Utrecht (provincie)

Provincie
Utrecht

utrecht_provincie_kaart_huidige_gemeenten_kopie.jpg

T/m 2018 was de provincie Utrecht in deze 26 gemeenten verdeeld. In 2019 gaat de gemeente Vianen op in de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden, die ook onderdeel wordt van de provincie Utrecht. (© Provincie Utrecht)

T/m 2018 was de provincie Utrecht in deze 26 gemeenten verdeeld. In 2019 gaat de gemeente Vianen op in de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden, die ook onderdeel wordt van de provincie Utrecht. (© Provincie Utrecht)

Utrecht._1.JPG

De stad Utrecht, met zijn twee beroemdste objecten: de Oudegracht en de Domtoren

De stad Utrecht, met zijn twee beroemdste objecten: de Oudegracht en de Domtoren

Anersfoort.JPG

Ook de stad Amersfoort trekt veel toeristen die de oude binnenstad komen bewonderen, zoals hier de Muurhuizen.

Ook de stad Amersfoort trekt veel toeristen die de oude binnenstad komen bewonderen, zoals hier de Muurhuizen.

Vreeswijk_0.JPG

Gemeente en dorp Vreeswijk zijn al sinds begin jaren zeventig opgegaan in de nieuwe gemeente en stad Nieuwegein, maar het dorp is nog altijd goed herkenbaar, zowel op kaarten als ter plekke.

Gemeente en dorp Vreeswijk zijn al sinds begin jaren zeventig opgegaan in de nieuwe gemeente en stad Nieuwegein, maar het dorp is nog altijd goed herkenbaar, zowel op kaarten als ter plekke.

Vianen_0.JPG

Vianen

Vianen

Breukelen.JPG

Breukelen, ophaalbrug over de Vecht

Breukelen, ophaalbrug over de Vecht

Woerden.JPG

Woerden

Woerden

UT Provincie Utrecht in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Provincie Utrecht in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Provincie Utrecht in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Utrecht (provincie)

Terug naar boven

Status

- Utrecht is een provincie. De hoofdstad van de provincie heet ook Utrecht.

- De provincie Utrecht omvat anno 2020 26 gemeenten, zijnde Amersfoort, Baarn, Bunnik, Bunschoten, De Bilt, De Ronde Venen, Eemnes, Houten, IJsselstein, Leusden, Lopik, Montfoort, Nieuwegein, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Soest, Stichtse Vecht, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden, Woudenberg en Zeist.

- Geografische streken in de provincie zijn Eemland, Gelderse Vallei (deels), Kromme Rijnstreek, Lopikerwaard (grotendeels), Utrechtse Heuvelrug en Vechtstreek (grotendeels). Verder zijn er de gemeentelijke samenwerkingsverbanden U10 van 10 gemeenten rond de gemeente Utrecht inclusief die gemeente zelf, en Regio Amersfoort = Eemland plus de gemeenten Barneveld en Nijkerk.

Terug naar boven

Ligging

- De provincie Utrecht ligt in het midden des lands. De provincie grenst in het NW en N aan de provincie Noord-Holland, in het NO aan de provincie Flevoland, in het O en ZO aan de provincie Gelderland, en in het ZW en W aan de provincie Zuid-Holland.

- Artikel over de grenzen van de provincie Utrecht door de eeuwen heen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De provincie Utrecht heeft ca. 575.000 huizen met ca. 1.270.000 inwoners op een oppervlakte van ca. 1.385 km2 land. Verder is er nog ca. 64 km2 water.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de provincie Utrecht, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Vereniging Oud-Utrecht is opgericht in 1923 als de historische vereniging voor de provincie Utrecht. Inmiddels uitgegroeid tot een gerenommeerde club met rond de 2000 leden. De vereniging bevordert de kennis van en belangstelling voor de geschiedenis, archeologie en monumentenzorg van stad en provincie en ijvert voor behoud van het cultureel erfgoed. Voor leden en andere belangstellenden organiseert de vereniging vele activiteiten en geeft zij een tijdschrift en een jaarboek uit.

- Proefschrift over ontstaan en ontwikkeling van buitenplaatsen in Twente en de provincie Utrecht in de periode 1800-1950 (Elyze Storms-Smeets, 2005)

- Op Archeologisch Depot Utrecht zijn bijzondere archeologische vondsten uit het provinciaal depot te bekijken. Ook de provinciale Archeologische Kronieken zijn op deze site digitaal beschikbaar. Deze kronieken bieden vanaf 1970 een kort jaaroverzicht van al het archeologisch onderzoek dat in de provincie gedaan is.

- In 2015 is een nieuwe editie van de Cultuurhistorische Atlas van de provincie Utrecht verschenen, getiteld Tastbare Tijd 2.0. Het boek beschrijft het ontstaan en de ontwikkeling van de provincie in bestuurlijke en ruimtelijke zin, het ontstaan van steden en dorpen, de ontwikkeling van de infrastructuur, het militaire erfgoed met onder andere overblijfselen uit het Romeinse Rijk, kastelen en buitenplaatsen en agrarisch erfgoed. Veel fraaie oude en nieuwe kaarten en spectaculaire luchtfoto’s verbeelden en verklaren de ontwikkeling van de provincie. De kaarten van de Cultuurhistorische Atlas van de provincie met hun achterliggende gegevens zijn via de link ook online te raadplegen.

- UtrechtAltijd.nl wil het Utrechtse erfgoed makkelijker toegankelijk maken voor een breed publiek door verhalen, activiteiten, voorwerpen en plekken om te bezoeken via één provinciebrede ingang aan te bieden. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met erfgoedorganisaties in de provincie Utrecht, en met partnerplatforms binnen en buiten de provinciegrenzen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "Focus op vitaliteit en duurzaamheid maakt Utrechtse economie toekomstbestendig. De provincie Utrecht wil het economisch beleid de komende jaren focussen op een duurzame en vitale economie. Dat blijkt uit de ‘Economische visie 2020 – 2027’, die is aangeboden aan Provinciale Staten. De visie is een aanscherping en modernisering van de voorgaande economische visie uit 2011. Met het beleid wil de provincie de economie robuuster maken voor economische schokken en klaar maken voor toekomstige veranderingen. In een toelichting geeft het college aan dat de provinciale economie in staat moet zijn om zowel onzekerheden door plotselinge schokken zoals de corona-crisis, als ook lange termijn veranderingen, zoals verduurzaming, de energietransitie, aanpassingen voor circulariteit of digitalisering, aan te kunnen. Gedeputeerde Robert Strijk: “Vanuit een sterke economie kunnen maatschappelijke problemen worden aangepakt en doelen worden bereikt. Met deze visie leggen we niet alleen een basis voor een economie van de toekomst maar wordt de economie ook beter bestand tegen onvoorziene ontwikkelingen en de komende nasleep daarvan. De Economische Visie is dan ook gericht op zowel een crisisbestendige als toekomstbestendige economie“.

Toegerust voor de toekomst. Nederland figureert hoog in de lijsten van meeste innovatieve en meest competitieve landen, met tevreden en gezonde bewoners. De provincie Utrecht behoort tot de top drie van de meest competitieve regio’s van Europa. Toch zijn al deze rankings geen garantie voor een duurzame basis onder de groei van (brede) welvaart. Snelle maatschappelijke ontwikkelingen maken het noodzakelijk dat wij bedrijven – waar nodig – ondersteunen richting een toekomstbestendig bestaan. De provincie richt zich daarom op het ondersteunen van werknemers door het verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en de arbeidsmarkt en het stimuleren van leven lang leren. Daarnaast wil de provincie bedrijven en werknemers helpen om te digitaliseren. Ook zal de provincie zich richten op het brede bedrijfsleven door te helpen met bijvoorbeeld opvolging, digitalisering en circulariteit.

