Nieuw-Beijerland

Plaats
Dorp
Hoeksche Waard
Hoeksche Waard
Zuid-Holland

ZH gemeente Nieuw-Beijerland in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Nieuw-Beijerland in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Nieuw-Beijerland in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Nieuw-Beijerland

Terug naar boven

Status

- Nieuw-Beijerland is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek en gemeente Hoeksche Waard. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1983. In 1984 over naar gemeente Korendijk, in 2019 over naar gemeente Hoeksche Waard.

- Wapen van de voormalige gemeente Nieuw-Beijerland.

- Onder het dorp Nieuw-Beijerland vallen ook een deel van de buurtschap Vuurbaken, een deel van de buurtschap Zinkweg en het grootste deel van de buurtschap Zuidzijde.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Nieuw-Beijerland ligt aan het water het Spui en ligt verder WZW van het dorp Oud-Beijerland, Z van het dorp Hekelingen, de stad Spijkenisse en de Rotterdamse formele woonplaats Hoogvliet, OZO van de dorpen Simonshaven en Zuidland, NO van de dorpen Piershil en Goudswaard, NNW van het dorp Zuid-Beijerland en NW van het dorp Klaaswaal.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Nieuw-Beijerland 151 huizen met 1.199 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 114/1.012 (= huizen/inwoners) en de buurtschap Zuidzijde 37/187. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.500 huizen met ca. 3.800 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Woningbouwinitiatief Dorpsgaard maakt deel uit van nieuwbouwprojct 'Wonen aan de Kreek' aan de zuidrand van het dorp, met verder onder meer de Akkerdreven, Damgaarde en Park Zuidrand. De voltooiing van Dorpsgaard in 2020 zorgt tevens voor de voltooiing van het 'dorpsrondje Nieuw-Beijerland'. Het plan Dorpsgaard is dan ook in sterke samenhang met de eerdere projecten in de wijk ontworpen. Wethouder Piet van Leenen (wonen) noemt het een bijzonder project: "Vooral omdat er met dit project een mooie groene entree komt van het dorp. De structuur van de oude vervallen boomgaard wordt zoveel mogelijk hersteld. Het gebied wordt openbaar toegankelijk gemaakt met een wandelpad dat er straks doorheen loopt. Zo kunnen inwoners een mooi dorpsrondje maken. De wandelroute loopt door Dorpsgaard, Park Zuidrand, Damgaarde en via de Oudendijk weer naar het dorp. Dat is natuurlijk voor iedereen een leuke toevoeging."

- Een lokaal befaamd evenement wás 'Trek de Pont' (op een zaterdag in juni), een wedstrijd voor teams om de veerpont Queen Jacqueline met de hand over het Spui te trekken, van Hekelingen naar Nieuw-Beijerland. De opbrengst was voor het goede doel (strijd tegen kanker). Met ca. 90 kramen braderie en ca. 60 attracties was er voor jong en oud ook anderszins veel te beleven op het 5 ha grote evenemententerrein. Hoogtepunten waren bijv. demonstraties met politiehonden, de tokkelbaan van de Scouting, de aanwezigheid van oldtimer voertuigen en de bijdragen van verschillende verenigingen. - Videoreportage van het evenement 'Trek de Pont' editie 2015. Na 3 edities heeft initiatiefnemer Johan Verheul in 2017 besloten ermee te stoppen, omdat er niet genoeg draagvlak meer was voor het evenement. De 1e editie bracht 13.000 euro op, de 2e editie bijna 28.000 euro, en bij de laatste editie in 2015 haalde Trek de Pont ruim 22.000 euro op voor Stichting Pink Ribbon.

Initiatiefnemer Johan Verheul werd in 2012 uitgedaagd om mee te doen aan de beklimming van de Franse berg Mont Ventoux. Deelnemers zamelen daarbij sponsorgeld in voor kankeronderzoek door zo vaak mogelijk deze berg per fiets te beklimmen. Sindsdien doet hij dit ieder jaar. Om aan sponsorgeld te komen, organiseren veel teams bijzondere acties. Voor Verheul werd dat 'Trek de Pont'. Hij bedacht namelijk dat alle acties vooral met je benen werden uitgevoerd, daarom wilde hij eens iets met armen. Eerst dacht hij aan touwtrekken, maar toen besefte hij dat hij vlakbij de pont woont. En zo is het gekomen. De 1e editie bracht € 13.000,- op, de 2e bijna € 28.000,- en de 3e ruim € 22.000,-. Helaas heeft de organisatie in 2017 moeten besluiten "de stekker uit het evenement te trekken omdat er geen draagvlak meer voor te vinden was binnen de regio".

