Wognum

Plaats
Dorp
Medemblik
West-Friesland
Noord-Holland

Wognum.JPG

Wognum, station

Wognum, station

Wognum..JPG

Dorpsgezicht Wognum

Dorpsgezicht Wognum

NH gemeente Wognum in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Wognum in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Wognum in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Wognum

Terug naar boven

Status

- Wognum is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek West-Friesland, gemeente Medemblik. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2006.

- Wapen van de voormalige gemeente Wognum.

- Onder het dorp Wognum vallen ook de buurtschappen Lekermeer (grotendeels), Wijzend (deels) en Zomerdijk (deels, waarvan een deel alleen voor de postadressen) en, voor de postadressen, een deel van het dorp Wadway.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Wognum ligt OZO van het dorp Wadway, ZO van de dorpen Spanbroek, Opmeer en Sijbekarspel, ZZO van het dorp Benningbroek, Z van het dorp Abbekerk, ZW van het dorp Midwoud, WZW van het dorp Nibbixwoud, NW van de stad Hoorn en de dorpen Zwaagdijk-West, Zwaag en Blokker, NNO van het dorp Berkhout en NO van het dorp Zuidermeer. Door het O van het dorpsgebied loopt de A7.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Wognum 180 huizen met 1.042 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 119/717 (= huizen/inwoners), het dorp Wadway 16/100 en de buurtschappen Zwaagdijk 13/65, De Leek 9/50, De Noordermeer 13/66 en De Zomerdijk 10/44. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.200 huizen met ca. 5.400 inwoners (dit is exclusief de aantallen voor het Medemblikse deel van het dorp Wadway).

Terug naar boven

Geschiedenis

Voor nadere informatie over de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de in 1997 opgerichte Historische Stichting de Cromme Leeck. Het werkgebied wordt gevormd door de dorpen Nibbixwoud, Wognum en Zwaagdijk-West. De stichting is genoemd naar de voormalige veenrivier de Kromme Leek. Dit water is een van de oudste nog aanwezige landschapselementen in deze streek. De Kromme Leek loopt van de Baarsdorpermeer langs de drie genoemde dorpen naar het oosten. De schrijfwijze van de naam van de stichting is ontleend aan een kaart in het Kaartboek van het Hoogheemraadschap van de Uitwaterende Sluizen in Kennemerland en West-Friesland (1745).

De belangrijkste doelstelling van De Cromme Leeck is: "de kennis van de historie van de dorpen Nibbixwoud, Wognum en Zwaagdijk-West te vergroten, deze historie te onderzoeken, bekend te maken en waar mogelijk te behouden, een en ander in de ruimste zin van het woord." De stichting bereikt dit doel door: het verzamelen en publiceren van gegevens en kennis over de dorpen; het verwerven, beheren, in stand houden en zo mogelijk exposeren van historische documenten en voorwerpen; het organiseren van lezingen, excursies en exposities; het beheren van door schenking of erfstelling verkregen goederen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Wognum heeft 8 rijksmonumenten.

- De Molen van de Kerkepolder (gelegen aan de Oude Gouw) is een weidemolen, in 1866 gebouwd ter bemaling van de Kerkepolder. Dit was een polder van ca. 17 ha, die eigendom was van de Nederlands Hervormde Gemeente van Wognum. Toen in 1948 het overtollige water middels een duiker onder de Zomerdijk kon worden afgevoerd, hield de polder op te bestaan en werd de molen overbodig. In 1979 is hij overgedragen aan Stichting De Westfriese Molens. De Kerkepolder is tegenwoordig eigendom van Landschap Noord-Holland, die het waterpeil in de polder wil verhogen. De molen heeft dan nauwelijks meer een functie. Voorheen voerde de molen het water op middels een vijzel; tegenwoordig gebeurt dit met een waaierpomp.