Optimaal vestigingsklimaat creëren. Economische ontwikkeling in ons land en onze provincie is vaak grensoverschrijdend: veel belangrijker dan een precieze afbakening is dan ook de bereidheid om samen te werken. Binnen en buiten de regio, maar ook op nationaal en internationaal niveau. Om de noodzakelijke maatschappelijke oplossingen te kunnen ontwikkelen, zijn nieuwe kennis en vaardigheden nodig van buiten de regio. Samen met regionale partners zet de provincie Utrecht zich in om in de komende jaren het vestigingsklimaat voor nationale en internationale bedrijven alsook MKB en startende ondernemers te verbeteren. Dit kan bijvoorbeeld door de koppeling van economische kennis met datasystemen te faciliteren. Ook stimuleert de provincie op verschillende manieren de samenwerking tussen netwerkorganisaties, overheden en onderwijs. Daarnaast worden internationale werknemers (en hun gezinnen) geholpen via het IWCUR (International Welcome Center Utrecht Region) – waaraan de provincie meedoet.

Toekomstige starters, scale ups en innovatief MKB. De derde pijler vormt het versterken van het provinciale startup en scale upklimaat. Startups en scale-ups zijn namelijk een belangrijke aanjager van de economie en het (internationale) vestigingsklimaat van de provincie Utrecht. Deze bedrijven dragen bij aan innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. De provincie wil daarom ondersteuning bieden aan regionale initiatieven, die de economie en maatschappij versterken. Denk bijvoorbeeld aan sleutelorganisaties als Utrecht Inc., Dutch Game Garden (DGG) en Startup Utrecht. Daarnaast kan de provincie zelf als eerste organisatie (‘launching customer’) opdrachten plaatsen bij startende innovaties of provinciale vraagstukken neerleggen bij startups. Ook is de provincie is een belangrijke financier van de ROM Regio Utrecht, die binnenkort wordt opgericht. De ROM Regio Utrecht ondersteunt het innovatieve MKB bij het aanscherpen van hun businessplan en businesscase. Daarnaast beschikt de ontwikkelingsmaatschappij over toegang tot financiering, vanuit zowel de markt (waaronder bijvoorbeeld banken of venture capital) alsook vanuit eigen fondsen. Door deze facilitering kunnen innovatieve start-ups/scale-ups en het innovatieve MKB groeien en daarmee de economie versterken.

Voldoende vestigingslocaties van hoge kwaliteit. Als voorzien wordt in de essentiële voorwaarden voor vestiging en ontwikkeling van bedrijven en instellingen, kan de provincie Utrecht de huidige positie als toonaangevende regio behouden. De provincie kan zich optimaal onderscheiden als deze voorwaarden van uitstekend en concurrerend niveau zijn en blijven. Het gaat dan niet alleen om de kwaliteit en beschikbaarheid van werklocaties, maar ook om een aantrekkelijke woon- en leefomgeving, om goede voorzieningen en om adequate mobiliteit. Gezien de schaarse ruimte en de wens om het ruimtegebruik duurzaam in te richten, wil de provincie meer nadruk leggen op herstructurering, revitalisering en/of efficiënter gebruik van werklocaties. De Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU) kan hierin een nadrukkelijke rol spelen voor zowel bedrijventerreinen, kantoorlocaties en detailhandelsconcentraties. Ook wil de provincie locaties stimuleren waar een sterke verwevenheid en samenwerking mogelijk is tussen onderwijs, onderzoek, innovatieactiviteiten en vermarkting van deze innovaties door grote bedrijven, MKB en startups." (bron: Provincie Utrecht, 30-4-2020)

- "Volgens de Europese Commissie behoort de provincie Utrecht in 2019 opnieuw tot de top meest concurrerende regio’s in Europa. In de Regional Competitiveness Index (RCI), die op 7-10-2019 bekend is gemaakt, staat de regio samen met Londen op een gedeelde tweede plaats. Stockholm voert de lijst aan. De driejaarlijkse index beoordeelt de concurrentiekracht van 268 Europese regio’s op basis van meer dan 70 indicatoren. Deze hebben betrekking op onderwerpen als innovatie, bereikbaarheid, digitale infrastructuur, onderwijs, gezondheid en arbeidsmarkt. Sinds de start van de RCI in 2010 behoort Utrecht tot de meest competitieve regio’s van Europa. Over de gehele breedte van het onderzoek scoort de regio onverminderd hoog. Ook opvallend is dat de RCI slechts in drie van de achtentwintig EU-landen een niet-hoofdstedelijke regio als het meest competitief beoordeelt. Utrecht is op basis van de RCI 2019 de meest competitieve niet-hoofdstedelijke regio van Europa.

Stimuleren innovatieve MKB. Belangrijke kracht van de regio is de nauwe samenwerking tussen overheden, bedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen. Voorbeelden hiervan zijn de Economic Board Utrecht (EBU) en het Utrecht Science Park (USP). Dit zorgt ervoor dat ze elkaar snel vinden en nieuwe initiatieven starten. Uit de RCI 2019 blijkt dat de regio haar score op het gebied van innovatie heeft weten te verbeteren ten opzichte van de vorige editie. Om deze positie verder uit te bouwen versterkt de regio de innovatiekracht in het MKB met de oprichting van een regionale ontwikkelingsmaatschappij (ROM). De ROM gaat zich bezighouden met de ontwikkeling en financiering van innovatieve bedrijven en projecten die bijdragen aan een gezonde leefomgeving.

Op weg naar dé fietsregio van Europa. De provincie Utrecht heeft een sterk verbindende rol en scoort goed op bereikbaarheid. Om dit vast te houden zijn investeringen nodig. Door de toename in bevolkingsgroei en mobiliteit staan de leefbaarheid en economie in de steden en dorpen onder druk. De opgave aanpakken vereist niet alleen meer investeringen, maar ook een slimmere manier van omgaan met bereikbaarheid. Daarom investeren de provincie en gemeenten fors in multimodaal vervoer. Essentieel onderdeel hiervan is bijvoorbeeld het verbeteren van de overstappunten van fiets naar OV, en het op de kaart zetten van de (elektrische) fiets als hét vervoersmiddel over de kortere afstanden. De stad Utrecht heeft in 2019 de grootste fietsenstalling ter wereld geopend. Het is de gezamenlijke ambitie om uit te groeien tot dé fietsregio van Europa.

