Venray

Plaats
Dorp en gemeente
Venray
Noord-Limburg Land van Cuijk
Limburg

LB gemeente Venray in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Venray in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Venray in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Venray

Terug naar boven

Status

- Venray is een dorp en gemeente in de provincie Limburg, in de regio Noord-Limburg, en daarbinnen voor een klein deel in de streek Land van Cuijk (het betreft het NW in de gemeente gelegen dorp Vredepeel).

- De gemeente Venray omvat naast de gelijknamige hoofdplaats verder nog de dorpen Blitterswijck, Castenray, Geijsteren, Heide, Leunen, Merselo, Oirlo, Oostrum, Smakt, Veulen, Vredepeel, Wanssum en Ysselsteyn, en de buurtschappen Beek, Boddenbroek, Boshuizen, Daland, Endepoel, Haag, Helling, Hoogriebroek, Klein Oirlo, Kleindorp, Laagriebroek, Loobeek, Molenhoek, Nachtegaal, Overbroek, Scheide, Schoor, Weverslo en Zandhoek. Dat zijn in totaal 14 dorpen en 19 buurtschappen (deze buurtschappen zijn helaas geen van alle voorzien van plaatsnaambordjes). Diverse buurtschappen zijn in de afgelopen decennia in de dorpskern van de hoofdplaats opgegaan, waaronder de buurtschap Brabander, die daardoor ten onrechte nog in recente atlassen staat.

Een andere voormalige buurtschap is Lull - van ca. 1920-1955 op kaarten gespeld geweest als Lul - , welke plaatsnaam verdween in 1976, toen de grenzen tussen de dorpsgebieden van Oostrum en Venray werden gecorrigeerd (waardoor Lull van het eerst- naar het laatstgenoemd dorp overging). De grens tussen deze kernen loopt nu langs de A73. Dit tot spijt van vele bewoners van deze eeuwenoude buurtschap. Tijdens de carnavalsperiode verscheen regelmatig weer het bord met de benaming Lull terug aan de Stationsweg. Sinds 1996 is nabij de plek van de voormalige buurtschap de wijk Sint Antoniusveld verrezen, gelegen in het oosten van het dorp, tegen de A73. Daarmee is de buurtschap ook geografisch gezien van de kaart verdwenen, want nu binnen de bebouwde kom gelegen. De buurtschap Lull omvatte ca. 20 boerderijen. Wij lezen hier en daar dat de inwoners de plaatsnaambordjes weer terug zouden willen. Daar valt wat voor te zeggen, om het als 'buurtschap binnen een dorp' te beschouwen, omdat de oude bebouwing ter plekke nog wel bewaard is gebleven, direct aansluitend aan de wijk Sint Antoniusveld gelegen (en vermoedelijk formeel daar deel van uitmakend).

- Wapen van de gemeente Venray.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Venray.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente grenst in het W aan de provincie Noord-Brabant (kernen Deurne, Milheeze en De Rips), in het N ook aan Noord-Brabant (kernen Westerbeek, Overloon, Holthees en Maashees), in het NO aan de rivier de Maas (met daarachter de kernen Well en Wellerlooi), in het ZO aan Broekhuizenvorst, Swolgen, Meerlo en Tienray en in het Z aan Horst, Meterik, America en Griendtsveen. De gemeente ligt O van Helmond, OZO van Gemert, Z van Boxmeer, de A77 en Gennep, WZW van de Duitse plaats Kevelaer, W van de Duitse plaats Geldern, NW van de Duitse plaats Straelen, Blerick en Venlo, N van de A67, Panningen en Helden en NO van Asten en Someren. Centraal tot O door de gemeente loopt de A73, O van Venray, van N naar Z. De gelijknamige hoofdplaats ligt centraal tot N in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Venray 675 huizen met 4.555 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 256/1.695 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Veltum 29/196, Leunen 55/350, Scheij, Overbroek en Veulen, samen 39/310, De Heijde 39/270, Merselo 66/520, Brabander 14/90, Smakt 9/56, Oostrum 32/190, Lull 47/315, Castenraij 29/211 en Oirlo 60/352. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 16.400 huizen met ca. 41.000 inwoners, het gelijknamige dorp heeft tegenwoordig ca. 11.500 huizen met ca. 28.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Venray, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Het Venrays Museum is hét cultuurhistorisch museum van Venray en omstreken. Het museum verzamelt, bewaart, onderzoekt, presenteert en exposeert een vaste collectie van stukken, die representatief zijn voor het culturele erfgoed van deze omgeving. Collectie: archeologie, religieuze kunst, gilden en schutterijen, handel en nijverheid, schilderijen en tekeningen, kunstnijverheid, kleding en textiel. Daarnaast is er altijd wel een wisseltentoonstelling te zien rond een speciaal thema, meestal lokaal of regionaal, dat voor een breed publiek aantrekkelijk is.

