Raard

Plaats
Dorp
Noardeast-Fryslân
Fryslân

raard_collage_2.jpg

Raard, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Raard, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Raard..JPG

Mooi in het landschap ligt daar Raard

Mooi in het landschap ligt daar Raard

Raard.JPG

Op de terp bij de kerk van Raard

Op de terp bij de kerk van Raard

Raard (2).JPG

Dorpsgezicht van Raard

Dorpsgezicht van Raard

Raard

Terug naar boven

Status

- Raard is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Noardeast-Fryslân. T/m 1983 gemeente Westdongeradeel. In 1984 over naar gemeente Dongeradeel, in 2019 over naar gemeente Noardeast-Fryslân.

- Raard kan als 'drielingdorp' worden beschouwd samen met de - kleinere - buurdorpen Bornwird en Foudgum. De dorpen delen veel voorzieningen en hebben bijv. een gezamenlijke website, dorpshuis en oranjevereniging (hoewel Foudgum voor de dorpsbelangen dan weer samenwerkt met de buurdorpen Brantgum en Waaxens).

Terug naar boven

Naam

In het Fries
(ook) Raard (en niet Raerd, want dat is de Friese en tegenwoordig officiële spelling van het dorp dat voorheen in het Nederlands Rauwerd heette).

Terug naar boven

Ligging

Raard ligt W van Dokkum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Raard 20 huizen met 133 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 90 huizen met ca. 220 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Raard ligt op een deels afgegraven terp. Aan de noordkant is dat duidelijk te zien.

De Van Kleffensweg naar het dorp Lichtaard is genoemd naar de familie Van Kleffens, die lange tijd veel invloed heeft gehad in Raard, in de grietenij en in Dokkum. Zo zijn uit dit geslacht diverse personen burgemeester en wethouder van Dokkum geweest. En Eelco Nicolaas van Kleffens was minister van Buitenlandse Zaken in het kabinet Gerbrandy. Aan de Van Kleffensweg staan twee monumentale boerderijen genaamd respectievelijk Noord Kleffens en Zuid Kleffens.

De bekende dichter en predikant François HaverSchmidt (1835-1894), beter bekend onder zijn pseudoniem Piet Paaltjens, was predikant in o.a. Raard (en tegelijkertijd ook in het nabijgelegen Foudgum en later in Den Helder en Schiedam).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Raard heeft 4 rijksmonumenten, zijnd de Hervormde kerk, de Gereformeerde kerk, het restant van de dorpsterp bij de Hervormde kerk, en de terp bij Van Kleffenswei 19.

- De terp met daarop het oude dorp is deels afgegraven. Dit is aan de noordkant heel duidelijk te zien. Op het overgebleven deel van de terp staat de 13e-eeuwse voormalige Hervormde kerk van Raard (De Buorren 8). De kerk was oorspronkelijk gewijd aan Johannes de Doper en was eigendom van het klooster Klaarkamp. Kenmerkend zijn de dikke muren en de kleine (rond)boogvensters, de bouwstijl uit de 10e tot 13e eeuw. De kerk is opgetrokken uit een groot formaat baksteen. Het gebouw heeft geen westingang. De eenbeukige kerk met driezijdige koorsluiting en rondboogvensters is in 1807 gewijzigd. Het muurwerk is toen verlaagd en er is een toren gebouwd. In de vlakopgaande toren met ingesnoerde spits hangt een klok (1523) van klokkengieter Wolter Schonenborch en een klok (1620) van Hans Falck. De eikenhouten preekstoel dateert uit 1650. De kuip heeft gegroefde Ionische, balusters, waartussen gesneden panelen. De kerkruimte en inrichting zijn eenvoudig.

De kerk is in 1988 aan de eredienst onttrokken en is eigendom van Stichting Alde Fryske Tsjerken (SAFT). Eind 2016 heeft de SAFT een schenking gekregen van 100.000 euro van een van haar donateurs. Het gros daarvan gaat naar het restauratiefonds van de voormalige Hervormde kerk van Raard. Een deel van het bedrag wordt bestemd voor de restauratie van de kerk van Dedgum.

Van 2002-2017 bood het terpkerkje van Raard onderdak aan het OerKa Irene Verbeek Museum. Voor dat doel heeft het kerkje in 2002 een ingrijpende metamorfose ondergaan. Vanuit een geheel eigen visie heeft beeldend kunstenaar Irene Verbeek nieuwe kleurstellingen voor het interieur van het kerkje ontworpen en samen met vrienden van de stichting uitgevoerd. In de schildering van het tongewelfje symboliseren gouden banen de zon, hoogstaand bij heldere hemel. De spirituele kleur ultramarijn naast de gouden lijn hoog in het midden, doet je geloven dat je even door een kier van de hemel mag kijken. De heldere zonnige hemellucht is opgebouwd uit verschillende schakeringen van ultramarijnblauw, kobaltblauw en ceruleumblauw. De warm rode en gele okerkleuren van balken en vloer belichamen het aardse. De lengte van het schip en de ronde romaanse vormen bij het koor van het kerkje worden door deze schildering geaccentueerd. Elk jaar was er een wisselende expositie met werk van beeldend kunstenaar Irene Verbeek. Het museum is in 2018 gesloten. Vermoedelijk omdat men het financieel niet meer kon bolwerken.

- De Gereformeerde (PKN) Marthakerk (De Tange 3) dateert uit 1918 en is gebouwd onder eclectische architectuur, met invloeden van de overgangs-architectuur. De kerk staat op een wat merkwaardige locatie, omstreeks een kilometer buiten het dorp Raard aan de weg naar Bornwird, met alleen de voormalige pastorie aan de ene (zuid-)zijde en een landarbeidershuisje aan de andere (noord-)zijde naast zich. Misschien is deze locatie gekozenals compromis, met het oog op het over een groot gebied verspreid wonen van de gemeenteleden. "In 2007 is de Samen Op Weg gemeente gefuseerd en opgegaan in de Protestantse Gemeente Mei-inoar ien. Dit staat voor "samen één". Zowel vanuit de oude gereformeerde en hervormde gedachte, als ook samen als dorpen willen we één kerkelijke gemeente zijn. Eens in de twee weken wordt hier nog een zondagsdienst gehouden. De overige kerkdiensten vinden plaats in de Mariakerk in buurdorp Foudgum.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Oranjevereniging Raard / Bornwird / Foudgum verzorgt o.a. festiviteiten rond Koningsdag en dorpsfeesten.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Raard, Bornwird en Foudgum.

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Nije Pôle fungeert ook voor de buurdorpen Bornwird en Foudgum.

- Zorg: - Zorgboerderij De Iik.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Raard.

Reactie toevoegen