- De Mariakapel op het kerkhof van de H.Hieronymuskerk in Wognum is in 2010 geheel door vrijwilligers gebouwd ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de parochiekerk. De kapel is bedoeld als een letterlijke en figuurlijke schuilplaats bij Maria in de wederwaardigheden van het leven.

- Het Huis van Oud is een kleine goed bewaard gebleven boerenwoning uit 1878, gelegen op een karakteristieke plek aan de fraaie Grote Zomerdijk, tussen Wognum en Spanbroek. Nadat de laatste bewoner, Cees Oud, in 1998 overleed en er boelhuis gehouden werd, heeft Historische Stichting De Cromme Leeck zich over de panden ontfermd. Huis van Oud geeft een aardig beeld van een gemengd bedrijf uit de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw. Het vrijwel ongeschonden en daardoor unieke interieur van het huis toont de toenmalige leefomstandigheden. De schuur laat iets zien van de primitieve bedrijfsvoering. In de stallen staan attributen die betrekking hebben op het agrarische verleden van de streek. Het museum is van mei t/m september op de zondagen geopend.

Buiten de reguliere openingstijden kunnen groepen het Huis van Oud bezoeken op afspraak. Een goed idee als ‘stop’ bij een fietstocht, een gezellig doel tijdens een uitje met familie, buren of vrienden. Herkenbaarheid viert hoogtij en verhalen en herinneringen komen vanzelf bovendrijven. Dit zijn de prijzen voor een groepsbezoek (minimaal 8 personen): Koffie, heerlijke appeltaart, entree en rondleiding: 5 euro per persoon. Koffie, entree en rondleiding: 4 euro per persoon. Entree en rondleiding: 2 euro per persoon. Ook schoolklassen zijn welkom bij het Huis van Oud. Hoe woonden kinderen vroeger? Waar sliepen ze, was er plaats om te spelen? In kleine groepjes kunnen de kinderen verschillende activiteiten ondernemen. Na circa tien minuten wordt er gewisseld. Het aanbod is: luisteren naar een spannend verhaal: Een wonderlijke dag op het ijs (winterverhaal) of De grijze steen (verhaal dat switcht tussen nu en vroeger); een leuke quiz met ouderwetse voorwerpen; een bezoek aan het huisje met verhalen die daar bij horen; spelen op het erf met het buitenspeelgoed; kleuren van een kleurplaat van het huisje (jonge kinderen); een bouwplaat van het huisje maken (oudere kinderen). Een bezoek door een schoolklas (tot ongeveer 25 kinderen per keer) kost 20 euro per klas inclusief limonade en een koekje. En het is ook leuk om je partijtje te vieren in het Huis van Oud. Er is een spannend verhaal, je kunt het huisje en de tentoonstelling bekijken, buiten spelen en knutselen. Je mag een klein vogelhuisje maken of een bouwplaat van een mini-Huis van Oud. Kosten: 5 euro per persoon, zowel voor klein als groot, inclusief limonade en koffie of thee.

- Gevelstenen in Wognum.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De Museumstoomtramlijn Hoorn-Medemblik heeft als halteplaatsen Hoorn, Wognum, Twisk, Opperdoes en Medemblik.

- De wandelroute Rondje van Oud (ca. 7 km) start en eindigt bij het hierboven beschreven Huis van Oud en komt o.a. door de buurtschappen Noordermeer en Baarsdorpermeer.

- Vanuit Wognum is er de fietsroute Fietsen door de Gouw (ca. 35 km), die je o.a. door en langs Spanbroek, Langereis, Aartswoud, Lambertschaag, Abbekerk, Sijbekarspel en Benningbroek voert, waarna je weer uitkomt bij het startpunt.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Sinds 2015 komt er champagne van een wijngaard uit Wognum (alleen mag het vanwege regelgeving niet zo heten, daarom noemt men het 'champie'). Het wordt vervaardigd in opdracht van de lokale Lionsclub en is voor anderen slechts beperkt verkrijgbaar.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Wognum (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Wognum.

Reactie toevoegen