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Nieuw-Beijerland heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de Hervormde kerk en Molen De Swaen.

- De Hervormde Gemeente Nieuw-Beijerland heeft in 2005 het 400-jarig bestaan gevierd. De kerkelijke gemeente is namelijk opgericht in 1605, kort na de oprichting van de burgerlijke gemeente in 1582. Op verzoek van de kerkenraad hebben twee gemeenteleden, J. Oprel en L.J. Kosters, een gedenkboek geschreven over de geschiedenis van de kerkelijke gemeente en de kerk. Dat boek is in het dorp huis-aan-huis verspreid. De onderzoekers kozen voor een opzet waarbij eerst de historie van het dorp in bredere zin wordt belicht waarna wordt ingezoomd op de kerk en de kerkelijke gemeente.

Nieuw-Beijerland had een stratenplan in een vierkant, oftewel carrévorm. Daar lag de Hervormde kerk (Kerkstraat 22) precies middenin. Oprel: "In het midden van het dorp, op een mooie plaats, heel karakteristiek, zeker met de kerkgracht eromheen." Het gebouw is in de loop der eeuwen diverse malen grondig of minder grondig opgeknapt. "In 1826 bijvoorbeeld. Het gekke is dat er allerlei verhalen de ronde doen over een grote brand, maar daar is in de archieven helemaal niets van terug te vinden. Er staat alleen dat de kerk in ”abominabele toestand” verkeerde", aldus Kosters. - De kerkdiensten van de Hervormde Gemeente kun je hier terugluisteren.

- De Gereformeerde Gemeente in Nieuw-Beijerland is in 1863 van start gegaan in een tot kerk verbouwde schuur op Middelstraat 13. In 1959 is op deze locatie een nieuwe kerk gebouwd, die in 1983-1984 en in 1994-1995 is uitgebreid. De kerk beschikte uiteindelijk over ca. 680 zitplaatsen. Ook dit werd weer te klein. Daarom is in 2015 gestart met de bouw van een nieuwe kerk, genaamd De Kandelaar, op Dorpsgaard 1. Het ontwerp wordt ‘radiaal enkelvoudig’ genoemd, wat betekent dat het een rond gebouw is, waarbij alle ruimten zich onder één dak bevinden. Deze kerk, die ca. 800 zitplaatsen heeft, is in maart 2017 gereedgekomen.

Na zorgvuldig beraad heeft men voor de nieuwe kerk een bestaand Gradussen-orgel aangekocht. Een uitvoerige beschrijving van de zoektocht en van de levensloop van het orgel vind je op deze pagina. - Arie van der Spek heeft twee mooie glazen voor de kerk gemaakt. Onder de link licht hij uitvoerig toe wat erop te zien is en de betekenissen ervan. De kerk aan de Middelstraat zou aanvankelijk worden gesloopt, maar dat is niet doorgegaan. In 2019-2020 is het pand verbouwd tot een woon-logeerhuis voor ernstig meervoudig beperkte ('EMB') kinderen, onder de naam Halte Zomervilla.

- Molen De Swaen in Nieuw-Beijerland (Spuidijk 29) (vroeger Windlust genoemd) is een in 1703 gebouwde windmolen. De molen heeft tot 1958 graan gemalen. Nu wordt de molen alleen nog maar gebruikt als ontvangstcentrum, omdat het binnenwerk er bijna helemaal uitgsloopt is. In de molen is alleen de bovenas met het bovenwiel nog aanwezig. De molen is een ronde stenen korenmolen van het type grondzeiler met een rietgedekte kap. De molen is na een brand in 1932 herbouwd met onderdelen van de korenmolen uit Strijen. De kap van deze molen was te klein voor de stenen romp. Daarom moest de romp bovenaan sterk ingekrompen worden. In 1958 verkocht de molenaar de molen aan zakenman J. A. Aziria, die het binnenwerk er uit liet slopen, de buitenkant witschilderde en van de molen een buitenhuisje maakte. De molen werd hernoemd van Windlust naar De Swaen. Van 1989 tot 1991 is de molen grondig gerestaureerd, waarna hij weer kon draaien. Tegenwoordig draait de molen regelmatig op zaterdagen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Jaarlijks organiseert de Hervormde Gemeente in een weekend (d.w.z. vrijdagavond en zaterdagochtend) in mei een Rommelmarkt. De opbrengst komt ten goede aan onderhoud en restauratie van de kerk.

