en vastslaat op de molenberg. Een andere molenas met roede is vanwege de hoge kosten niet meer aangebracht en het maalbedrijf is verder elektrisch voortgezet. In 1950 is de binnenroede uitgenomen. Kort daarna volgt een verdere onttakeling door het verwijderen van de kap, de staart, de molenas en het gehele binnenwerk. Een kleine elektrische hamermolen neemt de functie van de maalstenen over. In 1973 is het bedrijf opgeheven.

Vanaf 1987 zetten enkele enthousiaste inwoners van Maasbracht en Brachterbeek zich in voor het herstel van de molen. Er wordt een stichting opgericht, die binnen korte tijd voldoende geld bijeen weet te vergaren om de romp te laten herstellen en zolders aan te brengen als eerste fase van de restauratie tot een maalvaardige molen. In de jaren negentig is de molen uitwendig weer compleet gemaakt en op 17 juni 2000 is hij als maalvaardige korenmolen officieel in gebruik genomen. Wat vergeleken met vroeger wel veranderd is, is de omgeving: vroeger stond de molen aan de zuidelijke kant van het dorp prachtig in het open landschap. Na de jaren vijftig vonden in het dorp, zoals in de meeste plaatsen, flinke uitbreidingen plaats. De molen is als gevolg daarvan binnen de bebouwde kom komen te staan. - Site Leonardusmolen.

- In de buurt van de molen staat een bijzondere bezienswaardigheid, een uniek object, namelijk een op schaal nagebouwd deel van de Erasmusbrug met directe omgeving, in de voortuin van oud-binnenschipper Martin Seine, die het geheel zelf heeft vervaardigd. Onder de link vind je een reportage hierover, door het L1-programma Óngerwaeg (2019).

- Het Maas Binnenvaartmuseum heeft thematentoonstellingen in ruime zin over de geschiedenis van de Maas- en Rijnvaart, bijvoorbeeld over de grindwinning. Scheepsmodellen, scheepsattributen, foto's, tekeningen en kaarten. Het scheepvaartmuseum heeft verschillende gegevens over de Maas, de binnenvaart en de voormalige gemeente. In het museum bevinden zich talloze zaken die herinneren aan de rijke geschiedenis van de schippersbeurs en het heden en verleden van de binnenvaart. Zo tref je er een maquette aan van het “schepenkerkhof”: een ramp die de binnenvaart trof op 30 september 1944, waarbij 240 schepen in de haven van Maasbracht met dynamiet door de vijand tot zinken werden gebracht. Een gebeurtenis die in de geschiedenis van de binnenvaart zijn weerga niet kent. Daarnaast bevat het museum diverse schaalmodellen van schepen die in een ver verleden de binnenwateren bevoeren. De afgelopen decennia kreeg ook de binnenvaart te maken met allerlei maatschappelijke en economische ontwikkelingen. In het museum kun je in woord en beeld zien hoe deze ontwikkelingen hun weerslag hadden op de bedrijfstak. Door middel van diverse foto-exposities ontdek je hoe de schipper en zijn gezin, vaak onder moeilijke omstandigheden, leefden en werkten.

- Gevelstenen in Maasbracht.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Brach.nl organiseert Koningsdag, het jeugdwerk, de Kindervakantieweek en Sinterklaas in Maasbracht.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Kringloop Maasbracht heeft als missie "reduce, re-use or recycle" op lokaal niveau. Zij focussen volledig op het hergebruik en het recyclen van overbodige goederen en proberen hiermee de algemene afvalstromen binnen regio Maasgouw op een andere wijze te benaderen en uiteindelijk te verminderen. Zij halen gratis herbruikbare goederen op in de regio Maasgouw. Zij specialiseren zich voornamelijk in kleine spulletjes, hebbedingtjes, boeken, muziek, verzamelingen, decoratie en hifi. Daarnaast is ook het gebruikelijke huisraad bij hen te vinden. Zij halen geen grote meubels op zoals bankstellen en slaapkamers. Kleding nemen ze ook niet aan. Kleine kasten, tafeltjes is geen probleem. Kleine spullen graag gesorteerd aanleveren in dozen of stevige tassen.

Terug naar boven

Beeld

- Oude kaarten van Maasbracht en Brachterbeek, met toelichting.

- Oude en recente foto's en ansichtkaarten van Maasbracht op Facebook.

Terug naar boven

Links

- MFC: - "Als voormalig gemeentelijk Cultureel Centrum is Zalencentrum De Spil nog altijd bedeeld met een groot aantal cultureel-maatschappelijke organisaties en verenigingen onder haar vaste gebruikers. In de hechte gemeente Maasgouw, waar vele verenigingen bijzonder actief zijn, is ons zalencentrum dan ook onmisbaar. Naast wekelijkse repetities, vergaderingen of bijeenkomsten organiseren ze ook grotere evenementen binnen ons complex. Voor deze doeleinden weten ook organisaties van buiten het dorp ons te vinden. Enkele verenigingen en organisaties die bij ons hun thuisbasis hebben: Spaarkasvereniging de Verspillers; Biljartclub VOM; Carnavalsvereniging Onger ’t Viaduct; Dartclub biej Geert; Harmonie St. Cecilia; Linedancevereniging; Organisatie Cirque de Vasteloavendj; Stichting Eurofestival; v.v. Maasbracht; Vereniging MaasgouwMania open podium; Vereniging van Ouderen; Zumba."

