Oud-Vossemeer

Plaats
Dorp
Tholen
Zeeland

ZL gemeente Oud-Vossemeer in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Oud-Vossemeer in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Oud-Vossemeer in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Oud-Vossemeer

Terug naar boven

Status

- Oud-Vossemeer is een dorp in de provincie Zeeland, op het eiland en in de gemeente Tholen, in de bestuurlijke regio West-Brabant. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-6-1971.

- Wapen van de voormalige gemeente Oud-Vossemeer.

- Onder het dorp Oud-Vossemeer vallen ook de buurtschappen Botshoofd en Onder de Molen.

- Oud-Vossemeer is "het dorp van Roosevelt" (zie daarvoor elders op deze pagina). In opdracht van Brasserie-Restaurant Huys van Roosevelt heeft de lokale firma Ritho Communicatie & Media een 6-tal komborden gemaakt die dit aan elke bezoeker van het dorp duidelijk maken.

Terug naar boven

Naam

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Grôôt Pesôôt.

Terug naar boven

Ligging

Oud-Vossemeer wordt in het O door de Eendragt van het Brabantse dorp Nieuw-Vossemeer gescheiden. Een brug over de Eendracht verbindt sinds 1974 beide dorpen met elkaar, waardoor het laatste ambachtsheerlijk overzetveer in de provincie verdween.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Oud-Vossemeer 152 huizen met 1.479 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 136/1.364 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Vrijberghe 4/34 en Boshoofd 12/81. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.100 huizen met ca. 2.700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Vossemeer was een heerlijkheid, deels in Zeeland, deels in Noord-Brabant gelegen. Vóór 1798, en later van 1801 tot 1809, behoorde zij geheel tot Zeeland. Het Brabantse deel vormt de voormalige gemeente Nieuw-Vossemeer (sinds 1997 gem. Steenbergen), het Zeeuwse deel vormt de voormalige gemeente Oud-Vossemeer (sinds 1-6-1971 gem. Tholen).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Oud-Vossemeer heeft 14 rijksmonumenten.

- De huidige Hervormde (PKN) kerk (Ring 10) dateert van 1516, maar ruim zestig jaar daarvoor, in 1452, stond er reeds een kapel, toegewijd aan de Heilige Johannes de Doper, de schutspatroon van Oud-Vossemeer. Deze kapel is in 1516 gesloopt omdat hij te klein was geworden. In de kerk kwamen gelovigen van zowel Oud- als Nieuw-Vossemeer. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog is de kerk op 7 oktober 1576 zwaar beschadigd door de soldaten van Willem van Oranje. In 1578 en 1579 is de kerk hersteld en kwam toen in handen van de gereformeerden. In de 19e eeuw is de noordbeuk uitgebreid en als school ingericht. Wegens plaatsgebrek is de school in 1836 overgebracht naar een andere plaats in het dorp. De kerk is van 1913-1916 grondig gerestaureerd, waarbij de woonruimte in de noordelijke beuk bij de kerk is getrokken.

Het bakstenen kerkgebouw is een eenbeukige kruiskerk van vijf traveeën. De korte toren dateert uit ca. 1450. Het transept is veel jonger dan het schip en ook van een kleiner soort steen opgetrokken. De preekstoel in de dooptuin dateert uit de 17e eeuw en heeft een koperen lezenaar uit 1769. De koperen kroon bij binnenkomst in de kerk dateert uit 1740. De grootste koperen kroon is geschonken door een testamentaire wilsbeschikking van Johannes van Roseveldt na diens overlijden in 1787. Waarschijnlijk is wijlen president Roosevelt van Amerika (president van 1933-1945) een nazaat van deze regentenfamilie. De weduwe van de president bezocht het dorp in 1950. Het huidige eenklaviers kerkorgel met eikenhouten kast is in 1917 gebouwd door de firma A. Standaart uit Schiedam. De kerk valt onder de Hervormde Gemeente Oud-Vossemeer.

- Voormalig raadhuis uit 1767.

- Korenmolen De Jager is een ronde stenen bovenkruier. Deze is nog in werking en te bezichtigen. De molen is gebouwd in 1850 door bakker Kamhout en smid Wijnands. Het verhaal wil dat de molen is opgericht uit woede tegen de molenaar van De Vos, de standaardmolen die aan de andere kant van het dorp stond. Deze molen is in 1928 afgebroken, De Jager had De Vos dus geschoten, was het grapje dat de ronde deed. De laatste particuliere eigenaar was Piet Vogel. Hij verkoopt de molen, die inmiddels zo goed als op instorten staat, in 1969 aan Vereniging De Hollandsche Molen. Deze laat de molen tussen 1973 en 1975 restaureren. Op 8 mei 1976, Nationale Molendag, is De Jager officieel geopend. Daarna maalt de molen wekelijks tarwemeel en tarwebloem voor verschillende bakkers in de omgeving.