Gezond stedelijk leven. De regio groeit. De uitdagingen die dit met zich meebrengt voor het prettig en gezond wonen, werken en leven in onze steden en dorpen, vragen om innovatieve oplossingen. Dit vergt een collectieve inspanning van bedrijfsleven, overheden en kennisinstellingen. De regio Utrecht blijft nauw samenwerken aan slimme en flexibele oplossingen. De regio biedt hierbij bedrijven veel ruimte om nieuwe technologieën die bijdragen aan gezond stedelijk leven te ontwikkelen, testen en naar de internationale markt te brengen." (bron: Provincie, 7-10-2019)

- Met het advies ‘de Utrechtse Ringparken’ rondt Paul Roncken, onafhankelijk adviseur Ruimtelijke Kwaliteit (ARK) provincie Utrecht, in juni 2018 een interactief traject van ongevraagd advies af. De naam ‘Ringpark’ is de twee voorafgaande jaren een stip op de horizon geweest in de discussie over een nieuw dynamisch evenwicht tussen de ontwikkeling van stad en land binnen de U10 regio en binnen het U10 motto: groen, gezond, slim. Er ontbreekt op dit moment een samenhangende ruimtelijke ambitie voor deze regio, die qua schaal vergelijkbaar is met de Utrechtse Heuvelrug, Food-Valley en het Groene Hart. De ambitie van een serie van Ringparken is zowel simpel als uitdagend. Wat zou er veranderen als projecten niet los van elkaar maar in verbinding met grotere parksystemen worden ontwikkeld; en wat is de kwaliteit van een regionale overheid als ‘matchmaker’ binnen een netwerk van (markt)partijen, burgers en een creatieve industrie, gedreven door een optimisme om uitdagingen op te pakken en experimenten aan te gaan? De uitwerking hiervan vind je in het advies onder de link.

- De essentie van de Ontwikkelingsvisie Noordvleugel Utrecht tot 2030 (2009) is het vinden van een oplossing voor de spanning tussen twee waarden: ten eerste de behoefte aan ruimte om te wonen en te werken voor het nog steeds groeiend aantal huishoudens van de Utrechtse Noordvleugel en, ten tweede, de net zo dringende behoefte aan bescherming van natuur en landschap en duurzaamheid in de ruimtelijk-economische ontwikkeling. In dit gebied liggen vijf nationale landschappen, een deel van de ecologische hoofdstructuur en een rijksbufferzone waarbinnen beschermingsregimes gelden. Geen enkel gebied in de Randstad kan bogen op zulke hoge groen-blauwe kwaliteiten. Bovendien is de kwaliteit van het landschap een belangrijke vestigingsfactor geworden. Toch moet er ruimte worden gevonden voor woningen en bedrijven, maar onder meer door de vele infrastructuurbundels – die essentieel zijn voor de bereikbaarheid – is dat extra moeilijk. Dit is het spanningsveld van deze opgave.

Uit de Ontwikkelingsvisie blijkt dat de spanning weliswaar blijft bestaan, maar dat het mogelijk is er op een verantwoorde manier mee om te gaan. Verantwoord wil zeggen: het huidige bebouwde gebied optimaal benutten voor nieuwe woningbouw, het waar mogelijk met elkaar mengen van de functies wonen en werken, en het creëren van voldoende recreatieaanbod in en rondom de steden. Op een aantal plaatsen zal ook de bestaande voorraad aan woningen en bedrijventerreinen moeten worden opgeknapt. Dit alles zal een geweldige inspanning kosten die de regio slechts met hulp van de rijksoverheid en met creativiteit tot een goed einde kan brengen.

- De in 2013 vastgestelde Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie 2013-2028 schetst de kaders en plannen in de provincie Utrecht op het gebied van wonen, werken en recreëren. "De met vele regiopartijen opgestelde Strategie Utrecht 2040 is daarbij de stip aan de horizon. Het ruimtelijk beleidsvizier is daarop gericht. De doelen uit de strategie vragen om een integrale aanpak die voor het ruimtelijk beleid resulteert in drie pijlers: een duurzame leefomgeving; vitale dorpen en steden; landelijk gebied met kwaliteit. Dat betekent o.a. 1): Accent op de binnenstedelijke opgave. Ten minste 2/3 van de woningbouwopgave beoogt binnenstedelijk te worden gerealiseerd. Dit sluit aan bij de vraag, vergroot het draagvlak voor voorzieningen en openbaar vervoer en vermindert de druk op het landelijk gebied. Verminderen van het overschot aan kantoren en herstructurering van bedrijventerreinen maken ook deel uit van de binnenstedelijke opgave.

2): Behoud en versterken kwaliteit landelijk gebied. De binnenstedelijke opgave vraagt als 'contramal' ook om een aantrekkelijk en bereikbaar landelijk gebied met hoge kwaliteit van landschap, natuur en recreatieve voorzieningen. De zware terugval van financiële middelen voor natuur en recreatie om de stad wil men in de provincie Utrecht onder andere opvangen door hier rood-voor-groenconstructies mogelijk te maken. De cultuurhistorische waarden van onder meer de linies, de buitenplaatsen en het agrarische landschap dragen bij aan een aantrekkelijk landelijk gebied. De landbouw is een belangrijke drager van het agrarische cultuurlandschap. Die rol vergt ruimte voor een economisch duurzame landbouw. De aanwezigheid van zo’n 1,2 miljoen inwoners biedt afzetmogelijkheden voor de producten die dit oplevert. Bij dit alles is het kunnen beleven van rust en ruimte van belang.

Het aantrekkelijk houden van de provincie Utrecht via de binnenstedelijke opgave en het versterken en behouden van de kwaliteit van het landelijk gebied is geen eenvoudige opgave. Door de druk op de ruimte en de samenhang zijn de deelopgaven hiervan vaak weerbarstig. De financiële crisis maakt realisatie, zeker de eerstkomende jaren, niet makkelijk. Duidelijk is dat alleen een integrale aanpak waarbij alle betrokken partijen, zoals overheden, maatschappelijke organisaties en de markt samenwerken, kansrijk is voor de complexe opgaven. Wie daarbij welke rol vervult is een afgeleide van de vraag wat er moet gebeuren. Rolvervulling mag nooit een doel op zich zijn. En zonder onderling vertrouwen slaagt samenwerking zelden. Ook onorthodoxe en innovatieve oplossingen en durf en daadkracht zijn nodig." Aldus enkele citaten uit de Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Boerderijenstichting Utrecht zet zich in voor behoud van de karakteristieke verschijningsvorm van de boerderijen en hun erven in de provincie.

- Utrechtse Stichting voor het INdustrieel Erfgoed USINE. De industriële revolutie is niet ongemerkt voorbijgegaan. Aarzelend in de 19e eeuw en volop in de 20e eeuw zijn bedrijfspanden, infrastructuur en nutsvoorzieningen ontstaan. Veel daarvan bestaat nog, heel veel is al weer verdwenen. Ook in de provincie Utrecht. Fabrieken en bedrijfsgebouwen zijn er voor nuttig gebruik. Veel gebouwen blijken geschikt voor een andere bestemming. De belangstelling voor industrieel erfgoed is gelukkig behoorlijk aanwezig.

De oudste panden zijn de molens en steenfabrieken. Typische symbolen van industriële bedrijven zijn er maar weinig: fabriekspanden met een schoorsteen. Veel meer aanwezig zijn de panden van onze nutsbedrijven: de watertorens en de transformatorhuisjes. De waterwegen in de provincie Utrecht zijn de linten van industriële ontwikkeling: de Eem, de Vecht, de oude Rijn, de Hollandse IJssel, de Vaartse Rijn en het Merwedekanaal – later Amsterdam-Rijnkanaal. Daar kwam al halverwege de 19e eeuw de ontwikkeling van de spoorwegen bij.

