Nieuwe Niedorp

Plaats
Dorp
Hollands Kroon
West-Friesland
Noord-Holland

nieuwe_niedorp_plaatsnaambord_kopie.jpg

Nieuwe Niedorp is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Kop van Noord-Holland, gemeente Hollands Kroon. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-7-1970. Per 1-8-1970 over naar gemeente Niedorp, in 2012 over naar gemeente Hollands Kroon.

Nieuwe Niedorp is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Kop van Noord-Holland, gemeente Hollands Kroon. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-7-1970. Per 1-8-1970 over naar gemeente Niedorp, in 2012 over naar gemeente Hollands Kroon.

NH gemeente Nieuwe Niedorp in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Nieuwe Niedorp in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Nieuwe Niedorp in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Nieuwe Niedorp

Terug naar boven

Status

- Nieuwe Niedorp is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Kop van Noord-Holland, gemeente Hollands Kroon. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-7-1970. Per 1-8-1970 over naar gemeente Niedorp, in 2012 over naar gemeente Hollands Kroon.

- Wapen van de voormalige gemeente Nieuwe Niedorp.

- Onder het dorp Nieuwe Niedorp vallen ook de buurtschappen De Bomen, De Kampen (deels), Langereis (deels) en Terdiek.

Terug naar boven

Naam

In het Westfries
Naaie Nierup, Nuwe Nierep of Nuwe Niedorp.

Oudere vermeldingen
1289 Niewenniedorp, 1420 Nyenyedorp, 1422 Nuwen Nyedorp, 1463 Nyerop, 1665 Nierip.

Naamsverklaring
Samenstelling van dorp '(dochter)nederzetting' en nien, verbogen vorm van nie 'nieuw', met een extra toevoeging van nieuw ter onderscheiding van Oude Niedorp. De naam duidt erop dat aan de rand van plaatsjes nieuwe woonkernen konden ontstaan, die ter onderscheiding de toevoeging nieuwe kregen. Uit de stapeling van nieuw blijkt dat dit proces zich kon herhalen. De verklaring van Niedorp als een samentrekking van ten-iedorp* 'bij het waterdorp' is onjuist.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Bijnaam
Een bijnaam voor de inwoners van dit dorp is dotten.

Terug naar boven

Ligging

Nieuwe Niedorp ligt ZO van Schagen en grenst in het N aan Winkel - waar het door nieuwbouw in beide dorpen aan vast is gegroeid - en Lutjewinkel, in het O aan Aartswoud en Hoogwoud, in het Z aan Oude Niedorp en in het W aan 't Veld.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Nieuwe Niedorp 162 huizen met 861 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 106/534 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen De Langereis 15/80, Ter-Diek 9/42, De Boomen 2/13, De Wateringskant 2/15, Veldhuizen 1/8, De Moerbeek 8/63 en Het Veld 19/106. Tegenwoordig omvat het dorp ca. 1.300 huizen met ca. 3.100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Nieuwe Niedorp, kun je wellicht nog terecht bij de in 1983 opgerichte Stichting Historisch Niedorp. Wij schrijven bewust 'wellicht', omdat wij van en over deze stichting geen recente gegevens op het internet kunnen vinden. Weet iemand of deze stichting inmiddels is opgeheven?

- Ook op Facebook wisselt men informatie uit over de geschiedenis van de kernen van de voormalige gemeente Niedorp en haar inwoners in tekst en oude ansichtkaarten en foto's.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In september 2018 was er een informatiebijeenkomst over de ontwikkelingen rond het winkelcentrum in Nieuwe Niedorp. Tijdens de bijeenkomst zijn impressies van het nieuwe winkelcentrum gepresenteerd. Daarnaast is een schetsontwerp voor de inrichting van de buitenruimte besproken. Onder de link vind je 3 impressies. Ook het schetsontwerp is er te downloaden.

- Van 2009 tot begin 2016 heeft de Dorpsraad Nieuwe Niedorp bestaan. Toen hebben ze 'de stekker eruit getrokken', omdat zij zich niet gewaardeerd en serieus genomen voelde door de gemeente. De spreekwoordelijke 'druppel' was het feit dat de dorpsraad geen subsidie meer zou ontvangen en ook nog zou moeten gaan betalen voor het inzien van vergunningen. Naar aanleiding van de in 2018 verschenen ontwerp Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 stuurt de voormalige Dorpsraad nog wel een bezwaarschrift naar Gedeputeerde Staten, waarin zij stelt dat de Kop van Noord-Holland er bekaaid vanaf komt in verhouding tot de regio Amsterdam, en zij aandacht vraagt voor behoud en bevordering van de leefbaarheid van de dorpen en de stad Den Helder in de Kop van Noord-Holland voor de komende decennia, waarvoor volgens hen meer inzet nodig is dan in de Omgevingsvisie staat, op onderwerpen als werkgelegenheid, woningbouw voor jong en oud, snelle internetverbindingen en wegen en openbaar vervoer.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Nieuwe Niedorp heeft 10 rijksmonumenten.

