Simpelveld

Plaats
Dorp en gemeente
Simpelveld
Heuvelland Parkstad
Limburg

DK_20111016_6854_Simpelveld.jpg

Simpelveld, panorama in 2011

Simpelveld, panorama in 2011

simpelveld_loreto_klooster.1.jpg

Simpelveld, Loretoklooster

Simpelveld, Loretoklooster

DK_20111016_4183_Simpelveld_hoeve_van_Kunrtadersteen_met_boven_vakwerk.jpg

Simpelveld, hoeve van kunradersteen, met deels vakwerk

Simpelveld, hoeve van kunradersteen, met deels vakwerk

LB gemeente Simpelveld in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Simpelveld in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Simpelveld in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Simpelveld

Terug naar boven

Status

- Simpelveld is een dorp en gemeente in de provincie Limburg, in de regio´s Heuvelland en Parkstad.

- De gemeente Simpelveld is in 1982 vergroot met de gemeente Bocholtz.

- De gemeente Simpelveld omvat naast het gelijknamige dorp (hoofdplaats van de gemeente) verder nog de dorpen Huls en Bocholtz en de Bocholtzer buurtschappen Baneheide (deels), Bocholtzerheide, Broek, Prickart, Vlengendaal en Zandberg. Bij elkaar zijn dat 6 buurtschappen.

Onder het dorp vallen ook de buurtschappen Baaks (grotendeels), Baneheide (voor een zeer klein deel, namelijk 1 pand), Bosschenhuizen, Bulkemsbroek, In de Gaas, Molsberg, Rodeput en Waalbroek, en, alleen voor de postadressen, het dorp Huls. Hulsveld is een wijk in het noorden van het dorp, tussen het dorp en het N buurdorp Huls. Bij elkaar 8 buurtschappen. In totaal omvat de gemeente dus 13 buurtschappen.

- Burgemeester van deze gemeente is Richard de Boer.

- Wapen van de gemeente Simpelveld.

- Slogan: de gemeente presenteert zich - o.a. op de plaatsnaamborden - met gepaste trots als "De poort van het Mergelland".

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Simpelveld.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Zumpelveld.

Oudere vermeldingen
Simpelfeld, 1155 kopie 13e eeuw Semplouei, Senplouoir, ca. 1170-1180 Simplevei, 1213 Saintplouoir.

Naamsverklaring
De naam is ontstaan uit het Gallo-Romeinse Sempervivetum* 'altijd groen', bijvoorbeeld een hulstbos. Door volksetymologische vervorming in het Nederlands tot 'simpel veld', in het Waals tot Saint Plovoir 'heilige regen' geworden. Op grond van de klankstand in de oudste vormen is de verklaring die uitgaat van Simploviacum* 'toebehorend aan de persoon Simplovius*' af te wijzen.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

- De gemeente Simpelveld grenst in het NW aan het dorp Ubachsberg, in het W aan het dorp Eys, in het ZW aan het dorp Nijswiller, in het Z aan Duitsland en de Duitse plaats Orsbach, in het O en NO aan de A76, in het O aan de bedrijventerreinen Avantis en Trilandis en in het NO aan het bedrijventerrein De Beitel en de steden Kerkrade en Heerlen. De gemeente behoort tot de hoogste gebieden van Nederland (laagste punt 150 m, hoogste punt 215 m).

- Het dorp Simpelveld ligt Z van het dorp Huls en de stad Heerlen, ZO van de dorpen Ubachsberg, Kunrade en Voerendaal, O van het dorp Wijlre, NO van het dorp Eys, NO van de dorpen Wahlwiller en Nijswiller, N van de plaats Orsbach in Duitsland, W van de A76 en het grensoverschrijdende bedrijventerrein Avantis, en ZW van de stad Kerkrade, van weer de stad Heerlen en van de stad Landgraaf.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Simpelveld 224 huizen met 1.131 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 108/588 en de buurtschappen Bosschenhuizen 28/118, Huls en Lauvenberg 29/135, Molsberg / Poeschensheide / Hondsruk 26/118 en Het Broek 33/172.

- In 1982 is de gemeente in het kader van de gemeentelijke herindeling opgeheven en gelijk weer opgericht. De nieuwe gemeente is als volgt samengesteld:
van Simpelveld: 687 hectare met 6.606 inwoners;
van Bocholtz: 728 hectare met 5.427 inwoners;
van Wittem: 24 hectare met 52 inwoners;
van Voerendaal: 167 hectare met 30 inwoners.

- Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 4.200 huizen met ca. 10.500 inwoners, waarvan ca. 2.000 huizen met ca. 5.000 inwoners in het gelijknamige dorp

Terug naar boven

Geschiedenis

Simpelveld was al een Romeinse nederzetting langs de oude doorgangsroute, de heirbaan Mosae Trajectum-Colonia Agrippina (Maastricht-Köln). In 1930 is een Romeinse askist opgegraven, bekend geworden als ‘de sarcofaag van Simpelveld’. De nederzetting kende al vanaf de middeleeuwen een bloeiend agrarisch leven. Verschillende Romaanse boerderijen van Kunrader kalkbreuksteen getuigen ervan.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze gemeente, kun je terecht bij Heemkundevereniging De Bongard (opgericht in 1987), de heemkundevereniging van Simpelveld en Bocholtz. De vereniging houdt zich bezig met de cultuurgeschiedenis van hun werkgebied en is op dit gebied het lokale geheugen / informele archief. De vereniging onderneemt in dit kader tal van activiteiten, waaonder lezingen en excursies, beheren van een bibliotheek en archief met Limburgensia, en het uitgeven van een tijdschrift en boeken. Leden ontvangen het kwartaaltijdschrift De Bongard en hebben gratis toegang tot lezingen en de bibliotheek. Het lidmaatschap kost slechts € 14,- per jaar. Op de site van de verenging is veel lokale cultuurhistorische informatie te vinden, waaronder - onder het menu Publicaties - online te lezen oudere jaargangen van het tijdschrift De Bongard, van de eerste jaargang (1987) tot en met jaargang 2016.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het Limburgse provinciebestuur investeert flink mee om de leefbaarheid van de gemeente te verbeteren en qua toerisme nog beter op de kaart te zetten. De gemeente krijgt daarvoor van de Provincie Limburg een bijdrage van ruim negen ton. De gemeente investeert zelf ruim € 3,2 miljoen en een aantal partners draagt ruim 8 ton bij. Gedeputeerde Eric Geurts zegt dat deze gemeente een belangrijke toeristische functie heeft die extra versterkt kan worden: “Simpelveld heeft zich als een toeristisch gebied ontwikkeld. Daar zijn goede verbindingen voor nodig, zowel per fiets, als per spoor en te voet. Ook het verder versterken van het dorpshart Bocholtz is onderdeel van deze ontwikkeling.”

Vanaf 2019 wordt dan ook gedurende drie jaar hard gewerkt aan enkele concrete projecten. Zoals het herstellen van de rijksmonumentale draaischijf van de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij (ZLSM) en het veilig toegankelijk maken van de werkplaats van de ZLSM voor bezoekers. En het fietspad Kalkbaan voor aanhaking op de Venn-Bahn, een fietsroute van Aken naar Troisvierges (Luxemburg). Ook worden fiets- en wandelroutes gerealiseerd die het Romeinse verleden van de streek beleefbaar en zichtbaar maken. Er wordt ook gewerkt aan een facelift voor het dorpshart van Bocholtz. Bijvoorbeeld door herstructurering van de openbare ruimte en parkeergelegenheden. Daarnaast komt er in het dorp Huls een uitkijkpunt en een startlocatie voor wandelingen.

Gedeputeerde Geurts geeft aan dat de Provincie Limburg gemeente Simpelveld ook al via andere projecten steunt. Zoals de Leisure Lane, een netwerk van wandel- en fietsroutes. De gemeente doet het niet alleen, ook de bewoners zijn betrokken. Onder andere bij de planvorming. Eveneens betrokken zijn IBA Parkstad, Stadsregio Parkstad Limburg, Stichting ZLSM en diverse stichtingen en ondernemers. De projecten en de betrokken partijen leveren volgens de gedeputeerde een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de gemeente en de regio. Wethouder Wiel Schleijpen is erg blij met de bijdrage van de Provincie: “Er moeten met name op het gebied van wonen, economie en toerisme meters worden gemaakt. Het gaat om het verbeteren van de verblijfskwaliteit. Dat doen we niet alleen voor bezoekers en (toeristische) ondernemers. Het is voor de eigen inwoners net zo belangrijk.” Ook burgemeester Richard de Boer is zeer verguld met de steun: “De Provincie Limburg laat hiermee zien dat ze veel belang hecht aan een vitaal landelijk gebied in het algemeen en een vitaal Bocholtz in het bijzonder.” Naast de bijdrage van de Provincie steekt ook Stadsregio Parkstad Limburg 500.000 euro in het Dorpsontwikkelingsplan Bocholtz. De Boer: “Door de bijdragen van onze partners, bovenop de eigen gemeentelijke bijdrage, is een ambitieus plan ineens realiseerbaar. Dat is goed nieuws voor alle inwoners van gemeente Simpelveld.” (bron: Provincie Limburg, 11-12-2018)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Simpelveld heeft 28 rijksmonumenten.