- Onderwijs en kinderopvang: - In 2016 zijn de basisscholen De Tweesprong (RK), CBS De Vlinder en OBS Het Palet gefuseerd tot Basisschool De Toermalijn. - Prokino Maasbracht biedt middels Kinderdagverblijf Eigenwijsje, de Peutergroep en BSO Pienter kinderopvang in het dorp, sinds 2015 gevestigd in de nieuwe Brede School aan de Neutrale Hoek. De nieuwe locatie heeft de beschikking over alle faciliteiten van de school, zoals een grote sportzaal en een creatieve ruimte. Tevens kunnen de kinderen heerlijk spelen op het speelplein, bij de kleine speeltoestellen en biedt het trapveldje bij de Brede School de mogelijkheid om een balletje te trappen.

- Muziek: - "Een exacte datum van de oprichting van de vereniging is helaas niet aan te geven, maar duidelijk is dat onze vereniging in de eerste helft van de 19e eeuw als een liederentafel is begonnen. Deze liederentafel richtte zich voornamelijk op kerkelijke muziek. Waarschijnlijk had men na verloop van tijd behoefte aan instrumentale begeleiding, waardoor er aan het koor een instrumentaal ensemble werd toegevoegd. Dit ensemble was de voorloper van Fanfare Eendraght Maasbracht. Wanneer dit ensemble was uitgegroeid tot een fanfare is niet helemaal duidelijk. Helaas zijn uit deze interessante periode veel gegevens verloren gegaan door een dramatische brand in het verenigingsgebouw in 1935. Het grootste deel van het historisch archief is hierbij verloren gegaan.

Niet altijd verliep de geschiedenis van de vereniging in pais en vree. Aanleiding hiervan was de bouw van een nieuwe parochiekerk. De bevolking was in de tweede helft van de 19e eeuw toegenomen, waardoor de bestaande parochiekerk te klein was geworden. Er moest een nieuwe kerk gebouwd worden. De bewoners van Brachterbeek wilden de oude kerk graag behouden en een nieuwe bouwen tussen de kernen Maasbracht en Brachterbeek. De toenmalige bisschop besliste echter dat de oude kerk zou worden afgebroken en er een nieuwe op dezelfde plaats moest komen. Alleen de middeleeuwse toren zou behouden blijven. Hierdoor ontstond er een conflict tussen de beide dorpskernen. Het gevolg was dat de muzikanten uit Brachterbeek in 1884 besloten om een nieuwe muziekvereniging op te richten: Fanfare Eensgezindheid. Het moge duidelijk zijn dat de naam Fanfare Eendragt in die bewogen dagen door velen als nogal bizar werd ervaren. Waarschijnlijk is dit de reden geweest dat de naam Fanfare Eendraght in 1885 is gewijzigd in Fanfare St. Cecilia. Op het vaandel prijkt nu het jaar van de naamswijziging als het jaartal van de oprichting van Harmonie St. Cecilia Maasbracht.

Na de tijdelijke muzikale pauze door de oorlogsomstandigheden ging het zowel qua orkestgrootte als muzikaal niveau bergopwaarts. Onder leiding van haar toenmalige dirigent J.W. Maessen lukte het om binnen acht jaar de superieure afdeling te bereiken. Topprestaties van de vereniging zijn de twee Limburgse kampioenschappen en de twee Nederlandse kampioenschappen. In 2005 werd Harmonie St. Cecilia 2e in de 1e divisie tijdens het Wereldmuziekconcours (WMC) te Kerkrade (daarbij behaalde het orkest de onderscheiding goud!). In 2007 werd de vereniging winnaar in de primera division van het prestigieuze certamen van Altea (Spanje). Dat Harmonie St. Cecilia Maasbracht niet alleen uitstekend het ‘klassieke’ repertoire beheerst, heeft het orkest al meermaals bewezen. Zo nam harmonie St. Cecilia in 2000, 2002 en 2006 deel aan het TEMA (Tielen Entertainment & Music Award) Tielen-toernooi: een internationaal concours voor lichte muziek dat elke twee jaar plaatsvindt. Dankzij drie daverende shows, ondersteund met zang en dans, werd harmonie St. Cecilia zowel in 2000, 2002 als 2006 uitgeroepen tot winnaar in de categorie harmonie van het TEMA Tielen-toernooi."

- Sport: - Voetbalvereniging MBC '13 (Maasbracht Baek Combinatie '13) is in 2013 ontstaan uit een fusie van de voetbalverenigingen van Maasbracht en Brachterbeek.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Maasbracht.

Reactie toevoegen