- Al in de 13e eeuw is het fundament gelegd van de huidige Oude Kerktoren bij de Fenixkerk (Dorpsstraat 179). De bouw van de toren vond waarschijnlijk in 4 fasen plaats. Dit deed men zodat de kerktoren tussen de bouwfasen door tijd kreeg om in te zakken. Vermoedelijk zat hier per bouwfase een pauzeperiode van 50 jaar in. Medio 15e eeuw was de bouw van de kerktoren afgerond. Nog voordat de bouw van de toren voltooid was, begon men in de tweede helft van de 14e eeuw met de bouw van het koor. Hier is later een dwarsbeuk en drie schepen aan toegevoegd. Hierdoor beschikte Nieuwe Niedorp na 1500 over een eenbeukige kruiskerk. Voor de bouw van de kerktoren en bijbehorende kruiskerk stond er een ander kerkgebouw op dezelfde locatie. Dit was een tufstenen kerk uit de 13e eeuw. Vanwege bouwvalligheid is in 1875 besloten de oude kruiskerk af te breken.

Dit tegen het protest van rijksadviseurs Pierre Cuypers en Victor de Stuers in, die de monumentale waarde van het pand te groot achtten voor afbraak. Na hun onderzoek naar de kerkhistorische waarde concludeerden zij: "Deze kerk behoort tot de merkwaardige monumenten van Nederland. Er zijn weinig dorpen die zich kunnen verheugen in het bezit van een kerkgebouw, dat deze kerk in architectonische schoonheid en waarde evenaart." In 1877 komt de nieuwe, neogotische Nederlands Hervomde kerk gereed, gebouwd naar het ontwerp van architect A.T. van Wijngaarden. In 1963 is ook dit kerkgebouw gesloopt. Het onderhoud was namelijk te duur en het aantal kerkgangers daalde sterk. De kerktoren ondervond daarentegen een restauratie en bleef wederom gespaard. Het huidige kerkgebouw naast de toren, de Fenixkerk, is gebouwd in 1966. De toren staat opvallend scheef. Ondanks de uitgebreide faseringen in de bouw is de toren uiteindelijk toch ingezakt. - Site van de Fenixkerk / Protestantse Gemeente Nieuwe Niedorp e.o., die zichzelf omschrijft als "een kleine en redelijk actieve gemeente met veel levenservaring". Op hun site vind je o.a. een pagina met uitvoerige informatie over de geschiedenis van de kerk, de geloofsgemeenschap en de bekende dominee Schermerhorn.

- De rijksmonumentale voormalige Hervormde pastorie van Nieuwe Niedorp (Dorpsstraat 120) is gebouwd in 1867. In 1977 heeft de kerk de pastorie verkocht en is het pand herbestemd tot burgerwoning. In twee nabijgelegen dorpen zijn nog twee andere bouwwerken te vinden die vrijwel identiek zijn aan deze pastorie. De architect van de bouwwerken was eveneens A.T. van Wijngaarden. Het betreft de Mariënhof in Midwoud en de Hervormde pastorie van Aartswoud.

- De Doopsgezinde kerk (Dorpsstraat 149) is in 1878 gebouwd naar ontwerp van de architecten Vonk en Holwerda. Het is een charmant zaalkerkje in neostijlen. Het orgel dateert uit 1882 en is gebouwd door L. van Dam & Zn.

- Het voormalige Clarissenklooster in Nieuwe Niedorp (Paadje 22) ligt net buiten de dorpskern, aan de andere kant van de Provincialeweg N242. Het klooster is in 1906 gebouwd naar ontwerp van architect P.J. Bekkers en is als zodanig buiten gebruik sinds 1989. Het complex is ook nog in functie geweest als opleidingsinstituur voor priesters. Volgens deskundigen is dit een belangrijk werk in het oeuvre van architect Bekkers. Aan het klooster bevindt zich ook een grote openbare hulpkerk, een eenbeukige neogotische kerk met dakruiter. Het orgel is in 1836 gebouwd door H.D. Lindsen.