In 1984 overlijdt molenaar Vogel. In de jaren daarna draait de molen nog regelmatig. Maar na 2003 komt de molen opnieuw stil te staan en gaat het snel achteruit. In 2010 wordt begonnen met een nieuwe restauratie. Op 24 december 2011 draait de molen weer. Sinds die tijd wordt er weer regelmatig gemalen voor het maken van verschillende bakproducten, en bloem gemaakt voor een aantal andere molens in de regio. De molenaar maakt van het molenmeel ook diverse kant en klare bakmixen voor de thuisbakker. Deze kun je kopen bij diverse winkels in de regio.

- Gevelstenen in Oud-Vossemeer.

- Oud-Vossemeer staat bekend als 'Rooseveltdorp', omdat de roots van de Amerikaanse presidenten Theodore en Franklin Delano Roosevelt in het Thoolse dorp zouden liggen. In 2015 is in het dorp het Roosevelt Informatiecentrum gerealiseerd, met een permanente expositie over de Roosevelts, in het pand Raadhuisstraat 15, dat bekend is vanwege het beroemde Smidsklokje in de gevel van een voormalige smederij. Het is een uurwerk dat diverse poppen in beweging brengt. Het is in 1780 gemaakt door smid Cornelis Verkerke.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - "Woaidaehenverêênihing De Vlôôientrappers staet al bijna 30 jaer garant voh de Woaidaehen op Grôôt Pesôôt. Vollug onze bezigheden via de website, Feesboek in tiedes onze evenementen! Ze zette hun beste beentje voór in loópe oaltied voorop in de pollonaise. Maek kennis meej Ut Prottekol! Grôôt Pesôôt is vier dweilbands rijk! Bentje Betoetert, De Lamsôôren, Luuze Leven in Oemommenoe! Op elluk evenement bin ze anwezig. Ut Woaidaehenseizoen staet bol van de evenementen. Bekiek de volledihe agenda! Maek kennis meej ons mooie Jeugdgevolg. Wil je zelluf ok in ut Jeugdgevolg? Geéf je’neihe op! Elluk jaer maeke m’n nieuwe mersjendeis, dienk an un CD, Kittuk, broche, vlagge in nog vee meer! Onze sponsoren maeke de Woaidaehen mede meuheluk!" - Videoreportage carnavalsoptocht Oud-Vossemeer 2018 door Omroep Zeeland.

- Wandelsportclub Vosmeer organiseert door het jaar heen een aantal wandeltochten vanuit Oud-Vossemeer. Dat zijn de Winterwandeling (op een zaterdag eind januari. 5 / 10 / 15 / 25 km), de Avondvierdaagse (mei. 5 / 10 km), de Voorjaarstocht (op de vrijdag na Hemelvaart. 5 / 10 / 15 / 20 / 30 km) en de Snerttocht (op een zaterdag eind december. 5 km). Verder organiseert zij nog de Avondvierdaagse (juni) in de stad Tholen, en in juli de Rabobank 7-Dorpentocht. De laatste 2 hebben wij onder Tholen vermeld.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Natuurgebied Het Rammegors (260 ha).

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Oud-Vossemeer door Kees Wittenbols uit Breda.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Oud-Vossemeer (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Dorphuis De Vossenkuil is een geschikte locatie voor het houden van vergaderingen, congressen, exposities, theatervoorstellingen, feesten, recepties en andere grote of kleine manifestaties. Ook vele lokale verenigingen hebben er de thuisbasis voor hun activiteiten en ook als culturele ontmoetingsplaats van Oud-Vossemeer is De Vossenkuil niet meer weg te denken. Sinds de nieuwbouw hebben ze de beschikking over een grote zaal die plaats biedt aan ruim 250 bezoekers. Als de ruime en gezellig ingerichte foyer erbij wordt getrokken, kunnen ze zelfs gezelschappen tot 400 bezoekers ontvangen.

Daarnaast hebben ze een ruime, goed geoutilleerde keuken waardoor ze al je culinaire wensen in vervulling kunnen laten gaan. Voor kleine, intieme feestjes of voor een gezellige receptie tot ongeveer 100 personen maken ze gebruik van de sfeervolle foyer. Op de bovenverdieping bevinden zich diverse (grote en kleinere) vergaderzalen. Voor (theater)voorstellingen, grootschalige evenementen, congressen, opleidings- en/of informatieavonden wijken ze uit naar de grote zaal.

Reacties

(1)

Ik ben op zoek naar eventuele oude foto's van de transportbedrijven van Houten en de Pelikaan die in de jaren vijftig actief waren in Oud-Vossemeer en in de Molenstraat gevestigd waren. Ik ben u zeer dankbaar als u bijv. die oude schoenendoos nog eens zou willen doorzoeken. Mijn mailadres is graaf357@home.nl.

Reactie toevoegen