- "LGOG kring Venray e.o., voorheen bekend als Geschied- en Oudheidkundige Kring, is opgericht in 1955. Het lidmaatschap biedt vele voordelen: deelname aan alle activiteiten; 4x per jaar het historisch tijdschrift De Maasgouw; jaarlijks het gerenommeerde jaarboek de Publications."

- Het Historisch Platform Venray (HPV) is een samenwerkingsverband van organisaties op het gebied van streekgeschiedenis, de volkscultuur en de cultuurhistorie binnen deze gemeente. Sinds de oprichting van het HPV in 1999 is het aantal aangesloten organisaties uitgegroeid van 8 tot 47. Daarmee bestrijkt het HPV het gehele brede gebied van cultuurhistorie en het culturele erfgoed in en rond de gemeente. Na de oprichtingsjaren is het accent vooral komen te liggen op samenwerking en communicatie, voorlichting en presentatie aan een breed publiek. Het HPV heeft een groot aantal vrijwilligers dat zich bezig houdt met digitalisering van erfgoedmateriaal. Digitaliseren door middel van scannen en door middel van fotograferen. Deze groep is wekelijks actief in het Erfgoedhuis. De vrijwilligers helpen ook de verschillende verenigingen van het HPV met digitaliseren en ordenen van hun archieven. Tevens ondersteunen ze de leden bij het beheren van de websites binnen RooyNet.

- Op RooyNet vind je cultuurhistorische foto's, films, geluiden en documenten. Deze zijn door de ca. 40 deelnemende organisaties uit de gemeente Venray verzameld, gedigitaliseerd en via RooyNet toegankelijk gemaakt. Ook het digitale archief van het Venrays weekblad Peel en Maas is vanaf 1880, op enkele jaargangen na, op RooyNet te vinden.

Terug naar boven

Agrarisch

- Omwonenden van veehouderijen ervaren geurhinder en maken zich zorgen om hun gezondheid. Zij willen meer inzicht in concentraties van luchtverontreinigende stoffen waaraan zij worden blootgesteld en de bijdrage van lokale bronnen daaraan. Boeren willen meer inzicht in hun staluitstoot en de mate waarin dit bijdraagt aan concentraties in de leefomgeving. Zij hebben belang bij het beter monitoren van de uitstoot van hun bedrijf, om bij te kunnen sturen in hun dagelijkse bedrijfsvoering om zo hun uitstoot te kunnen reduceren. In Venray komen deze vragen bij elkaar in het project 'Boeren en Buren'.

Naast de boeren (via LLTB) en de omwonenden (via Stichting Gezond Leefmilieu Venray) doen de gemeente, provincie Limburg en het RIVM mee aan het project. In het project 'Boeren en Buren' gaan boeren, omwonenden en de gemeente, onder begeleiding van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) in 2019 en 2020 samen luchtkwaliteit meten. Het project heeft als doel om in deze gemeente: inzicht te verkrijgen in de concentraties van luchtvervuilende stoffen en de bijdrage van bronnen daaraan en; te onderzoeken in hoeverre het gezamenlijk meten van de luchtkwaliteit en ervaren geurhinder het vertrouwen tussen boeren, omwonenden en de lokale overheid kan vergroten en het gesprek over lokale oplossingen kan faciliteren. Voor nadere informatie zie ook bij Leunen. - Hier vind je een verslag van de tussentijdse, voorlopige resultaten anno juli 2020.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Venray heeft 58 rijksmonumenten.