- De Westermolen in Nieuwe Niedorp (Oosterweg 6) is in 1854 gebouwd voor de bemaling van de Oosterpolder, samen met twee andere molens, die de Oude Molen en de Nieuwe Molen werden genoemd. Hij verving een eerdere molen die in genoemd jaar na blikseminslag is afgebrand. In tegenstelling tot zijn voorganger die met een scheprad was uitgerust, voert de nieuwe Westermolen het water op met behulp van een vijzel. In 1893 is een deel van de bemaling overgenomen door een stoomgemaal, en is de Nieuwe Molen afgebroken. In 1950 is het stoomgemaal vervangen door een elektrisch gemaal. Bemaling op windkracht werd langzaam verminderd en vanaf omstreeks 1968 wordt de polder uitsluitend nog elektrisch bemalen. De Westermolen is van 1975 tot 1978 gerestaureerd. De Westermolen is eigendom van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en is niet te bezoeken.

- Het Grootmoederstijd en Motorenmuseum in Nieuwe Niedorp is een museum dat allerlei dingen uit grootmoederstijd en antieke motoren tentoonstelt. Er zijn maar liefst over de 300 motoren te bezichtigen. Het gaat om stationaire industrie-, landbouw- en scheepsmotoren. Een groot aantal is op aanvraag draaiend te zien. Daarnaast kun je bijvoorbeeld genieten van oude brandweerwagens en een wals van Ballast Nedam uit 1927. Ook mooi is de grootste staande eencilinder tweetaktdiesel van Nederland, een Bolnes uit 1945. Op de enorme bovenverdieping zijn allerlei authentieke winkeltjes te zien, onder andere hoeden, kapper, kruidenier, kleding en vele andere dingen uit grootmoederstijd. Ook is er een schoenmakerswerkplaats uit de jaren vijftig te vinden. Er is ook een schitterend miniaturenmuseum van Jack Appelman uit Koedijk. Een bezoek meer dan waard en geweldig voor jong en ouder. Het museum is geheel rolstoelvriendelijk. Er is ook een rolstoellift en een stoeltjeslift. Via deze link kun je thuis vast een virtuele rondleiding door het museum maken (door het 'bedienen' van de pijlen kun je door het museum 'wandelen'), zodat je al een beetje weet wat je ter plekke zoal gaat aantreffen.

- Gevelstenen in Nieuwe Niedorp.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- "Op 2e paasdag 2021 klinkt voor de 45e keer het startschot van de Paaspolderloop in Nieuwe Niedorp. Daarmee zijn wij een van de oudste hardloopevenementen uit de regio. Nieuw in 2021 is de Paaspolder Business Loop. Aan deelnemers gelukkig geen gebrek, maar wij als organisatie zien een terugloop in het aantal lokale deelnemers. Samen met onze sponsoren hopen wij door middel van dit initiatief op veel lokale deelnemers. Hardlopen in een bedrijfsteam is goed voor je bedrijf en gezellig voor de werksfeer. Ook in jouw bedrijf of organisatie zullen hardlopers aanwezig zijn die ongetwijfeld met een groep collega’s of vrienden een team willen vormen. De Businessloop is een teamloop waarbij alle teamleden 5 of 10 km afleggen. Het evenement is bedoeld voor teams die namens een bepaald bedrijf of instelling lopen, maar de teamleden hoeven daar niet per se werkzaam te zijn: gastlopers zijn welkom. Een team bestaat uit minimaal 3 en maximaal 5 lopers (m/v). Bedrijven/Instellingen kunnen met een of meer teams inschrijven.

Behalve hardlopen kun je ook een prachtige wandeling maken van ca. 10 km. Het schilderachtige dorp Nieuwe Niedorp met zijn vele monumenten en landelijke omgeving leent zich uitstekend voor een prachtige wandeling. Deelnemers krijgen een wandelroute mee. Je dient er wel rekening mee te houden dat sommige stukken van de route niet rolstoel-, kinderwagen- of buggyvriendelijk zijn. De peuters en kleuters bijten samen met de Paashaas het spits af bij het hardloopprogramma, met een loopje over 250 meter. Zij krijgen allemaal een verrassing. Op de 2 km hebben de eerste drie jongens en meisjes tot en met 10 jaar een prijs en op de 5 km de eerste drie jongens en meisjes tot en met 15 jaar en de eerste drie dames en heren. Bovendien krijgt iedereen op de twee kortste afstanden een medaille en op de 5 en 10 km een originele attentie. De 10 km vormt de afsluitende afstand van de dag en zal waarschijnlijk weer een heel spektakel worden met veel toppers en een lang lint recreanten."