Sinds 1970 neemt het industrieel erfgoed van de provincie Utrecht af. Elk jaar worden panden gesloopt: eigenaren en gemeenten zien soms geen andere mogelijkheden of vinden lucratievere alternatieven voor de terreinen. Helaas, want industrieel erfgoed staat ruim in de belangstelling. Al veel panden hebben een herbestemming gekregen. USINE heeft kennis van het industrieel erfgoed in stad en provincie, signaleert bedreigd industrieel erfgoed, ondersteunt initiatieven tot behoud en herbestemming, en brengt advies uit aan instellingen op het gebied van monumentenbescherming.

- De Grebbelinie loopt door het hele oosten van de provincie Utrecht, van het Eemmeer (oorspronkelijk Zuiderzee, later IJsselmeer) bij Bunschoten-Spakenburg, via de Eem, het Valleikanaal en de Gelderse Vallei naar de Neder-Rijn bij de Grebebberg te Rhenen. De Grebbelinie was een verdedigingslinie tegen vijandige troepen, een voorverdediging van de Hollandse Waterlinie, gebaseerd op het principe van inundatie (onder water zetten) van een gebied, waardoor het onbegaanbaar zou worden voor de vijand. Om het waterpeil te reguleren werden dijken, kaden en sluizen langs de waterlinie gebouwd. En om het gebied te verdedigen, werden kazematten (bunkers) en andere verdedigingswerken gerealiseerd. De linie vormt een unieke staalkaart van verdedigingswerken over twee eeuwen. De liniewal, forten, kaden, sluizen, bunkers, tankgrachten en versperringen zijn nog altijd zichtbaar in het landschap. Daarom is de Grebbelinie in 2011 benoemd tot rijksmonument. - Grebbelinie op Wikipedia. - Stichting Grebbelinie.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Gedetailleerde informatie over ontstaan en ontwikkeling van de regionale landschappen in deze provincie, vind je in de - via de link online te lezen - studie Ontgonnen Verleden. Historisch-geografische regiobeschrijvingen betreffende de provincie Utrecht (180 pagina's, Ministerie van LNV, 2009).

- Hoewel de provincie niet heel groot is, is zij zeer divers aan agrarische gebieden. De ontginningsgronden in de Lopikerwaard, de heuvels op de Utrechtse Heuvelrug, het vruchtbare rivierengebied, het wisselende landschap in de Gelderse Vallei en de veenafgravingen in het laagveengebied in het noordwesten. RTV Utrecht maakte in 2018 (met steun van het programma Erfgoed en Ruimte van de RCE) een vijfdelige televisiedocumentaire ‘Gebruikte gronden’ over dit agrarische cultuurlandschap. De afleveringen laten aan de hand van de geschiedenis de verandering van het landschap en de boerderijen zien. Via de link zijn de afleveringen nog terug te zien.

- De provincie Utrecht werkt aan een goede balans tussen natuur, landbouw, water, cultuurhistorie, landschap en recreatie. Waar iedereen nu, maar ook in de toekomst van kan genieten en waar ondernemers blijvend een gezond bedrijf kunnen runnen. Alle informatie over natuur en landschap waar de provincie een rol bij speelt, vind je onder de link.

- De provincie heeft in december 2016 de 'Natuurvisie Utrecht' vastgesteld. Daarmee werkt de provincie de nieuwe Wet Natuurbescherming uit, die in 2017 is ingegaan. Deze wet geeft de provincies een grotere verantwoordelijkheid bij de bescherming van kwetsbare natuur. De Utrechtse natuur- en milieuorganisaties zijn blij met de manier waarop de Provincie Utrecht deze nieuwe verantwoordelijkheid oppakt. De provincie gaat niet alleen plant- en diersoorten goed beschermen, maar ook actief zorgen voor behoud en herstel van populaties van kwetsbare soorten. En dat niet alleen in bestaande natuurgebieden, maar ook in landbouwgebied. Dit is belangrijk, want met veel kenmerkende soorten van het boerenland gaat het niet goed.

De provincie heeft Utrechtse soorten benoemd waar speciale aandacht voor komt, zoals de purperreiger, de kamsalamander en de groene glazenmaker, een libellensoort. Op plekken waar een populatie van deze soorten aanwezig is, wijst de provincie Natuurparels aan. In die Natuurparels kunnen maatregelen worden genomen die de omstandigheden voor die soorten verbeteren. Andere minder kwetsbare soorten profiteren bovendien van diezelfde maatregelen. De natuurorganisaties zijn blij met het besluit van de Statenleden om nog meer icoonsoorten te kunnen toevoegen als blijkt dat het daarmee slecht gaat.

- De in 2012 verschenen Kwaliteitsgids Utrechtse Landschappen schetst verleden, heden en (gewenste) toekomst van de landschappen in de provincie Utrecht. De landelijke gebieden van de provincie zijn daartoe verdeeld in 6 gebieden; Groene Hart (Utrechtse deel), Eemland (= Utrechtse deel van Nationaal Landschap Arkemheen-Eemland), Utrechtse Heuvelrug (Utrechtse deel), Rivierengebied, Gelderse Vallei (Utrechtse deel) en Linies (= de Utrechtse delen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam). Per gebied is onder de link een rapport beschikbaar met een uitvoerige beschrijving van verleden, heden en toekomstige ontwikkelingen in het desbetreffende gebied. Er is ook een samenvattend rapport dat alle gebieden beschrijft.

- Onder het motto "Klompen aan, rugzak op en gaan!" vind je op Klompenpaden.nl inmiddels al ca. 100 mooie wandelroutes over boerenland in de provincie Utrecht en de provincie Gelderland. Geniet tijdens je wandeling van de rust, kleinschaligheid en de combinatie van cultuur en natuur. De wandelingen kun je selecteren op de overzichtskaart, op naam en op lengte. Ieder Klompenpad heeft een eigen pagina met een fotoreeks die een indruk geeft van het landschap waar je doorheen wandelt. Daarnaast is er een kaartje met de route die je eenvoudig kunt uitprinten.

- Ook de provincie Utrecht heeft sinds 2018 een Elfstedentocht. Deze fietstocht is ontwikkeld en beschreven door Ton Ton, fietsliefhebber, historicus, geboren en getogen in de stad Utrecht. De Utrechtse Elfsteden Fietstocht komt naast de gelijknamige stad verder door de steden Woerden, Oudewater, Montfoort, IJsselstein, Vianen, Wijk bij Duurstede, Rhenen, Amersfoort, Bunschoten en Baarn. Deze plaatsen liggen in de huidige provincie en mogen zich stad noemen op basis van in de middeleeuwen verworven rechten.

De tocht voert langs weilanden, akkers, fruitboomgaarden, kastelen, buitenplaatsen, oude boerderijen, door bossen en over zandheuvels, maar vooral door middeleeuwse steden, langs oude rivieren, kanalen en weteringen en zelfs langs een oude zee. Kortom door Nederland in een notendop. De route is 203 kilometer lang en wordt gereden aan de hand van fietsknooppunten. Met de racefiets is het mogelijk de tocht in een dag af te leggen. Maar dan ga je wel snel voorbij aan de vele bezienswaardigheden... Alle steden aan de route vormen cultuurhistorische parels waarin je de sfeer van de middeleeuwen voelt en ziet. En aan de bijzonder gevarieerde natuur. In de gids zijn mogelijke etappes beschreven en naast veel cultuurhistorische en toeristische informatie zijn ook aantrekkelijke overnachtingsmogelijkheden opgenomen.