- De Grote Kerk of Sint Petrus' Bandenkerk in Venray (Grote Markt 24) is een laatgotische driebeukige pseudobasiliek; een basiliek zonder vensters in de hoofdbeuk. De eerste kerk op deze plaats was een 10e-eeuws zaalkerkje. Later stond hier een eenbeukige kerk met de afmetingen van het huidige middenschip, ongeveer 50 m lang en 10 m breed. In 1224 stond er een driebeukige romaanse kerk. De resten van deze kerken zijn ontdekt na de verwoesting van de kerk in de Tweede Wereldoorlog. Tegen de romaanse kerk is vanaf 1401 de westtoren gebouwd. Met de bouw van het huidige laatgotische kerkgebouw is in 1450 begonnen. Deze kerk met hoge kruisribgewelven kreeg vanwege haar afmetingen de bijnaam 'kathedraal van de Peel'. Het laat-gotische zuidportaal stamt uit 1521. De kerk is in 1837 gerestaureerd en van 1867 tot 1874 opnieuw, door Pierre Cuypers. In 1944 is de toren door de Duitsers opgeblazen, waarbij ook het dak en gewelf van de kerk instortten. Deze oorlogsschade is in de jaren 1947-'48 hersteld. De toren is, licht gewijzigd, pas in 1961-'62 door architect Jules Kayser herbouwd. De 79,8 m hoge toren heeft twee geledingen en een ingesnoerde naaldspits. Bij helder weer zijn vanuit de klokkentoren De Admirant en Porthos in Eindhoven en de Centrale in Nijmegen waar te nemen. De laatste restauratiewerkzaamheden aan de kerk vonden plaats in 1987. - Site van de Grote Kerk, van de Parochie Sint Petrus' Banden.

- Mariakapellen in Venray.

- Sint Petrusmolen of Gitzelsmolen.

- Odapark is een centrum voor hedendaagse kunst met beeldenpark waarin werk van (internationale) beeldend kunstenaars. In het Theehuis met aangebouwde expositieruimte wisselende manifestaties van hedendaagse beeldend kunstenaars, vaak gekoppeld aan een verbindend thema.

- De afgelopen jaren is middels een speciaal project een 12-tal grenslocaties tussen de huidige Brabantse gemeenten Boxmeer en Sint Anthonis en de Limburgse gemeente Venray weer zichtbaar gemaakt, middels het weer plaatsen van grenspalen, met daarbij informatiepanelen die toelichten wat er zo bijzonder is aan de desbetreffende locatie. Ook onder deze link vind je een toelichting op de 12 grenslocaties.

- Gevelstenen in Venray.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- "In de Venrayse wijken zijn en ontstaan allerlei activiteiten. Waar iedereen welkom is. Jong en oud(er), mensen met en zonder een beperking. Op de website Wijkactiviteiten Venray zie je in één oogopslag wat er in welke wijk en in welk dorp te doen is. Help je mee om hem zo compleet mogelijk te maken? MET ggz kwam op het idee om alle activiteiten in de Venrayse wijken in kaart te brengen. Cliënten van MET ggz beheren deze website en voegen nieuwe activiteiten toe.

De samenleving verandert. Daarbij past een overheid die helpt waar het moet en aan mensen overlaat wat kan. Door zelf initiatief te nemen en zaken te organiseren, kunnen we veel dingen oplossen en realiseren zonder (al te veel) hulp van de gemeente. De gemeente Venray daagt haar inwoners uit om vooral nieuwe activiteiten voor je eigen wijk te organiseren. Dit doe je echter niet zomaar even. Het vraagt om een gedegen planning. Op de website vind je een stappenplan en tips die kunnen helpen bij het opzetten van een nieuwe activiteit. De gemeente kan hierbij ondersteuning bieden. Ook financieel; er is een speciaal budget om nieuwe initiatieven van de grond te krijgen."