- Het jaarlijkse evenement '5 Mei Tent' is jarenlang een groot succes geweest in Nieuwe Niedorp. Helaas is aan deze traditie in 2005 een einde gekomen. Een aantal mensen heeft in 2017 het initiatief genomen om dit bevrijdingsfeest (met overdag kinderactiviteiten en 's avonds tentfeest met live bands en DJ) weer nieuw leven in te blazen. En dat was een groot succes! Dus sindsdien is dit weer een jaarlijks evenement.

- Kinderkermis (Pinksterweekend).

- "Triathlon Niedorp, ook wel ‘De Achtste van Nierup’ genoemd (1e woensdag van juli, in 2021 voor de 34e keer) is de gezelligste Triathlon van Nederland. Ook dit jaar was de startlijst weer met enkele minuten vol. We adviseren je om je aan te melden voor de wachtlijst, als je in aanmerking zou willen komen voor een eventueel vrijgekomen plek. Er kunnen 225 individuele deelnemers en 140 trio’s meedoen aan deze 1/8 marathon in Nieuwe Niedorp. We starten in drie startseries; Heren, Dames en Trio’s. Ook is er een aparte juniorencompetitie. In de aanloop naar het evenement zijn er trainingen voor zowel de beginnende als de gevorderde zwemmer en voor zowel individuele als trio-zwemmers. Wil je graag iets anders doen tijdens dit evenement? Als vrijwilliger ben je ook van harte welkom om alles in goede banen te leiden en te zorgen dat alles veilig verloopt!"

- Het evenement 'Nazomeren in Niedorp' (3e volledige weekend van augustus) vindt jaarlijks plaats in alle 9 dorpen van deze voormalige gemeente. Ca. 150 deelnemers laten op ca. 100 locaties van alles zien en er is van alles te doen op het gebied van tuinieren, kunst, cultuur en muziek. Voor nadere informatie zie de link.

- Tijdens het 3e weekend van september is 'het groene hart van Noord-Holland', zoals het evenement hun dorp betitelt, gevuld met mozaïeken en werkstukken tijdens Floralia Nieuwe Niedorp. "In 2016 zag een nieuwe ‘Floor’-traditie het levenslicht: het door lokale jongeren georganiseerde festival Dahlia Days. Van binnen en buiten het dorp komen mensen twee dagen lang samen om bij het podium – geheel in stijl met duizenden dahlia’s versierd – met een hapje en een drankje bij de hand te genieten van de muziek van de beste regionale bands en DJ’s. Het festival is een immens succes, dus ook de komende editie kun je na een rondje door het dorp weer terecht op het parkeerterrein van de voetbalvereniging voor Dahlia Days." Voor een indruk van dit evenement zie de videoreportage van Floralia editie 2018.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nieuwe Niedorp (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Dorpshuis Prins Maurits in Nieuwe Niedorp heeft allure. Het monumentale pand aan de Dorpsstraat met statige voorgevel is in 1866 gebouwd als gemeentehuis, met een mooi balkon voor belangrijke gasten en voor het afnemen van aubades. Oorspronkelijk stond Café Prins Maurits naast het gemeentehuis. Het was een klassiek reizigerscafé met een doorrijstal voor de paarden en sjezen van de vermoeide reiziger. Beide panden kennen een roerige geschiedenis, want er werd nogal eens verbouwd. Het meest ingrijpend was de verbouwing na de brand in de Prins Maurits in de nacht van 12 op 13 september 1973, waardoor het café met kolfbaan en toneelzaal verloren ging. Ook het statige gemeentehuis liep aanzienlijke brand- en waterschade op. In 1975 is het geheel grondig verbouwd tot het huidige dorpshuis met een grote zaal met toneel.

Dorpshuis Prins Maurits in Nieuwe Niedorp is de thuisbasis van vele verenigingen en activiteiten, zoals biljart, bridge, darten, kolven, Damesvereniging Altijd Weer Anders, Herenvereniging Over de Helft, line dance, gym, koor, toneel, yoga, taalles, 2x per jaar Kermis. De Prins Maurits is ook een geschikte gelegenheid voor o.a. bruiloften, verjaardagen en vergaderingen, in de grote zaal met toneel, het voorcafé of 1 van de 3 vergaderruimtes. Sinds april 2017 zijn Sandra en Mart de beheerders van de Prins Maurits. Kom eens gezellig langs en hou de Agenda in de gaten.