- Het beheer van natuurgebieden levert een grote hoeveelheid organische stoffen op, zoals maaisel en slootbagger. Stichting Het Utrechts Landschap wil dat organische materiaal zoveel mogelijk in de eigen gebieden gaan hergebruiken, bijvoorbeeld op nabijgelegen natuurakkers. Door de cyclus van groei, oogst en hergebruik van organische stoffen binnen de gebieden te houden, blijven belangrijke organische stoffen voor de bodem behouden en worden transport en verwerkingskosten geminimaliseerd. Door zich in 2018 aan te sluiten bij de Biomassa Alliantie wil Utrechts Landschap een bijdrage leveren aan een gezondere bodem en een betere waterberging van die bodem. Bovendien wil de stichting leren van de ervaring die door de alliantie al is opgedaan. Utrechts Landschap is de eerste provinciale landschapsorganisatie die zich bij de Biomassa Alliantie aansluit. Binnen deze alliantie hebben diverse terreineigenaren en kennisinstellingen zich verenigd om samen toe te werken naar circulair terreinbeheer. (bron: Utrechts Landschap, 19-11-2018)

- De Natuur- en Milieufederatie Utrecht (NMU) werkt aan een mooie en duurzame provincie Utrecht: een provincie met een mooi landschap, een rijke natuur en een schoon milieu. Een provincie waar we duurzaam wonen en werken, zodat de inwoners en ook mensen later en elders van een gezonde leefomgeving kunnen genieten. De NMU geeft in de provincie een krachtige stem aan de kwetsbare waarden van natuur, milieu en landschap. Samen met bewoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden werkt de NMU aan natuur- en milieuvriendelijke oplossingen. De NMU creëert en neemt initiatieven die de provincie duurzamer maken.

- Vereniging voor Veldbiologie KNNV, afdeling Utrecht organiseert excursies, inventarisaties, lezingen en andere activiteiten in en over de natuur in en rond de stad Utrecht. De afdeling omvat behalve deze stad verder Vleuten-De Meern, IJsselstein, Nieuwegein, Maarssen, De Bilt, Bilthoven, Houten en Vianen. De KNNV staat al meer dan 100 jaar voor natuurbeleving, natuurbescherming en natuurstudie. Voor jong en ouder. Voor vaklui en voor natuurliefhebbers. De enige voorwaarde is liefde voor de natuur.

- Vogelwacht Utrecht is opgericht in 1958 en heeft ca. 850 leden. De vereniging houdt zich bezig met vogelstudie, vogelbescherming en educatie in de provincie Utrecht. Er zijn zowel veel beginnende als ervaren leden als een grote groep die daar tussenin zit. Velen zijn bereid om hun kennis en kunde over te dragen aan minder ervaren leden. Zo leren we met en van elkaar. Iedereen die in het wild levende vogels en hun leefomgeving belangrijk vindt, is welkom. Het werkterrein van de Vogelwacht omvat de gehele provincie. Dat is een groot gebied en daarom hebben zijn er 6 afdelingen. Je bent als lid van de Vogelwacht op alle activiteiten van alle afdelingen altijd van harte welkom. Benieuwd? Bezoek vrijblijvend eens een lezing of ga een keer mee op een van de vele excursies die door het hele jaar heen worden georganiseerd.

- Landschap Erfgoed Utrecht, ontstaan uit een fusie tussen Erfgoedhuis Utrecht en Landschapsbeheer Utrecht, is de eerste organisatie in Nederland die landschap en erfgoed structureel samenbrengt. De instelling schetst in haar naslagwerk Erven van Utrecht (2014) de verschillende landschapstypen in de provincie. In welk landschap ligt jouw erf en waarom ziet het er uit zoals het eruit ziet? Het document beschrijft hoe je daar als erf-eigenaar rekening mee kunt houden in je bebouwing en omliggend land als zodanig. Een mooi erf vergt aandacht en kost tijd. De notitie geeft algemene aanbevelingen voor de inrichting, aanleg, het beheer en onderhoud van je erf, en geeft per streek handige tips hoe je je erf plant- en diervriendelijk kunt inrichten voor de specifieke streekeigen flora en fauna. Hoe kun je met een aantal simpele ingrepen de natuur naar je erf halen?

- De Provincie Utrecht is initiator van het Platform Kleine Landschapselementen. Het platform is in juni 2019 wegens succes uitgebreid van 9 naar 15 partijen, na een pilot in de gemeenten Soest, Leusden, De Bilt, en Stichtse Vecht in de periode 2017-2019. De gemeenten werken in de pilot samen met de agrarische collectieven Utrecht Oost en Rijn Vecht en Venen, Utrechts Particulier Grondbezit, Landschap Erfgoed Utrecht en de Provincie. De nieuwe partijen zijn 6 gemeenten: Bunnik, Houten, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede, Woudenberg en Zeist. Het platform streeft naar verdere uitbreiding. Kleine landschapselementen - zoals poelen, lanen, knotwilgen, houtwallen en bosjes - zorgen voor variatie in het landschap en trekken planten en dieren aan. In de afgelopen decennia zijn heel veel kleine landschapselementen verdwenen en is de biodiversiteit sterk achteruit gegaan. Door nieuwe elementen aan te leggen en bestaande te herstellen, wil het platform de kwaliteit van het landschap in het buitengebied verbeteren en de natuurwaarden verhogen. (bron: Provincie)

"De Provincie Utrecht zet in op de verbetering van het landschap in de provincie. Dat gebeurt door het realiseren van zogenoemde kleine landschapselementen (KLE), zoals knotwilgen, houtwallen, lanen en poelen. Kleine landschapselementen zorgen voor een mooier landschap waar het prettig wonen, werken en recreëren is. In Maarssen is bijvoorbeeld recent een houtsingel van 1.200 vierkante meter met streekeigen beplanting aangelegd, dankzij de subsidie. De aanleg van KLE’s is van grote meerwaarde voor de landschappelijke en natuurlijke kwaliteit. Poelen herbergen kikkers, padden en salamanders. Kleine bosjes en houtwallen bieden beschutting aan zangvogels en luwte aan libellen en vlinders. In natuurvriendelijke slootkanten wemelt het van opgroeiende visjes en vinden weidevogels voedsel en schuilplekken.

Wenche Asyee was als projectcoördinator KLE van Agrarisch Collectief Rijn, Vecht en Venen betrokken bij de aanleg van de houtsingel in Maarssen. “De houtsingel is aangelegd op initiatief van de grondeigenaar. De provincie heeft het geld beschikbaar gesteld voor de aanleg. De singel zorgt voor een hogere biodiversiteit en gelijktijdig het herstel van historisch landschap. De houtsingel bevat gebiedseigen inheemse beplanting”, legt Wenche uit. De aanleg van de houtwal in Maarssen bleek een goede zet. Annelien Alberti, als landschapscoördinator van gemeente Stichtse Vecht betrokken bij het project, legt uit: “De meerwaarde van de aanleg is het verbeteren van de groene en blauwe dooradering van het gebied. De omwonenden van de houtsingel reageerden positief. De houtsingel is namelijk ook gelijk het herstel van een historisch landelijk gezicht.”