De redactie van Plaatsengids.nl complimenteert de initiatiefnemers met deze prachtige site! Hopelijk een inspirerend voorbeeld om zoiets ook in andere gemeenten van de grond te krijgen. Want een van onze doelen is ook om het dorps- en verenigingsleven in alle kernen in kaart te brengen en voor een breed publiek te ontsluiten. Waar het op het internet nog vaak aan ontbreekt is per gemeente een "overzichtelijk overzicht" met wat er in welke kernen door het jaar heen te doen is. In de gemeente Venray heeft men dit dus als een van de weinige gerealiseerd. Het is een zeer uitvoerige en informatieve site, die wij van harte aanbevelen om eens door te grasduinen als je in deze gemeente woont. Allicht ontdek je dan nog verenigingen of activiteiten waar je nog nooit van had gehoord en die je leuk lijken om aan deel te nemen. Ze hebben zich echt ingespannen om alle mogelijke activiteiten per kern te inventariseren. Wij komen op dit gebied veel 'half werk' tegen (dus dat letterlijk de helft van wat er in werkelijkheid te doen is niet op een site staat), maar dit ziet er echt behoorlijk compleet uit. Kijk bijvoorbeeld eens wat er alleen al in het een na kleinste dorp van de gemeente, Vredepeel (met slechts ca. 250 inwoners), te doen is!

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Fietsroute de Jozef Maria Route bestaat uit twee delen. Aan de westzijde van de Maas is deze 37 km lang (dit deel voert je door een aantal dorpen van de gemeente Venray) en aan de oostzijde 34 km lang (dit deel voert je o.a. naar de Duitse bedevaartplaats Kevelaer). Veerboot Kobus over de Maas is de verbindende schakel. De tocht voert langs mooie punten over goede en veilige fietspaden en biedt een verrassende tocht door een uniek grensgebied.

- De kwaliteit van het buitengebied van de gemeenten Horst aan de Maas en Venray wordt verbeterd en de recreatiefuncties versterkt. Hiervoor werken de gemeenten, Provincie Limburg en Waterschap Limburg actief samen in het Uitvoeringsprogramma Maasgaard. Maasgaard bestaat uit 13 verschillende projecten. Door samen te werken kan meer worden bereikt en worden verschillende doelstellingen met elkaar gecombineerd. Hierdoor worden bestaande én nieuwe plannen gerealiseerd, die een partij alleen vaak niet had kunnen uitvoeren. Door de vereende kracht van Maasgaard zijn de partners in staat de plannen versneld en kostenbesparend uit te voeren. Voor de robuuste natuurontwikkelings- en recreatieprojecten is 18 miljoen euro beschikbaar gesteld. In 2020 - met een mogelijke uitloop van 2 jaar - moeten alle Maasgaard projecten klaar zijn. De mensen in de streek en recreanten zijn dan een mooi groen buitengebied rijker, met oog voor landbouw, natuur en water.

Voor de Maasgaard hebben de 4 partijen een visie en uitvoeringsprogramma opgesteld, waarin zij aangeven op welke plekken zij willen investeren in groen, water, toerisme en recreatie, en ook waar zij dat niet doen. In tijden van schaarste in middelen moeten er immers keuzes worden gemaakt. Door groen en water duidelijk te begrenzen, weet ook de landbouw beter waar zij aan toe is. De partijen voorzien een betere situatie voor de landbouw, omdat nu gezamenlijk de ambities voor natuurontwikkeling bepaald worden, zowel in omvang als in plaats.

- "Op 2 juli 2020 hebben gedeputeerde Carla Brugman-Rustenburg, wethouder Martijn van der Putten en Waterschapsbestuurder Arnold Jansen het startsein gegeven voor de herinrichting van de Loobeek, over een lengte van ongeveer 6 kilometer, tussen de Merseloseweg W van de dorpskern van Venray tot aan de grens met de provincie Noord- Brabant bij Smakt en de Spurkt N van het dorp. Het gedeelte van de Loobeek bij de Haag is al eerder ingericht. Klimaatrobuust beekdal. Door intensivering van het landschap, de uitbreiding van woonkernen en de toegenomen infrastructuur, is ook de diversiteit aan natuurwaarden sterk achteruitgegaan. Arnold Jansen, bestuurder Waterschap Limburg: “In het projectgebied wordt de beek deels in natuurlijke staat teruggebracht, zodat ze weer kan meanderen (kronkelen) en in delen van het beekdal meer water kan vasthouden.”

Deze nieuwe meanderende Loobeek wordt omringd door nieuwe en bestaande natuur in de vorm van bos of natuurgraslanden in combinatie met agrarisch natuurbeheer. Om het water goed op peil te houden, worden er vijf stuwen verwijderd en acht drempels gerealiseerd. De drempels komen ter hoogte van de Overloonseweg, vanwege het waterpeilbehoud, en zijn voor vissen passeerbaar. Nabij de A73 wordt een vispassage aangelegd, zodat de stuw daar behouden kan blijven. “Zeker in deze tijden van klimaatverandering en de recente droogte zijn dit soort projecten enorm belangrijk. Het draagt bij aan het herstel van onze prachtige, maar kwetsbare natuur, waar we heel zorgvuldig mee moeten omgaan”, aldus wethouder Martijn van der Putten van de gemeente Venray.

Gedeputeerde Carla Brugman voegt daar aan toe: “De Loobeek bij Venray is het eerste project met een integrale gebiedsuitwerking, nodig om alle gebruikers ook in de toekomst duidelijkheid en zekerheid te verschaffen en het gebied voor bewoners en recreanten aantrekkelijk te houden. Maar ook nodig omdat eenzelfde resultaat zonder intensieve samenwerking tussen de partijen niet zou kunnen worden behaald. Door de samenwerkende partijen zijn de doelstellingen in een Inrichtingsplan opgenomen, vervolgens voorzien van financiële middelen en is het werk gestart. Door ruilverkaveling zijn verbeteringen aangebracht om de functies te scheiden die elkaar anders in de weg zitten. Dit betreft vooral natuurfuncties en de landbouw, zeker als deze een ander grondwaterpeil verlangen. De inzet van agrarisch natuurbeheer op natte of schrale gronden is daarbij een vorm van dubbel doelbereik. De integrale aanpak komt ook het behalen van de doelstellingen voor klimaatverandering en realisatie van kwetsbare natuur ten goede.”

Moeraszone Smakterveld. Ter hoogte van de Spurkt - Smakterveld wordt een moeraszone aangelegd, waardoor de ijzerrijke kwelstromen vanuit de Overloonse duinen worden beschermd. Ter verbetering van de waterkwaliteit worden er groene buffers gerealiseerd. De intensieve landbouwpercelen langs de beek worden herbestemd tot natuurpercelen ten behoeve van agrarisch natuurbeheer door lokale agrariërs. In het Loobeekdal worden de waardevolle natuurgebieden van de Haag en het Smakterveld met elkaar verbonden. Het project 'Herinrichting Loobeek' wordt uitgevoerd door Waterschap Limburg in samenwerking met de Provincie Limburg, de gemeente Venray, de LLTB en Staatsbosbeheer." (bron: Waterschap Limburg, juli 2020)

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Venray (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Venray. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter. - Nieuws van de gemeenteraad op Twitter.

- Media / nieuws: - Omroep Venray is de lokale omroep met elke dag actualiteiten, entertainment, non-stop muziek en tv.

- Uitgeverij Van den Munckhof verzorgt nieuws uit deze gemeente e.o. middels o.a. het wekelijkse (donderdag) huis-aan-huisblad Peel en Maas, Peel en Maas TV, de website Peel en Maas Venray en de Facebookpagina met nieuws uit de gemeente e.o.

- Belangenvereniging: - "Cultura Venray is de netwerkorganisatie voor en van alle partners die willen bijdragen aan een bloeiend kunst- en cultuurklimaat in deze omgeving: van ondernemende docenten tot het Odapark, van schoolbesturen tot kunstenaars en van poppodia tot erfgoedverenigingen en culturele ondernemers. De kleine, onafhankelijke, professionele organisatie initieert, jaagt aan, organiseert en innoveert. Wij geven inwoners van de regio op deze manier de kans om op een laagdrempelige manier kunst en cultuur te ontdekken, te ontwikkelen, te uiten en te beleven. Door bovendien als een spin in het brede Venrayse kunst- en cultuurweb vraag en aanbod te verbinden versterken wij de beleving, beoefening en waardering van kunst en cultuur."

- Zorg: - Zorgboerderij 'Boer' Hans.

- Hospice Zenit is het centrum voor palliatieve terminale zorg in Venray. Ongeneeslijk zieke mensen brengen er in een huiselijke omgeving hun laatste levensdagen door. Naasten zijn er, net als thuis, voor gezelschap, hulp en zorg. Verpleegkundigen en vrijwilligers geven er, ingevuld naar wensen en behoeften van de gasten, de best mogelijke zorg en ondersteuning.

- Veiligheid: - Politie Venray - Gennep.

Reactie toevoegen