- "Het Bram Roza Festival (BRF) (gedurende een week in juli) streeft er naar om zoveel mogelijk Hoekschewaarders, jong en ouder, te betrekken bij taal in de vorm van poëzie, proza, beeldende kunst, muziek etc. Kinderen en jongeren in het bijzonder krijgen de gelegenheid om hun talenten aan te spreken en worden actief meegenomen door dichters, kunstenaars en andere professionals. Natuur en cultureel erfgoed zijn onlosmakelijk verbonden aan het BRF, doordat het festival zich jaarlijks afspeelt op bijzondere locaties in Nieuw-Beijerland.

Hoe is het festival ooit begonnen? Het Bram Roza Festival / Dichter bij de Molen is geboren op 29 januari 2001, de dag waarop de naamgever werd gecremeerd. Kunstenaars Hanneke Piederiet uit Klaaswaal, Theo Verhoeff uit Mijnsheerenland en Ton Erwich uit Nieuw-Beijerland, dichteres Henriette Faas uit Maassluis en journalist Jan Robbemond uit 's-Gravendeel besloten op die dag jaarlijks een cultureel festival te gaan organiseren ter nagedachtenis aan de flamboyante, inspirerende kunstenaar en dichter Bram Roza. Oud-onderwijzer, beeldend kunstenaar en dichter Bram Roza debuteerde 40 jaar geleden met zijn poëzie in Goudswaard op het toen vermaarde festival Poëzie Buiten. In een grote tent op een akker net buiten de bebouwde kom klonk zijn eigenzinnige stemgeluid. De jonge leraar las eigenwijze gedichten, korte verzen waarin hij raak observeerde en een stem gaf aan zijn obsessies, die hij handicaps noemde. Honderden mensen bezochten Poëzie Buiten en waren razend enthousiast.

In 1999 en 2000 gaf Bram Roza op zijn geheel eigen wijze vorm aan 'Dichter bij de Molen', een culturele manifestatie van beeldende kunst, literatuur en muziek. Hij vond daarvoor de schitterende locatie op 't Gors langs het Spui bij het veer Nieuw-Beijerland - Hekelingen. Vanwege de hoge natuur- en landschapswaarde kan het gebied niet permanent worden opengesteld. Een jaar later, na het overlijden van Bram, is in zijn nagedachtenis Stichting Dichter bij de Molen opgericht. De stichting is gevestigd in molen De Swaen, die al 300 jaar bestaat. Het bestuur heeft slechts één doel en dat is het jaarlijks organiseren van het Bram Roza Festival / Dichter bij de Molen. Bij goed weer vindt het festival buiten plaats aan de oevers van het Spui bij het Hoge Huys en bij slecht weer in De Graanschuur aan het Marktveld.

Dichters roemen het festival vanwege de intimiteit en het aandachtige publiek. Naast een poëzieavond vindt er ieder jaar een literatuurmiddag plaats waar in samenwerking met Bibliotheek Hoeksche Waard een bekend schrijver voor wordt uitgenodigd. Ieder jaar is er ook een Camerettenavond met jonge beginnende cabaretiers. Dit zijn meestal de winnaars van Cameretten van het jaar ervoor. Op ’t Gors exposeren kunstenaars hun kunstwerken, eventueel aansluitend bij het thema van het desbetreffende jaar, maar in ieder geval passend bij de prachtige natuur. Ook zijn er activiteiten voor scholieren van zowel de lagere als de middelbare scholen uit de omgeving. In Nieuw-Beijerland zijn inmiddels in molen De Swaen, in het Hoge Huys op ‘t Gors, in het Huys aan de Spuidijk en in De Graanschuur aan het Marktveld overal gedichten of dichtregels te vinden. Deze zijn afkomstig van de dichters die opgetreden hebben tijdens het festival, zoals Bernlef, Anna Enquist, Simon Vinkenoog, Ramsey Nasr, Joke van Leeuwen, Bart Moeyaert, Tjitske Jansen, Leonard Pfeiffer, JP Rawie, Abdelkader Benali, Anne Vegter, Hagar Peters, Remco Campert, Marlies Someres, Jaap Robben, Ester Naomi Perquin, Rien Vroegindewei en vele anderen."