- Bij de St. Remigiuskerk speelt architect Peutz met Limburgse motieven uit de middeleeuwen. Achter het koor plaatst hij een lage en brede aanbouw (men denke aan Susteren en ook Ransdaal). De drie traveeën van de beide zijbeuken zijn haaks op de lengterichting gezet en hebben eigen zadeldakjes - alsof zij pseudotransepten zijn. De zijbeuken hebben een apsis aan de westzijde, refererend aan de tweepoligheid van vooraanstaande romaanse en nog vroegere kerken in het Maasland. Bij dit laatste voegt zich de massieve toren van het type dat zowel weerbaar als westwerk wil zijn, al is deze toren op de begane grond wel te betreden.

- De pastorie (Pastoriestraat) dateert oorspronkelijk uit 1683. In 1778 is het gebouw hersteld en uitgebreid aan de rechterkant van de huidige poort tegenover de hoofdingang van de kerk. Opvallend zijn de kozijnen van Naamse steen.

- Klooster Huize Loreto (met kloosterkapel) van de Congregatie der Zusters van het Arme Kind Jezu (Duitstalige website) (Kloosterstraat 68) is in 1878 gesticht. Omdat er ook een voormalig paterklooster Damianum op de Plaar is, wordt Simpelveld ook wel ‘kloesterstedsje’ (kloosterstadje) genoemd.

- Huize Damiaan is sinds 2015 het onderkomen van de International Butler Academy, die voorheen gevestigd was in Valkenburg. De nieuwe eigenaar kwam op het juiste moment, want het voormalige klooster dreigde te verpauperen.

- Oude Molen of Molen van Houben uit 1774, watermolen NW van het station.

- In het Z van Simpelveld, Z van de spoorlijn, staan de eerste huizen van de bekende architect Jan Stuyt (1868-1934). Stuyt startte zijn carrière in 1883 bij architect A.C. Bleijs (1842-1912), een van de weinige katholieke architecten die zich niet conformeerde aan de in die tijd gangbare neogotische ‘standaard’. Stuyt zou zeer beïnvloed worden door de neo-Romaanse stijl van Bleijs. In 1891 komt hij in dienst bij architect Jos Cuypers, met wie hij veel bouw- en restauratieprojecten heeft uitgevoerd. Stuyt heeft naast kerken ook andere gebouwen ontworpen, hanteerde daarbij verschillende stijlen, en was ook actief in stadsplanning, vooral in Heerlen.

- Mariakapel.

- De kern Simpelveld met direct omliggende, onder de kern vallende kleine buurtschappen (excl. Bosschenhuizen), heeft ca. 40 wegkruisen e.d. (onder de link even naar onderen scrollen tot je bij deze plaats bent).

- Gevelstenen in Simpelveld.

Terug naar boven

Evenementen

- Stichting Culturele Evenementen waarborgt en draagt bij aan cultuur in Simpelveld en Bocholtz. SCE organiseert i.s.m. Puur Weijers & Weijers met regelmaat activiteiten in Cultuurcentrum De Klimboom en realiseert jaarlijks het Kunstig Spektakel.

- Carnaval. - Naast de reguliere carnavalsoptochten (de jeugdoptocht op carnavalszaterdag, de grote optocht op carnavalszondag en de kleine optocht op carnavalsmaandag) is er op carnavalszaterdagavond ook nog de Lempkesoptocht. - CV Woeësj-joepe. - CV Sjpiksjplinkternui.

- Bergomloop Simpelveld (wielrennen, mei).