Provincie, gemeenten, agrarische collectieven, Landschap Erfgoed Utrecht en Utrechts Particulier Grondbezit bundelen hun krachten in het platform KLE. In 2019 kreeg het platform al een half miljoen euro van de provincie Utrecht en begin 2020 is besloten dat daar nog twee ton bij komt. Het extra geld komt beschikbaar doordat de gemeenten Lopik, Montfoort, Oudewater en IJsselstein bij het platform aansluiten, samen met de agrarische natuurvereniging Lopikerwaard. De subsidie is bedoeld voor beheerders van agrarische grond die het landschap in het buitengebied mooier maken met kleine landschapselementen. Gedeputeerde Hanke Bruins Slot: “Kleine landschapselementen zorgen voor een mooiere uitstraling van ons landelijk gebied en ze accentueren het unieke karakter. De landschapsontwikkelingen zorgen ook voor een verbetering van de biodiversiteit. Door de aanleg ervan te stimuleren, zorgen we voor een betere leefbaarheid van onze provincie.”

De financiering en organisatie verloopt via de agrarische collectieven. De gemeenten helpen mee met het zoeken naar nieuwe deelnemers en ze dragen zelf financieel bij aan de aanleg van KLE op erven en gemeentelijke gronden. Via het platform krijgen grondeigenaren hulp bij het ontwerp en de aanleg of het herstel van nieuwe elementen. Eerdere successen. Het Platform KLE bestaat sinds 2017. In de eerste jaren zijn vooral poelen aangelegd, en zijn laan- en knotbomen aangeplant. Verder zijn er heggen en hagen, elzensingels en struwelen, houtsingels en houtwallen en natuurvriendelijke oevers gerealiseerd. De uitbreiding van het platform is een gevolg van het succes. In totaal nemen nu 14 gemeenten en drie agrarische collectieven deel aan het platform. (bron: Provincie Utrecht, 24-4-2020)

- De Nederlandse Geologische Vereniging afdeling Utrecht en 't Gooi is een actieve afdeling met ca. 200 leden. De afdeling houdt zich bezig met geologie in de ruimste zin van het woord. Ze besteden o.a. uitgebreid aandacht aan fossielen, mineralen, zwerfstenen en geologische verschijnselen. Elke 3e maandag van de maand zijn er bijeenkomsten. 5x per jaar verschijnt er een afdelingsblad. Jaarlijks zijn er 10 een- of meerdaagse excursies. En er is een uitgebreide bibliotheek met boeken en excursiegidsen.

- Na ruim 6 jaar inventariseren, hebben de vrijwilligers van de provinciale werkgroep van RAVON in 2016 de Atlas Amfibieën en Reptielen van Utrecht gepubliceerd (via de link online te raadplegen). Allereerst worden de verschillende landschapstypen besproken. Vervolgens worden alle soorten behandeld: een soortbeschrijving met herkenningspunten, habitatbeschrijving, trends en beschermingsstatus. En tot slot behandelen ze het beheer en onderhoud van de belangrijkste landschapselementen. Een atlas geïllustreerd met prachtige foto's en afbeeldingen voor een ieder die geïnteresseerd is, persoonlijk dan wel professioneel, in de Utrechtse herpetofauna. Het hoofddoel van de atlas is het weergeven van de verspreiding van de soorten in de provincie Utrecht. Zo kun je via het kaartje in één oogopslag zien waar een bepaalde soort voorkomt, maar ook waar een soort bijvoorbeeld achteruitgegaan of zelfs verdwenen is.

- Gebiedscommissie Utrecht-West regisseert onder andere de uitvoering van integrale gebiedsprojecten. Deze zijn nodig om opgaven uit het gebiedsprogramma te realiseren. De commissie coördineert de gebiedsprojecten Groot Wilnis-Vinkeveen, De Wilnisse Bovenlanden en Natura 2000 Oostelijke Vechtplassen Utrecht. Bij gebiedsprojecten als Marickenland, Groot Mijdrecht-Noord en Bethunepolder heeft de provincie of een gemeente vooralsnog de regie. In Utrecht-West liggen ook opgaven en kansen voor de landbouw, bodem en water, natuur, cultuurhistorie, recreatie, ondernemerschap en energie. Voor elk van deze thema’s dragen geschikte projecten bij tot het gewenste resultaat. Ook bij deze thema’s houdt de Gebiedscommissie altijd oog voor integraliteit. In het werkgebied van de Gebiedscommissie zijn in de periode 2002-2015 ongeveer 100 projecten uitgevoerd. Voor de periode tot en met 2020 is in 2016 de Lokale Ontwikkelingsstrategie van start gegaan.

- De provincie Utrecht zet zich in om de achteruitgang van biodiversiteit in bebouwd gebied te keren en nodigt onder meer woningcorporaties, gemeenten, bouwbedrijven, stichtingen en particulieren uit daar aan bij te dragen. Initiatieven kunnen meedingen naar natuurprijs de Groene Kroon (t.w.v. 6.000 euro). In 2017 wonnen De Buurjongens - die schuttingen maken die de biodiversiteit ten goede komen - en de gemeente Amersfoort de eerste editie van de Groene Kroon. De inzendingen worden beoordeeld op hun effect op het versterken van biodiversiteit in de provincie. Ook de mate van innovatie, integraliteit en opschaalbaarheid wegen mee. Op 18 september 2019 worden de winnaars van editie 2019 bekend.

- "Van de ongeveer 160 soorten wilde bijen die veldonderzoekers in 2019 aantroffen bij onderzoek in de provincie, zijn er zeven soorten die niet eerder in de Utrechtse natuur zijn gezien. Provincie Utrecht heeft opdracht gegeven tot dit onderzoek; het beschermen van de bijzondere Utrechtse natuur is een van haar kerntaken. De zeven soorten die voor het eerst in de provincie zijn gesignaleerd, zijn de gele tubebij, groene zandbij, gouden kegelbij, vierbandgroefbij, breedbandgroefbij, de driedoornige metselbij en - het kleinste exemplaar - de zompmaskerbij. Deze bijensoorten werden tot nu toe alleen in de zuidelijke landsdelen aangetroffen. De Provincie heeft het initiatief genomen tot dit onderzoek om de actuele verspreiding van bedreigde bijensoorten in kaart te brengen, de belangrijkste gebieden aan te wijzen en het juiste beheer en inrichting te formuleren. Het definitieve onderzoeksrapport verschijnt in maart 2020.

Vooral de signalering van de groene zandbij was verrassend voor Kees Goudsmits, veldonderzoeker bij Van Den Bijtel Ecologisch Onderzoek. “De groene zandbij is een zeer zeldzame soort die tot nu toe alleen in Zuid-Limburg wordt gezien, maar nu dus ook op diverse plekken in Utrecht. Hij lijkt zich vooral thuis te voelen rond de forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Niet zo verwonderlijk: forten beschikken over hellingen en gevarieerde plantensoorten met bloemen. Ze fungeren als een soort ‘eiland’ in een intensief gebruikt gebied waar weinig variatie is en weinig bloeit.” Er is een groot verband tussen de wijze van natuurbeheer en de bijenstand. Bijen hebben voedsel en nestgelegenheid nodig, deze moeten op korte afstand van elkaar liggen. Daarom zijn bloeiende planten in combinatie met een onbegroeide bodem, waarin een groot aantal soorten hun nest maakt, van groot belang. Collega-veldonderzoeker Chris Achterberg: “Je ziet veel meer bijen in uiterwaarden waar de natuur wordt ontwikkeld dan in uiterwaarden met landbouwgrond. We hebben veel bijen aangetroffen in gebieden waar bewust natuur wordt ontwikkeld: Landgoed De Boom, Park Vliegbasis Soesterberg en Plantage Willem III.”

Een deel van de bijensoorten maakt nesten in dood hout, dus ook bosbeheer is van belang voor wilde bijen. Kees: “Daarnaast leveren steden, tuinen en wegen een goede bijdrage door middel van de daar geplaatste bijenhotels en de bloemrijke bermen en tuinen. Bermbeheer waarbij alles rigoureus wordt weggemaaid in het voorjaar en zomer, is een ramp voor wilde bijen en overigens ook voor een heleboel andere insecten.” De onderzoeksresultaten zijn goed nieuws voor de Provincie Utrecht, die het bijenonderzoek liet uitvoeren in het kader van het actief soortenbeleid. Hierin staat het beschermen en behouden van bedreigde plant- en diersoorten voorop ten behoeve van de biodiversiteit. De provincie heeft 13,6 ton subsidie beschikbaar voor projecten die een impuls geven aan leefgebieden van beschermde soorten. In de provincie leven ruim 500 plant- en diersoorten die in hun voortbestaan worden bedreigd." (bron: Provincie, november 2019)

- "Waterschap Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) en provincie Utrecht hechten belang aan een gevarieerde, gezonde visstand en gezond water. Daarom zijn er de afgelopen jaren tientallen vispassages aangelegd. Ze heffen de barrière op die stuwen, dammen, gemalen en sluizen vormen voor het leef- en voedselgebied van vissen. David Reurslag, projectbeheerder bij HDSR: “Inmiddels zijn er in de provincie zo’n 75 vispassages aangelegd. We leggen de passages aan bij stuwen en gemalen waar vissen normaal gesproken niet langs kunnen. Door middel van een vispassage kunnen de vissen verder zwemmen. Dat is van belang voor de biodiversiteit: een gezonde visstand en gezond water. Het doel van de aanleg van een vispassage is dat zoveel mogelijk vissen en vissoorten er gebruik van kunnen maken om hun levenscyclus te voltooien. Vissen die wij zien, zijn onder meer: voorn, stekelbaars, snoek, winde, maar ook de grote en kleine modderkruiper en baars. Uit eigen monitoring en onderzoek bij diverse vispassages blijkt dat door onze vispassages nagenoeg alle vissoorten, groot en klein, lang en kort kunnen zwemmen. Zowel goede als minder goede zwemmers en bodemvissen maken er gebruik van. De vispasssages zijn duurzaam gebouwd en onderhoudsarm.”

De vispassage is eigenlijk een faunatunnel, maar dan onder water. Het verbindt watergangen waar in het verleden stuwen en gemalen zijn geplaatst. “Door de vispassages kunnen vissen zich tussen verschillende leefgebieden verplaatsen, ongunstige omstandigheden ontwijken en gebieden opnieuw bereiken,” aldus Reurslag. Een aantal van de vispassages is te bekijken. Daar heeft het waterschap een plaquette met informatie geplaatst. Het betreft de locaties: Inlaat fort IV Lunetten in Utrecht langs het fietspad; Stuw de Hoek in Lopikerkapel langs de openbare weg; Stuw Meidoornkade in Houten bij de parkeerplaats; Stuw Kockengen langs de Meentweg/Wagendijk; Stuw Prinses Irenebrug in Uitweg langs de openbare weg." (bron: Provincie Utrecht, 2-3-2020)

Terug naar boven

Beeld

- Digitale kaarten betreffende de provincie Utrecht.

- Kadastrale Atlas 1832 provincie Utrecht.

- Provincie Utrecht heeft enkele jaren geleden zo’n 2.000 foto's vanuit de lucht laten maken van monumenten en andere (erfgoed)locaties met een belangrijke waarde. Maar wat te doen met een harde schijf vol luchtfoto’s van de provincie? Want een luchtfoto alleen zegt niet zoveel. Om ze goed te kunnen gebruiken is het belangrijk om te omschrijven wat er op de foto’s te zien is, waar het vliegtuig met de fotograaf zich bevond en wat de kijkrichting in het gezichtsveld van de foto is. Die gegevens ontbraken, wat goed gebruik van de foto’s in de weg stond.

Tweeduizend foto ‘op de kaart zetten’ is een flinke klus. Om dat karwei te kunnen klaren is de provincie de samenwerking met HetVolk.org aangegaan. Dit platform faciliteert crowdsourcingsprojecten waarin data worden ontsloten, waardoor het mogelijk is om het verleden en cultureel erfgoed beter te beschrijven en verbinden. Dat doen zij met behulp van ‘the crowd’ oftewel ‘het volk’. Dat 'volk' zijn vrijwilligers die het leuk vinden om aan dergelijke projecten mee te werken. In juni 2018 is het project 'Utrecht in Vogelvlucht' gestart. En tegen alle verwachting in waren binnen no time alle foto’s door enthousiaste vrijwilligers op de kaart gezet. Een fantastisch resultaat! Met de site Utrechtinvogelvlucht.nl kan nu iedereen gebruik maken van de data die door deze actie is verzameld.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken en gidsen over Utrecht (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Provincie: - Officiële site van de Provincie Utrecht. - Nieuws van de Provincie op Facebook. - Nieuws van de Provincie op Twitter.

- Intergemeentelijke organisaties: - "De RUD (Regionale Uitvoeringsdienst) Utrecht voert vergunningverlenings-, handhavings- en adviestaken uit voor de Provincie Utrecht en voor de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Houten, Leusden, Lopik, Nieuwegein, Soest, Utrecht en Woudenberg. Onze vergunningverleners en toezichthouders werken aan een schoon milieu, natuurbehoud en een veilige leefomgeving. De RUD is een van de 29 regionale uitvoeringsdiensten in Nederland. De uitvoeringsdiensten zijn opgericht om versnippering te voorkomen, krachten te bundelen en regels en wetten consequent toe te passen. De meest risicovolle bedrijven - bedrijven die vallen onder het Besluit Risico’s Zware Ongevallen (BRZO) - zijn ondergebracht bij gespecialiseerde omgevingsdiensten. Voor onze provincie is dit Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied."

- Media/nieuws: - RTV Utrecht is de regionale omroep voor de provincie. - Nieuws uit de provincie van het Algemeen Dagblad.

- Kunst en cultuur: - Kunst Centraal is de provinciale organisatie op het gebied van kunst- en cultuureducatie. Het werkgebied is de provincie Utrecht, met uitzondering van de gelijknamige stad en de stad Amersfoort. Jaarlijks werken zij met en voor circa 90% van de scholen in het primair onderwijs. Zij doen dit samen met Landschap Erfgoed Utrecht en vele culturele partijen.

- Zorg en welzijn: - "Handjehelpen zorgt al 40 jaar voor een passende koppeling tussen mensen met een beperking en vrijwilligers, die hun maatschappelijke betrokkenheid willen omzetten in daden. De door ons geleverde informele zorg is altijd aanvullend aan de formele zorg. Handjehelpen werkt lokaal en zoekt waar mogelijk samenwerking met partners in het sociale domein. In iedere werkgebied zorgt de regiocoördinator voor een passende match tussen hulpvragers en vrijwilligers. De laatste jaren zetten we, naast vrijwilligers, meer en meer stagiaires in om hulpvragers ondersteuning te bieden. Met ons stagebureau willen wij ons onderscheiden als leerbedrijf en toekomstige zorgprofessionals kennis laten maken met de informele zorg. Sinds de oprichting in 1979 door ouders met een hulpvraag is Handjehelpen uitgegroeid tot een professionele organisatie met 27 medewerkers. In 2018 is door bijna 1.300 vrijwilligers en 350 stagiairs 131.000 uur hulp geboden in 2.035 koppelingen in de provincie Utrecht - behalve Eemland - en de gemeente Weesp."