- Onderwijs en kinderopvang: - OBS De Snip. - OBS De Mient. - RK Sint Antoniusschool, die in de volksmond bekend staat als SAS.

- "Naast brede school ‘De oude Boomgaard’ aan de Meet in Nieuwe Niedorp is maanden hard gewerkt aan het nieuwe kindcentrum van SKDH, dat in november 2019 gereed is gekomen. In deze mooie landelijke omgeving gaan we natuurlijk veel aandacht besteden aan buiten spelen, natuurbeleving en duurzaamheid. Denk aan moestuintjes en natuurlijk klim- en klautermateriaal waar de kinderen hun energie kwijt kunnen. Maar ook de groepsruimtes binnen bieden een fijne, sfeervol ingerichte plek waar kinderen zich vanaf baby tot en met het einde van de basisschool thuis voelen. Net als op De Keet aan de Langereis in Winkel en in Brede school Veldzicht in ’t Veld, zal voor peuters wekelijks een uurtje dans en bewegen worden georganiseerd. Het kindcentrum omvat kinderdagverblijf de Oogappeltjes, peuterspeel- en leergroep de Zomerkoninkjes en de buitenschoolse opvanggroepen de Toffe Peren (4-7 jaar), de Dansende Druiven (7-10 jaar) en de Kekke Kersen (10-13 jaar). Wil je eerst een kijkje nemen? Loop even binnen om een afspraak te maken voor een rondleiding of vraag deze aan via dit formulier."

- Lezen: - Bibliotheek Niedorp in Nieuwe Niedorp (Trambaan 10) is een grotendeels onbemande bibliotheek, met collecties voor jeugd en volwassenen.

- Sport: - "Zaalvoetbalvereniging ZVV Nieuwe Niedorp was jarenlang een snelgroeiende club waar ieder jaar wel weer een team bij kwam, waaronder vele vriendenteams. Dit alles leidde tot de huidige achttien teams: vijf dames-, elf senioren- en twee juniorenteams, een rijk bezit voor de ZVV. De club organiseert door het jaar heen diverse evenementen, zoals het Nederlands kampioenschap Gatentrappen, altijd weer een groot succes op de jaarlijkse Kielendag. Ook hebben we nog de Rabofietstocht die elk jaar weer enkele honderden euro’s opbrengt met voor de fietsers gratis koffie en een punt gebak. En wat te denken van het Kersttoernooi en het Mixtoernooi eind december. Wat ook niet is weg te denken, is natuurlijk de Paaspolderloop, een onderdeel van de ZVV, een loop die klinkt als een klok, met altijd zo’n 900 deelnemers van 2 tot 80 jaar. We hopen op nog heel veel mooie jaren in de Niedorphal, de thuishaven van onze vereniging." Aldus enkele citaten uit het verslag t.g.v. het 40-jarig bestaan van de ZVV in 2012.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Nieuwe Niedorp oud.

Reacties

(2)

Een erg leuke samenvatting van ons dorp, maar ik mis bij de evenementen het Nazomeren! Dit evenement in het 3e weekend van augustus wordt al sinds 1997 georganiseerd in de 6 kernen van de voormalige gemeente Niedorp en is een groots evenement wat ook veel landelijke belangstelling kent.

Dank voor uw compliment! En dit was nog 'maar' een beginnetje. ;-) Ik werk alle (6.500) plaatsen namelijk geleidelijk uit, zodat ze allemaal een beetje evenredig gevuld worden en er niet bij de een heel veel staat en bij een ander heel weinig. Ik heb net nog weer een paar onderwerpen toegevoegd. Eind dit jaar moet het (na 12 jaar onderzoeken, schrijven en schrappen...) inhoudelijk helemaal klaar zijn, dus het is nog niet af, er missen vast nog meer onderwerpen, maar de rest volgt dus nog later dit jaar.

Dank voor uw aanvulling ook! Dit evenement had ik al wel vermeld, maar op de pagina van Niedorp, omdat het immers in alle kernen van die voormalige gemeente is (dat zijn er overigens 9 ;-) ). Maar iemand die op bijv. de pagina Nieuwe Niedorp kijkt kan dat niet 'ruiken' en dat is niet handig. Vandaar dat ik het nu op de pagina van Niedorp uitgebreider heb beschreven, en op de pagina's van alle 9 kernen heb ik het evenement nu in een korte alinea beschreven, met een link naar de uitgebreidere beschrijving op de pagina van Niedorp.
Met vriendelijke groet, Frank van den Hoven, hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Reactie toevoegen