- Op een zondag eind mei is er in en rondom Cultuurcentrum De Klimboom het Kunstig Spektakel, met straattheater, kunstschilder, beeldhouwers, edelsmeden, workshops en muzikale acts.

- In een weekend in juli zijn er de Stoomtreindagen, met verschillende locomotieven onder stoom, oude ambachten, Stoomparade, werkplaatsdemonstraties, modelbouwbanen, diverse kinderspelen, show museummaterieel, Brand Biergarten met terras en BBQ, LGB-tuinbaan, kinderspeurtocht, filmzaal, historische tractoren, presentatie museumlijnen, rondrit op een grote modelbaan etc.

- Straatmarkt (op een zondag in juli) met diverse activiteiten.

- Najaarskermis (vier dagen begin oktober).

- Intocht Sint Nicolaas.

- Kerstmarkt (op een zondag begin december) in café-zaal De Kroon. Organisatie: Mandolinevereniging.

- In september 2018 was er The Passion Simpelveld, een uitvoering van het verhaal van Jezus’ laatste dagen. Het was geen kopie van het alom bekende stuk, maar een versie waar een eigen draai aan is gegeven, zonder de essentie van het verhaal verloren te laten gaan. Het idee hierachter vindt zijn oorsprong op eerste paasdag 2017, als pastoor Pisters tijdens de hoogmis de wens uitspreekt om dit bijzondere verhaal in het dorp opgevoerd te krijgen. Spoedig hierna melden de eerste enthousiastelingen zich al om mee te denken over de organisatie hiervan. De organisatie heeft niet vermoed dat het idee zou uitgroeien tot zo’n fantastisch evenementl; meer dan 100 deelnemers, jong en oud, vijf avonden uitverkocht, ruim 2000 toeschouwers en veel mooie woorden en complimenten vanuit alle windstreken, en vele verzoeken om een vervolg. Daarom is er een kleinere productie met Kerst 2019. Daarna gaan ze bouwen aan een nieuwe grote productie, die waarschijnlijk in 2021 zal plaatsvinden.

- In Bocholtz, Simpelveld en het Duitse buurdorpje Orsbach stellen inwoners van vlak voor de Kerst tot begin januari ca. 300 kribkes en kerststalletjes tentoon op en in hun eigen vensterbanken, nisjes, open huiskamers, portieken en tuinen of naast de voordeuren. Die kun je bekijken met verschillende Kribkeswandelingen (routes), die je kunt lopen wanneer het jou uitkomt. Het is aan te bevelen de routes in de avonduren te lopen. De vele kerstlichtjes in en rond de kribben en de huizen zorgen dan voor een schitterende kerstsfeer.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Cultuurcentrum De Klimboom biedt o.a. theatervoorstellingen voor jong en ouder, zoals modern, klassiek, kleinkunst, cabaret en poppentheater. Maar ook zang en dans krijgen hier een podium voor bekende professionele en amateurartiesten.

- Het authentieke stationsgebouw is in oude glorie hersteld en fungeert als centrum van de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij (ZLSM), die met 150 vrijwilligers op het oude baanvak van het Miljoenenlijntje sinds 1995 weer een stoomtrein exploiteert. Simpelveld is het begin- en eindstation van 3 trajecten: naar Eys - Wijlre/Gulpen - Schin op Geul, naar Spekholzerheide - Kerkrade Centrum en naar Bocholtz - Vetschau (Duitsland).

- Het park en hellingbos achter het gemeentehuis is ontworpen en aangelegd door landschapsarchitect W. van Heukelom.

- Speeltuin Hulsveld is een van de hoogst gelegen speeltuinen in Nederland met een prachtig uitzicht over het aan Simpelveld aangrenzende Belgische (Ardennen) en Duitse (Eifel) gebied. De zeer ruime speeltuin met meer dan 5000 vierkante meter oppervlakte is recent volledig opgeknapt en voorzien van nieuwe speeltoestellen die aan alle veiligheidseisen voldoen. De speeltuin is tijdens de openingsuren voor iedereen toegankelijk. De entree is slechts € 1,00 per persoon.

- Uitvoerig verslag van een rondwandeling vanuit Simpelveld (ca. 19 km) door o.a. Mingersborg, Winthagen en Kunrade, en de vele bezienswaardigheden die je onderweg tegenkomt.