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De huidige Veerpont The Queen Jacqueline, die veerdiensten over het Spui van Hekelingen naar Nieuw-Beijerland v.v. verzorgt, heeft een rijke geschiedenis, waarover je onder deze link uitvoerig kunt lezen. In 1923, toen ondertussen al enkele eeuwen verbindingen over het Spui van Putten naar de Hoeksche Waard v.v. werden verzorgd, wilde de gemeente Hekelingen af van het veer en het veerrecht. Via vrije inschrijving werd het veerrecht toegewezen aan de hoogste van de twaalf inschrijvers: Jacques Jean Klok. Vanaf september 1924 pachtte hij van de gemeente het veerrecht, waarbij hij ook nog de bijbehorende kabelpont van de gemeente moest kopen. Na zijn overlijden in 1940 is het bedrijf noodgedwongen voortgezet door zijn zoon Piet Klok, die naast zijn kantoorbaan hierdoor een dubbele taak kreeg. Piet Klok is eind 1981 wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd gestopt met zijn werkzaamheden op het veer. Zijn schoonzoon Leen Hoorweg, getrouwd met dochter Jacqueline, heeft het bedrijf in 1982 overgenomen.

- Sinds eind 2015 is er in Nieuw-Beijerland Kringloopw3inkel De Oude Bakkerij, in het pand van de voormalige bakkerij Vlielander aan de Voorstraat. Er is volop keuze uit tweedehands spullen die nog als nieuw zijn, zoals meubels, speelgoed, servies, witgoed en kleding. Regelmatig zijn er ook nieuwe, handgemaakte decoratieartikelen verkrijgbaar. Het assortiment is iedere week anders. Af en toe een kijkje nemen is dus zeker een aanrader. Zoek je iets speciaals? Laat het hen weten. Misschien is het voorradig in de opslag en/of is het op korte termijn leverbaar. De opbrengsten komen ten goede aan de renovatie en instandhouding van het monumentale kerkgebouw van de Hervormde Gemeente.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nieuw-Beijerland (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs en kinderopvang: - "Al jaren vormen wij, Ria en José, samen een hecht team. We begeleiden onze peuters bij Peuterspeelzaal Robbedoes in Nieuw-Beijerland met heel veel plezier in hun ontwikkeling. Een goed contact met de ouders is dan erg belangrijk. Speciaal voor de oudere peuters hebben wij een 3+ groep. Zij kunnen dan heerlijk met leeftijdsgenootje spelen met spelmateriaal dat op hun leeftijd is afgestemd. De ontwikkeling van de peuters houden we dagelijks bij met het volgsysteem 'KIJK'. We zorgen dat peuters met vier jaar vol vertrouwen de overstap kunnen maken naar de basisschool. Daarom werken we nauw samen met de basisscholen OBS Onder de Wieken en School met de Bijbel."

- Lezen: - De bibliotheek van Nieuw-Beijerland is een dienstverlenende instelling voor iedereen en vrij toegankelijk. Pas als je iets naar huis wilt meenemen is het noodzakelijk je als lid te laten inschrijven. Er zijn verschillende soorten romans: streekromans, detectives, oorlogsverhalen enz. Er zijn ook buitenlandse romans, tijdschriften en luisterboeken. Voor middelbare scholieren heeft de bibliotheek romans voor de literatuurlijsten alsook boeken over schrijvers. Voor lezers die slechtziend zijn is er een collectie grootletterboeken en luisterboeken. Je kunt ook informatieve boeken lenen, o.a. over gezondheid, techniek, landen en volken, handwerken en tuinieren. Voor de jeugd is er een grote collectie kinderboeken, waaronder prentenboeken, eerste leesboekjes, verhalende jeugdboeken en strips. Ook zijn er voor de jeugd informatieve boeken over allerlei onderwerpen.

- Sport: - Tennisvereniging TV De Molen in Nieuw-Beijerland is opgericht in 1970. De vereniging beschikt over een park met 4 verlichte gravelbanen, ruime terrassen naast de banen en een gezellig clubhuis. Nadat de afgelopen jaren de 4 banen totaal zijn vernieuwd, is het clubhuis geheel verbouwd. Bij TV De Molen gaan sportiviteit en gezelligheid samen op. Leden kunnen het hele jaar door gebruik maken van de banen.

- Zorg: - Huisartsenteam Nieuw-Beijerland.

- Genealogie:- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Nieuw-Beijerland, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen