Uitgeest

Plaats
Dorp en gemeente
Uitgeest
Kennemerland
Noord-Holland

uitgeest_collage.jpg

Uitgeest, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Uitgeest, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

noordemolen_in_akersloot.jpg

Uitgeest, Molen De Kat

Uitgeest, Molen De Kat

NH gemeente Uitgeest in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Uitgeest in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Uitgeest in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Uitgeest

Terug naar boven

Status

- Uitgeest is een dorp en gemeente in de provincie Noord-Holland, in de streek Kennemerland.

- De gemeente Uitgeest omvat naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de buurtschappen Assum, Busch en Dam (grotendeels), Dorregeest (deels), Limmerkoog en Starting (deels).

- In 1993 is middels grenscorrectie het dorp Markenbinnen overgegaan van de gemeente Uitgeest naar de gemeente Graft-De Rijp.

- Wapen van de gemeente Uitgeest.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Uitgeest.

Terug naar boven

Ligging

Uitgeest ligt NO van Heemskerk, ZO van Castricum en grenst in het O aan de A9.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Uitgeest 212 huizen met 1.467 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 158/1.075 (= huizen/inwoners), dorp Markenbinnen 28/183, en de buurtschappen Assem 13/90, Dorregeest 6/68, Den Dam 5/28 en Den Busch 2/23. Tegenwoordig omvatten gemeente en dorp ca. 5.500 huizen met ca. 13.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Historische Vereniging Oud Uitgeest. "Het doel van de vereniging is: de belangstelling voor en de studie van de geschiedenis van het dorp te stimuleren en de historische gegevens zoveel mogelijk te bundelen en eventueel in stand te houden. Om dit te bereiken ondernemen we de volgende activiteiten: verzamelen en archiveren van voorwerpen, foto's, tekeningen, kaarten en documenten; archeologische opgravingen en onderzoek; in stand houden van een bibliotheek; genealogisch onderzoek naar Uitgeester families; beheren van een fotoarchief en een digitale beeldbank; historisch onderzoek. De resultaten worden gepubliceerd in ons jaarboek de Hutgheest. Wij geven ook nieuwsbrieven uit en organiseren thematische tentoonstellingen en lezingen. De vereniging heeft diverse verzamelingen opgeslagen zoals objecten, foto's, papieren en documenten enz. De beeldbank met foto's is de meeste bekende en deze wordt dan ook regelmatig bezocht door mensen van over de hele wereld. We krijgen veel positieve reacties en ontvangen regelmatig aanvullingen en verbeteringen voor foto's. Daarnaast hebben we een advertentiebank met advertenties uit kranten van de de laatste 250 jaar. Deze wordt regelmatig aangevuld."

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Uitgeest heeft 19 rijksmonumenten.

- Uitgeest heeft 66 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde (PKN) kerk van Uitgeest (Kerkbuurt 1) heeft een 14e-eeuwse toren waarvan de gemetselde spits in 1726 is vernieuwd. Het schip stamt uit de 15e eeuw en bevat resten van een ouder dwarspand. De vloer van de kerk bevat een aantal zerken. De kerk onderging in 1926 en 1979 een restauratie. In 2010 zijn de kerkmuren aan de binnenzijde opnieuw geschilderd. Het orgel met hoofdwerk en bovenwerk en voorzien van mechanische sleepladen is in 1869 gemaakt door P. Flaes. Het instrument is hierna driemaal door Flentrop gerestaureerd (1916/1928, 1959/1962, 1981). Verder bevinden zich in de kerk een: preekstoel en doophek (laatste kwart 17e eeuw); wijzerplaat (1619); eikenhouten klokkenstoel (1650) van François en Pieter Hemony; mechanisch smeedijzeren torenuurwerk (1869) van A. Batstra.

- De RK Onze-Lieve-Vrouw-Geboortekerk (Langebuurt 37) is gebouwd op de plaats van een kleinere waterstaatskerk uit 1834, die in 1882 is afgebroken. Eerder stond hier al een schuilkerk. In 1884 is de kerk geconsacreerd. Architect Evert Margry ontwierp een driebeukige pseudobasilieke kruiskerk in neogotische stijl. Het schip heeft vijf traveeën. De toren staat boven de ingang. Het ex- en interieur zijn grotendeels in oorspronkelijke staat bewaard gebleven. De kerk valt onder Parochie Onze-Lieve-Vrouwe-Geboorte Langebuurt.

- De Dorregeester Molen valt onder buurtschap Dorregeest en wordt daarom aldaar beschreven.

- Molen De Dog.

- Molen De Kat.

- Tweede Broekermolen.

- Op het terrein van het voormalige, in 2011 grotendeels ontmantelde Industrieel Erfgoedpark De Hoop, staat nog de lattenzaagmolen Corneliszoon. Een projectontwikkelaar heeft anno 2015 onder de werktitel Park Oudgeest plannen om het terrein te herontwikkelen voor verblijfsrecreatie, met behoud van de lattenzager en met mogelijke bouw van een paltrokmolen (houtzaagmolen).

- Gevelstenen in Uitgeest.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De fietsroute Lange Meer Erfgoedroute voert langs bezienswaardige gebouwen, dorpen, buurtschappen en interessante landschappen rondom het Alkmaarder- en Uitgeestermeer.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Uitgeest (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Uitgeest.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Uitgeest en - idem Hervormd.

Reactie toevoegen