- Wonen: - De opgave waarvoor Utrechtse steden staan, is groot: enerzijds moeten ze een groot aantal woningen in korte tijd realiseren, anderzijds moeten ze de leegstand van winkelcentra en bedrijventerreinen tegengaan. Deze opgave moet ook nog eens worden vervuld worden binnen de zogeheten rode contouren. Buiten die contouren moet het groen gekoesterd worden en is verstedelijking uitgesloten. De Provincie Utrecht zet vooral in op integrale gebiedsontwikkeling, waarbij woningen worden gecreëerd en leegstand wordt tegengegaan door bijvoorbeeld kantoorbezitters te faciliteren om bestaande gebouwen verder te ontwikkelen voor sociale woningbouw of andere functies dan alleen kantoorfunctie. De provincie is daarmee in feite de aanjager van herontwikkeling. Daarnaast wordt de samenwerking opgezocht met de U16, dat bestaat uit gemeenten rondom Utrecht. Zo heb je bijvoorbeeld ook snel in kaart wat de gevolgen voor omliggende gemeenten zijn wanneer een gemeente een aantal vierkante meters aan nieuwe winkelruimte creëert.

Om daadwerkelijk tot gebiedsontwikkeling en samenwerking binnen de provincie te komen, is de Actie Agenda 2018-2021 opgesteld met de 123 partners van de Provincie Utrecht. Met hen worden in drie jaar tijd elk jaar 7.000 woningen gerealiseerd. Daarbij gelden duidelijke randvoorwaarden: het moet binnenstedelijk zijn, genoeg differentiatie bieden en kwalitatief goed zijn. Daarnaast kent de actieagenda vijf ambities: Versnellen: knelpunten in kaart brengen, bijvoorbeeld vanuit het perspectief van de ontwikkelaar en gemeenten. Inbreiding: verschillende functies combineren binnen een wijk, zoals wonen en werken. Huursegment versterken: afspraken maken tussen beleggers, ontwikkelaars en woningcorporaties om middenhuur te versterken. Doorstroming: zorgen dat bestaande starterswoningen weer beschikbaar worden voor starters en jonge gezinnen. Monitoring: optimaliseren van de monitoring om eenduidige informatie over de woningmarkt en een toegankelijk systeem om die te verkrijgen. Om de 123 partijen met elkaar te verbinden voor de uitvoer van de actieagenda, is Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU) opgericht. (bron: Platform31, april 2019)

- Fietsen: - "Het wordt voor inwoners van de provincie Utrecht nog makkelijker, en vooral leuker, om de fiets te pakken. Bijvoorbeeld door gratis een e-bike, e-bakfiets of speed pedelec uit te proberen of door punten te sparen met een speciale fietsapp. Het is allemaal onderdeel van de nieuwe ‘Ik fiets’-campagne. De campagne wordt de komende twee jaar actief ingezet in de hele provincie. Doelstelling is om meer mensen te verleiden de (elektrische) fiets te pakken. Daarom vervangen worden tegels op veel fietspaden vervangen door asfalt en wordt gewerkt aan uitstekende fietsverbindingen tussen bijvoorbeeld Zeist, Utrecht en Amersfoort. De provincie heeft de ambitie om het fietsgebruik in het woon-werkverkeer in 2030 te verdubbelen ten opzichte van 2011. Ook wil de provincie zorgen dat alle belangrijke werklocaties, middelbare scholen en knooppunten in 2028 veilig, comfortabel en snel per fiets bereikbaar zijn. Iedereen kan meedoen, iedereen kan op de fiets. Je kunt bijvoorbeeld een week lang gratis een e-bike, een e-bakfiets of een speed pedelec uitproberen. Met de 'Ik fiets'-app kun je punten sparen door te fietsen. Deze punten zijn in te wisselen voor leuke aanbiedingen, loterijprijzen of een donatie aan een goed doel." (bron: Provincie, 13-9-2019)

- Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven: - "Hoe maak je een stedelijke omgeving leefbaar en gezond? En hoe combineer je daarbij data en kennis van publieke organisaties met de innovatieve ondernemerskracht van bedrijven, en de ervaringen en gedragingen van inwoners? Zeker tijdens en na de corona-pandemie spelen deze vragen volop. Op 14 mei 2020 vond de aftrap plaats van een nieuw publiek-privaat platform: de Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven. Daarin ontwikkelt de provincie Utrecht samen met andere organisaties én inwoners concrete en praktische oplossingen met impact op gezond leven in stedelijke gebieden. De Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven is een onafhankelijk en open platform van publieke en private organisaties. Betrokken partijen werken samen met inwoners aan oplossingen voor een gezonde stedelijke leefomgeving. Voorbeelden daarvan zijn de projecten Snuffelfiets en Gebiedsontwikkeling Cartesiusdriehoek.

Datagedreven producten en diensten. Het realiseren van een gezonde leefomgeving om daarmee onze regio gezond, veilig, economisch vitaal, bereikbaar en aantrekkelijk te houden, is een van de belangrijkste opgaven van de provincie Utrecht. Met het partnerschap in de Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven draagt de provincie actief bij aan de ontwikkeling van wetenschappelijk onderbouwde, datagedreven concepten en maatregelen: evidence based producten en diensten die een positief effect hebben op de gezondheid van iedereen die woont, werkt of recreëert in een stedelijke omgeving. Nu en in de toekomst. Eerste webinar uit een reeks. Door de maatregelen tegen het nieuwe corona-virus was het een virtuele aftrap, tijdens een goedbezocht webinar. Bijna 200 deelnemers zagen hoe Erik Gerritsen (Secretaris Generaal van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) zijn enthousiasme over het initiatief onder woorden bracht in een videoboodschap. De initiatiefnemers gaven achtergrondinformatie over het samenwerkingsverband en keken vooruit naar de rest van de reeks van webinars. Die zullen inzicht geven in projecten en mogelijkheden voor samenwerking. Veel deelnemers deelden al spontaan hun ideeën in de chatruimte en wisselden gegevens uit.

Groeiend platform. Het RIVM, Universiteit Utrecht en Economic Board Utrecht zijn de initiatiefnemers van dit platform. Naast de Provincie hebben gemeente Amersfoort, Future City Foundation, Mecanoo, UMC Utrecht, Hogeschool Utrecht, Civity en Urban Sync. zich intussen aangesloten. Ook andere publieke en private organisaties in Nederland kunnen zich aansluiten en/of gebruik maken van de data en kennis binnen het platform. Kijk op de website voor de mogelijkheden. Webinar terugkijken of aanmelden voor komende webinars. Je kunt de webinars die al zijn geweest terugkijken op de website van de Data- en kennishub Gezond Stedelijk Leven. Zo was er op 28 mei 2020 en webinar over ’real time’ monitoring. Met aandacht voor wat er technisch en inhoudelijk komt kijken bij ‘real time’ meten met sensoren en hoe je dat samen met verschillende partijen kunt oppakken. Daar kun je je ook aanmelden voor volgende webinars." (bron: Provincie Utrecht, 15-5-2020) - Zie ook de website van het Programma Gezonde Leefomgeving van de provincie.

Reactie toevoegen