Nes (Noardeast-Fryslân)

Plaats
Dorp
Noardeast-Fryslân
Fryslân

nes_dongeradeel_collage.jpg

Nes, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Nes, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Nes.JPG

Nes

Nes

Nes (2).JPG

Nes, Hervormde kerk

Nes, Hervormde kerk

Nes (3).JPG

Middenin Nes

Middenin Nes

Nes (Noardeast-Fryslân)

Terug naar boven

Status

- Nes is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Noardeast-Fryslân. T/m 1983 gemeente Westdongeradeel. In 1984 over naar gemeente Dongeradeel, in 2019 over naar gemeente Noardeast-Fryslân.

- Onder het dorp Nes valt ook de buurtschap Wie.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Nes ligt aan de Waddenzee, WZW van de dorpen Moddergat en Paesens, W van het Nationale Park Lauwersmeer, NW van de dorpen Lioessens en Morra, NNW van het dorp Oosternijkerk, NO van het dorp Hantumhuizen, ONO van het dorp Ternaard en OZO van het dorp Wierum. Tot het dorpsgebied behoren ook het grootste deel van de zandplaat Rif en de zandplaat Engelsmanplaat in de Waddenzee, tussen de eilanden Ameland in het W en Schiermonnikoog in het O en N van het dorp.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Nes 70 huizen met 538 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 150 huizen met ca. 375 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Nes heeft 4 rijksmonumenten.

- De Hervormde (PKN) Johanneskerk (Wâldwei 9) is een eenbeukige kerk waarvan het oudste deel uit de 12e eeuw stamt. Het vierzijdig gesloten gotisch koor uit de 13e eeuw is versierd met lisenen, een rondboogfries en tandlijst . De zadeldaktoren is gebouwd op een restant van gereduceerd westwerk. In de toren met een mechanisch torenuurwerk hangt een luidklok (1477) van Gert met afbeeldingen van Madonna met kind en Johannes de Evangelist en een luidklok (1686) van Petrus Overney. De spitsboogvensters dateren uit de 16e eeuw. In 1604 is de toren deels beklampt en het interieur van het schip voorzien van een houten tongewelf. In de kerk een preekstoel (1775) in rococostijl (toegeschreven aan Yge Rintjes), een herenbank (1775). Het orgel uit 1906 is gebouwd door de firma M. Vermeulen te Woerden. In 2008 is de kerk verbouwd en herbestemt tot Theaterkerk Nes, waarvoor zie verder het hoofdstuk Natuur en recreatie.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Het eerstvolgende Dorpsfeest (4 dagen in juni) is in 2020.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- "Anke Bijlsma, geboren Friezin. Woont in Nes, vlakbij de Waddenzee. Anke: ‘Hier aan de Noordkust ben ik thuis.’ Ze was onder meer actrice, regisseuse en choreografe. Met haar theatergezelschap 'Ach, Mea Culpa' reist ze al sinds 2006 door Friesland. Van de voormalige garnalenfabriek bij Moddergat maakte ze een cultureel bolwerk met een volledig jaarprogramma. “Ik ben een regelneef”, zegt ze. Vrienden van Anke hebben een investeringsmaatschappij. Zij kochten de Gereformeerde kerk in Nes. Het gebouw werd sinds maart 2017 niet meer gebruikt. Eind 2017 vroegen Anke’s vrienden haar of zij de kerk wilde exploiteren. “Ik had maar één dag bedenktijd nodig!” Anke wilde een ‘theaterkerk’, waar onder meer toneelvoorstellingen, concerten en lezingen zouden plaatsvinden. En vergaderingen, presentaties, congressen, teambuilding-bijeenkomsten, workshops. Op Facebook stuitte ze op informatie over Leader-subsidies, voor projecten die de leefbaarheid van plattelandsgebieden verbeteren en de regionale economie versterken. Anke diende een subsidieaanvraag in. “Het bleek een lang traject. Gelukkig heeft het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) mij fantastisch geholpen.”

Al vóór de subsidie werd toegekend, begon - in augustus 2018 - de verbouwing van de kerk. Alle elektra is vervangen, de kerkvloer is geïsoleerd. Een tweede ruimte, het ‘lokaal’, is geschikt gemaakt voor bijvoorbeeld recepties en diners. Theaterkerk Nes bevindt zich in een dunbevolkte regio. Hoe denkt de directeur haar theaterkerk rendabel te maken? Anke: “NHL Hogeschool Stenden heeft onderzocht aan welke voorwaarden het programma moet voldoen om voldoende bezoekers te trekken. Het blijkt dat bij een specifieke programmering afstand voor mensen geen bezwaar is. Wanneer je een grote naam hebt, zoals laatst Geert Mak, komt men van heinde en verre. De mensen moeten er moeite voor doen om naar Nes te komen dus moet je iets bijzonders leveren.” “We programmeren voor verschillende doelgroepen: regiobewoners, geïnteresseerden van verder weg en toeristen. Daarbij zijn de richtlijnen ‘cultuur’, ‘maatschappij’, ‘religie’ en ‘biodiversiteit’. We sluiten aan bij landelijke evenementen als de Boekenweek en de Maand van de Spiritualiteit.”

De Leader-subsidie werd toegekend. Op 5 december 2018 ontving Anke Bijlsma uit handen van gedeputeerde Johannes Kramer een symbolische cheque ter waarde van bijna 150.000 euro. “Er is een last van mijn schouders gevallen. Dit gaat enorm helpen bij de verbouwing en is belangrijk voor deze regio. Culturele voorzieningen zijn noodzakelijk om krimpgebieden in leven te houden.” Op verzoek van de dorpsbewoners worden in het kerkgebouw nog altijd begrafenisplechtigheden gehouden. De dominee spreekt, de kist staat in de kerk. Nes is er blij mee. En Anke ook." (bron: Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN))

- "Ben je boer, tuinder, burger of producent in Noardeast Fryslan en wil je jouw producten rechtstreeks verkopen aan de consument? Op 21 maart 2020 is de allereerste Twirre Streekmarkt in Nes in en rondom de Theaterkerk en de kassen van kwekerij Keegstra. Het doel van de Streekmarkt is om boeren, producenten e.d. de kans te geven om hun regionale producten rechtstreeks aan te bieden aan de consument. De organisatie is op zoek naar boeren, producenten, tuinders en particulieren die op de Streekmarkt willen staan. Het initiatief is ontstaan vanuit een van de bijeenkomsten die werkgroep Twirre organiseert in Noardeast Fryslan. De werkgroep bestaat uit betrokken burgers en werkt samen met Agrarisch Collectief Waadrane, een initiatief van ruim 150 boeren die agrarisch natuurbeheer in hun bedrijfsvoering toepassen.

Drie bezoekers van een van de Twirre avonden (Lenie Lap, Joanneke Romkema en Karin Stevers), hebben zich aangemeld om samen met werkgroep Twirre deze Streekmarkt te organiseren en/of mee te denken. ‘We zijn gestart met het maken van een lijst met mogelijk geïnteresseerden die op de markt willen staan. Deze gaan we actief benaderen maar uiteraard mogen boeren, tuinders, burgers en producenten uit de regio Noardeast Fryslan zich ook zelf aanmelden voor de markt. De organisatie is op de hoogte van alle initiatieven die er al zijn in de provincie zoals De Streekboer e.d., sterker nog, die hebben zelfs geleid tot inspiratie voor de eerste Twirre Streekmarkt. Middels een fysieke markt wil Twirre niet alleen lokaal eten verkopen maar ook aftasten hoe groot de interesse is in lokaal eten, een ontmoeting tussen producent en consument realiseren en hiermee kennisoverdracht bewerkstelligen. Het is dus meer dan alleen maar een markt. Het doel van Twirre is om haar omgeving gezonder en aantrekkelijker te maken door samen aan de slag te gaan: van boer tot burger en van ondernemer tot overheid. Hier past een Streekmarkt dus heel goed bij."