- In de jaren vijftig van de vorige eeuw was het Hellingbos nog een afgesloten terrein, behorend bij het Loreto klooster. Toen al had het bos een grote aantrekkingskracht op Jo Baggen. “Het bos was de meest geheime plek van Simpelveld, daar mocht je niet komen. Als je een zuster tegen kwam, begon je al te rennen. En er was ook een boswachter. Daar deden de meest vreselijke verhalen de ronde over.” Omdat het bos bij het klooster hoorde, werd het prachtig onderhouden. Begin van deze eeuw raakte het klooster echter in financiële problemen en kocht de gemeente Simpelveld het Hellingbos. Plannen werden gemaakt voor onderhoud, maar in 2007 was er nog weinig gebeurd. Jo Baggen, inmiddels al lang volwassen, kwam nog steeds graag in het Hellingbos, wandelend met de hond. Hij stoort zich aan de verloedering van het bos, stapt naar de gemeente en brengt daarmee een opknaptraject in een stroomversnelling.

Vanuit verschillende verenigingen en andere organisaties in Simpelveld komen mensen bij elkaar om de plannen voor het Hellingbos handen en voeten te geven. Stichting Vrienden van het Hellingbos wordt gesticht en is sindsdien verantwoordelijk voor klein onderhoud van het bos. Vooral de vele religieuze objecten in het bos worden door de stichting bijgehouden. Zo is er een Lourdesgrot te vinden, naar voorbeeld van de grot in het Franse plaatsje. Ook kent het bos verschillende kapellen, klein en groot, gewijd aan een heilige. En als je een wandeling maakt, kom je een complete kruiswegstatie tegen. Het is meteen een mooie route, recent aangevuld met de 15e statie van de Verrijzenis. Elk jaar op Goede Vrijdag loopt de pastor samen met belangstellenden de volledige route en wordt er bij elke statie gezongen en gebeden.

Hoewel de oppervlakte van het Hellingbos niet heel groot is, kun je uren ronddwalen tussen de bomen. Achter elke hoek is weer een ander paadje of trappetje te ontdekken. Als je goed oplet, vind je zelfs kapelletjes in de bomen en is vanuit het bos een blik te werpen op de prachtige grafzerken van de begraafplaats van het klooster. Het Hellingbos is een bijzondere plaats voor rust, bezinning en gewoon een heerlijke wandeling. Steek eens een kaars op bij de Lourdesgrot of de Heilig-Hart kapel. Geniet van het bos, speel er een spel, laat je inspireren. Jo Baggen, voorzitter van de genoemde stichting, blijft daarin zoeken naar de balans tussen wat allemaal wel en niet aanvaardbaar is, zeker gezien de religieuze status van het bos. “Het blijft een dun lijntje, maar bovenal willen we dat iedereen gebruik kan maken van alles het Hellingbos te bieden heeft, met respect voor de natuur en de objecten.” Of zoals er op het bord bij de ingang staat: Gewoon genieten mag hier ook!

Terug naar boven

Beeld

- Filmpjes van evenementen in Simpelveld.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Simpelveld (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Simpelveld. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Nieuws: - Weekblad Troef wordt tweewekelijks gratis huis-aan-huis bezorgd in o.a. Simpelveld. Via de link is het blad ook online te lezen (ook oudere nummers). - Nieuws en oude foto's, ansichtkaarten e.d. van Simpelveld op Facebook.

- Dialect: - Lijst van woorden in het Simpelvelds.

- Onderwijs: - Brede School De Klimpaal omvat de onderdelen Basisschool De Meridiaan, Peuterspeelzaal Wiebel, Kinderdagverblijf Koekeloere, Buitenschoolse opvang (BSO) Bijdehand, een sportzaal en een bibliotheek.

- Muziek: - Harmonie St. Caecilia.

- Sport: - Voetbalvereniging s.v. Simpelveld is opgericht in 1919. - Tennisvereniging. - Werk Naar Krachten is een levendige turnvereniging, opgericht in 1862. Hun aanbod bestaat uit kleutergym, recreatief turnen, wedstrijdturnen en volleybal voor senioren. Denk je dat dit wellicht ook iets voor jou is, dan ben je welkom om vrijblijvend een aantal gratis proeflessen mee te maken, om het eens uit te proberen.

- Overige verenigingen: - Schutterij St. George.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van de St. Remigiusparochie (Oranjeplein), met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen