Stevensweert

Plaats
Dorp
Maasgouw
Midden-Limburg
Limburg

LB gemeente Stevensweert in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Stevensweert in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Stevensweert in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Stevensweert

Terug naar boven

Status

- Stevensweert is een dorp in de provincie Limburg, in de regio Midden-Limburg, gemeente Maasgouw. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1990. In 1991 over naar gemeente Maasbracht, in 2007 over naar gemeente Maasgouw.

- Wapen van de voormalige gemeente Stevensweert.

- Onder het dorp Stevensweert vallen ook de buurtschappen Bilt, Brandt en Eiland.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1840 Stevensweerd.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Stevensweert grenst in het Z aan Ohé en Laak, in het W aan de rivier de Maas, België en de Belgische plaatsen Geistingen en Kessenich, in het NW aan Thorn, in het N aan Wessem, in het NO aan Maasbracht en in het O aan het Julianakanaal, buitengebied van Sint Joost en aan Echt, en ligt NO van de Belgische plaats Maaseik, ZW van Roermond, W van de A2, Knooppunt Het Vonderen (A2/67) en de A67 en N van Susteren. Het dorpsgebied wordt omgeven door recreatieplassen, zowel op Nederlands als op Belgisch grondgebied.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Stevensweert 186 huizen met 1.015 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 109/600 (= huizen/inwoners) en de buurtschap Op het Eiland 77/415. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 660 huizen met ca. 1.650 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Vanwege de strategische ligging kiezen de Spanjaarden in 1633, tijdens de Tachtigjarige Oorlog, Stevensweert uit voor het aanleggen van een sterke vesting. Er komt een systeem van wallen, grachten en ravelijnen. Ter bescherming tegen de vuurkracht van de kanonnen wordt het dorp omringd met een hoge aarden wal met daarin 7 uitspringende punten (bastions). Rondom deze wal wordt een brede gracht uitgegraven met 5 verdedigingseilanden (ravelijnen). Aan de buitenzijde van deze gracht lag de buitenwal.

Begin 18e eeuw is de vesting veroverd door Staatse troepen van de Republiek der Verenigde Nederlanden. De militairen vormen een protestantse gemeenschap met een eigen kerkgebouw, temidden van de katholieke bevolking. Eind 18e eeuw is Stevensweert bezet door het Franse leger. Na de nederlaag van Napoleon komt het dorp in 1814 bij Nederland. In 1830 schaart bijna heel Limburg zich aan de kant van de Belgische opstand, maar 9 jaar later wordt het dorp weer toegewezen aan Nederland.

In 1858 maaktt de bekende architect Pierre Cuypers het plan voor een nieuw raadhuis. Vlak daarna worden de vestingwerken verkocht en vervolgens geleidelijk gesloopt. Wat overblijft is het regelmatige stratenplan met daaromheen een laaggelegen terrein met hier en daar glooiingen van de voormalige verdedigingswerken. Recentelijk is een deel van de vestingwerken gereconstrueerd. De oude kern is rond 1980 volledig gerestaureerd. Stevensweert kreeg toen een beschermd dorpsgezicht. De oude monumenten, de straten en pleinen geven het dorp een grote historische uitstraling. (bron: gemeente Maasgouw)

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Streekmuseum voor Stevensweert en Ohé en Laak. De oprichting van dit museum in 1983 was een logisch gevolg van de grootscheepse restauratieactiviteiten die in deze jaren werden uitgevoerd in de historische kern van het eerstgenoemde dorp. Zo zijn bijvoorbeeld de markt en het Jan van Steffeswertplein bestraat met maaskeien, oude panden opgeknapt, het asfalt in de straten van de oude kern verwijderd en vervangen door klinkers. Op de markt is de dorpspomp weer geplaatst en aan de Maas is een authentiek vestingkanon geplaatst.