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's van Nes op Facebook.

Terug naar boven

Links / voorzieningen / verenigingsleven

- Algemeen: - Site van en over Nes.

- Belangenorganisatie: - "Vereniging voor Dorpsbelangen Nes maakt zich sterk voor de belangen van het dorp en zijn inwoners, die bijna allemaal lid zijn van de vereniging. Het bevorderen van de leefbaarheid in het dorp heeft voor de vereniging hoogste prioriteit. Belangrijke punten zijn daarbij: het behouden van bestaande voorzieningen; het realiseren van nieuwe voorzieningen; het bevorderen van de gemeenschapszin binnen het dorp; het verhogen van de verkeersveiligheid; het verfraaien van het dorpsbeeld; het promoten van ons dorp als prima woonplek; het onderhouden van contacten met overheden en andere instanties; het onderhouden van contacten met omringende dorpen.
Veel van dit werk wordt gedaan door de bestuursleden. Nog veel meer van dat werk wordt gedaan door andere Nessumers, al dan niet binnen een van de commissies van Dorpsbelangen.

Om dat allemaal in goede banen te leiden is een open communicatie met alle betrokken partijen van het grootste belang. Zo communiceren wij: Het bestuur geeft regelmatig een nieuwsbrief uit die in Nes huis-aan-huis wordt rond gebracht. Het bestuur onderhoudt goede contacten met de gemeente en andere instanties. Alle leden kunnen meepraten op de jaarlijkse ledenvergadering. Alle leden kunnen te allen tijde de bestuursleden benaderen met vragen, opmerkingen en verzoeken. Samenwerking staat hoog op de agenda van het bestuur van de vereniging. Dit doen wij er aan: De Nessumers worden zoveel mogelijk betrokken bij alles wat er moet gebeuren. De vereniging ondersteunt naar vermogen alle initiatieven vanuit het dorp. De vereniging werkt samen met een aantal andere, omringende dorpen aan gezamenlijke problemen en aandachtspunten."

- Dorpshuis: - Doarpshûs De Nespel is het sociale hart van Nes, waar de dorpsgenoten en verenigingen samenkomen. Vaste activiteiten: Soos: elke zaterdagmiddag van 16.30-19.00 uur; Bar avond: elke 1e zaterdag van de maand vanaf 21.00 uur; Koffiemorgen: elke 2e donderdag van de maand in het winterseizoen. De Nespel is in 1972 opgebouwd door zo'n 80 vrijwilligers uit het dorp. Het gebouw was voorheen een gymlokaal afkomstig uit Ferwerderadeel en is betaald met geld dat door Nessumers geschonken werd en met bijdragen uit fondsen. Op 7 april 1973 is de Nespel officieel in gebruik genomen. Sinds die tijd zijn er de nodige veranderingen geweest om het dorpshuis 'bij de tijd' te houden. Een van die veranderingen was in 1985, toen het toneel werd bijgebouwd. In de jaren erna breidde de Nespel steeds verder uit waarbij er een voorportaal met toilletvoorzieningen en een kleed- en doucheruimte bijkwamen. In 2009 staken de Nespel, Dorpsbelangen en de Hijspaleisjeugd in samenwerking met de gemeente Dongeradeel de koppen bij elkaar om een jeugdhonk in De Nespel te realiseren. De uiteindelijke verbouwing startte, na een lange aanloop, in april 2012. Na bijna een jaar van slopen en wederopbouw is het dorpshuis in het voorjaar van 2013 opnieuw in gebruik genomen. "We hopen dat het dorp, net als de affgelopen 40 jaar, er ook de komende 40 jaar weer veel plezier zal beleven", zo sprak men bij de feestelijke heropening.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Nes kerk.

Reactie toevoegen