Kennisbank

In 2007 is de Canon van Nederland verschenen, die de geschiedenis van ons land behandelt in 50 onderwerpen, die allemaal representatief zijn voor een bepaald thema of periode. Inmiddels zijn er ook veel regionale, lokale en thematische canons verschenen.

Een canon (spreek uit cánon) is een manier om de geschiedenis van een bepaald thema in een beperkt aantal (doorgaans enkele tientallen) representatieve onderdelen ("vensters") te behandelen.

- Het in juni 2019 verschenen boek 'De geschiedenis van Nederland in 100 oude kaarten' (door Marieke van Delft en Reinder Storm, 400 pag., uitg. Lannoo) vertelt de geschiedenis van Nederland aan de hand van honderd bijzondere historische kaarten.

Er zijn vele soorten cultureel erfgoed. Een daarvan is motorvoertuiggerelateerd erfgoed, waar een gelijknamige werkgroep zich mee bezighoudt. Zie verder www.erfgoedopweg.nl.

Cultureel erfgoed is een verzamelnaam voor (bovengrondse en ondergrondse) monumenten, vondsten en opgravingen, nationaal beschermde cultuurvoorwerpen en verzamelingen, archieven en beschermde stads- en dorpsgezichten. Deze hebben een grote cultuurhistorische en wetenschappelijke betekenis. Het erfgoed maakt ons bewust van onze cultuur en geschiedenis. Daarom is het belangrijk dat er zo veel mogelijk van behouden blijft.

Historisch-geograaf dr. K.A.H.W. Leenders licht in dit werk toe welke aspecten zoal een rol kunnen spelen bij het begrip 'cultuurhistorie'

Cultuurhistorie is een onderdeel van geschiedenis in bredere zin. Cultuurhistorie is in Nederland een bredere term voor de combinatie van een aantal ruimtelijke wetenschappen, zoals archeologie, historische geografie, historische bouwkunde, historische ecologie, toponymie en deels ook fysische geografie.

Als een instantie zich specifiek bezig houdt met de cultuurhistorie van de eigen omgeving (plaats of streek, het 'heem'), spreken we van heemkunde.

Demografie is de studie van de omvang, de structuur en de spreiding van de bevolking, en hoe de bevolking in de tijd verandert door geboorten, sterfgevallen, migratie en veroudering.

Demografie is de studie van de omvang, de structuur en de spreiding van de bevolking, en hoe de bevolking in de tijd verandert door geboorten, sterfgevallen, migratie en veroudering.

Veel dorpen die door een naastgelegen stad of dorp zijn 'opgeslokt', worden door de inwoners nog als dorp beschouwd en beleefd. Zoals Zeilberg bij/in Deurne, dat, als erkenning hiervan, in 2009 weer blauwe plaatsnaamborden (komborden) heeft gekregen.

Een dorp kan geografisch gezien eigenlijk niet in een stad liggen. Een dorp ligt normaal gesproken los van een omliggende kern en heeft een eigen bebouwde kom. Sommige dorpen zijn echter geleidelijk door een naastgelegen stad opgeslokt, zijn daarmee binnen de bebouwde kom van die stad komen te liggen, en zijn daarmee geografisch gezien - en doorgaans ook formeel gezien, d.w.z. voor de postadressen / postale plaatsnaam - een wijk van die stad geworden.

De buurtschappen van Winterswijk liggen mooi verdeeld in een krans om het dorp heen

Veel steden en dorpen in ons land hebben slechts 0, 1 of enkele buurtschappen. Het landelijk gemiddelde is 1,6 (ons land heeft namelijk 2.500 steden en dorpen en 4.000 buurtschappen). Dat een stad of dorp echt veel buurtschappen heeft, komt in verhouding niet heel veel voor. Wij hebben daarom een ranglijstje gemaakt per provincie van de steden en dorpen met 10 of meer buurtschappen, dan wel, als dat er in een provincie niet minimaal 10 zijn, van de ca. 10 steden en/of dorpen met de meeste buurtschappen (achter de stad of het dorp staat het aantal buurtschappen.

Vierakker is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Bronckhorst.

Door de jaren heen ´promoveert´ e. en buurtschap vaak tot dorp door de bouw van een kerk. Vaak ontstaat er rond de kerk vervolgens een zekere mate van kern. Zo´n kern heet formeel een ´bebouwde kom´ en wordt dan aangegeven met blauwe plaatsnaamborden, formeel komborden genaamd. Dit in tegenstelling tot buurtschappen met alleen verspreide bebouwing in het buitengebied, die doorgaans niet als ´bebouwde kom´ worden gekwalificeerd en daarom witte plaatsnaamborden hebben.

Gemeente Duivendijke in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Net als bij de kleinste gemeente e.d., hangt het er ook hier maar net van af op welk moment in de geschiedenis je dit bekijkt. Vandaag de dag hebben de dunst bevolkte gemeenten rond de 100 inwoners per km2 (dit is met name bij veel gemeenten in Groningen, Fryslân en Drenthe het geval), en de dichtst bevolkte rond de 5.000 of meer inwoners per km2. Voorbeelden: Amsterdam (5.200 inw./km2), Den Haag (ca. 6.500 inw./km2), Haarlem (ca. 5.500 inw./km2), Leiden (ca. 5.700 inw./km2). Dat verschilt dus maar liefst een factor 50. Hieronder wat voorbeelden uit heden en verleden.

Pagina's