Bij dit alles ontstond er behoefte aan een museum. Zo kon er meer informatie worden gegeven aan zowel de inwoners als aan bezoekers van elders. De gerestaureerde protestantse kerk, voor godsdienstoefeningen niet meer in gebruik, bood daartoe in eerste instantie een voortreffelijk onderdak. In 1991 verhuist de hele collectie naar het voormalige gemeentehuis van Stevensweert, dat door de gemeentelijke herindeling per 1 januari van dat jaar ter beschikking is gekomen. Het gebouw is een rijksmonument, in 1858 ontworpen door de beroemde architect P.J.H. Cuypers.

De gemeente Maasgouw telt drie prachtige musea met elk een eigen specifieke collectie. De collecties vertellen een verhaal: leerzaam, boeiend, inspirend en uitnodigend. Om het bezoek te stimuleren bieden de Maasgouwse musea een aantrekkelijke mogelijkheid aan: 3 musea voor de prijs van 2! Je betaalt als individuele bezoeker bij het eerst gekozen museum de normale entreeprijs en ontvangt vervolgens een combi-ticket waarmee je bij de andere twee musea slechts de halve entreeprijs hoeft te betalen. Het combiticket is 1 jaar geldig. Naast het Streekmuseum betreft het het Maas Binnenvaartmuseum in Maasbracht en Gemeentemuseum Het Land van Thorn.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Stevensweert heeft 22 rijksmonumenten.

- Stevensweert heeft 19 gemeentelijke monumenten.

- Hompesche Molen. - De Hompesche Molen is sinds 2014 in bezit van Natuurmonumenten. De molen is in 2015 gerestaureerd.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op een zondag eind augustus organiseert Harmonie St. Stephanus (in 2018 voor de 39e keer) de jaarlijkse Rommelmarkt op het sfeervolle Jan van Steffeswertplein te Stevensweert. Een heel jaar verzamelen en een rondgang door het dorp staat er altijd weer garant voor dat de inmiddels wijd en zijd bekende Rommelmarkt een enorme hoeveelheid spullen van de meest uiteenlopende aard herbergt : glas-, porselein- en aardewerk, schilderijen, elektrische apparaten, boeken en CD's/LP’s, snuisterijen, fietsen, kleine meubelstukken, speelgoed, huis- tuin- en keukenspullen en nog veel meer. Zoek je iets speciaals voor een zeer betaalbare prijs, dan is een bezoekje aan deze Rommelmarkt zeker de moeite waard. Aanvang 13.00 uur. De entreeprijs bedraagt 1 euro.

- Kermis (september).

- Tijdens het Kaarsenfeest (op een vrijdagavond half december) branden vele honderden kaarsen achter de ramen van de prachtige panden aan het historische Jan van Steffeswertplein. Deze traditie is gestart naar een voorbeeld van de stad Gouda. In combinatie met de muziek en zang in de RK kerk, het Protestants kerkje, het Streekmuseum, de pastorie en het gemeenschapshuis aan het plein zorgt dit voor een unieke, intieme en romantische kerstsfeer. Jaarlijks genieten honderden mensen onder het genot van een glaasje glühwein of chocolademelk van dit prachtige schouwspel. De avond wordt muzikaal opgeluisterd door diverse koren, ensembles en muziekgezelschappen die in en buiten de gebouwen op het plein optreden.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Wandelroute Rondje Molenplas (5,8 km).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Stevensweert (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Stevensweert.

- Onderwijs en kinderopvang: - Voor alle kinderen van Ohé en Laak, Stevensweert en omgeving, hebben ze tegenwoordig alles onder één dak: Basisschool De Maasparel, het kindercentrum en het Bibliocenter. Modern onderwijs in een modern gebouw, met als kernwaarden: veiligheid, respect, verbondenheid, verantwoordelijkheid. Hun kracht als team: samen gericht op kwaliteit en ontwikkeling.

- Muziek: - Harmonie St. Stephanus, opgericht in 1946, heeft ca. 50 leden. Daarnaast is er nog de in 1984 opgerichte Jeugdharmonie met ca. 30 leden.

- Sport: - Voetbalvereniging RKVV Stevensweert.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Stevensweert.

Reactie toevoegen