Pampus

Eiland
Gooise Meren
Gooi en Vechtstreek
Noord-Holland

Pampus

Terug naar boven

Status

- Pampus is een eiland in de provincie Noord-Holland, in de regio Gooi en Vechtstreek, gemeente Gooise Meren. T/m 2015 gemeente Muiden.

- Het eiland valt onder het grondgebied van de stad Muiden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1531 Pamphuys, 1536 Pampos, Pamphuys, 1538 Pamphuys, Pampuys, 1544 ondiepte ende sande, genaemt Pamphuys, 1562 op 't Pampus, 1760-1767 eene droogte, Pamphuis of Pampus genaamd.

Naamsverklaring
Ondiepte, later eiland in het Buiten-IJ. Zou vernoemd zijn naar een soortgelijke ondiepte in de Trave bij Lübeck (Dld), 1457 Pampois, 1461 uppe deme Pampoys, 1466 den pampoiesz, bij het Middelnederduitse pampus* 'dikke, breiachtige massa, modder'. Volgens de jongste opvatting is hier echter geen sprake van vernoeming, maar kende men op verschillende plaatsen langs de kusten van Nederland, Noord-Duitsland, Denemarken, Noorwegen en Zweden deze naam ter aanduiding van een ondiepte. Men gaat uit van pamppus, een samenstelling van pamp en pus, dat oorspronkelijk 'brijachtige, opgezwollen massa' betekende. De varianten van het type Pamphuys berusten op reïnterpretatie. De verklaring uit pomphuis* is onwaarschijnlijk omdat de overgang van -o- naar -a- vóór nasaal niet kan optreden.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Het eiland Pampus ligt N van - en valt onder het grondgebied van - de stad Muiden.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het Fort aan het Pampus, doorgaans kortweg Fort Pampus genoemd, maakt onderdeel uit van de voormalige Stelling van Amsterdam, de kringstelling van permanente verdedigingsbouw rond de hoofdstad, die tevens gold als Nationaal Reduit en werd aangelegd tussen 1880 en 1920 door het Departement van Oorlog. Het fort ligt als eiland in de monding van het IJ en wordt geflankeerd door twee kustbatterijen bij Diemerdam en Durgerdam. De aanleg van het eiland en vervolgens van het fort en de bijbehorende bebouwing duurde van 1887 tot 1895. In 1891 is het bij de gemeente Muiden ingedeeld.

Het doel van het fort was: "1ste - tot het tegengaan van eene beschieting der stad Amsterdam vanuit zee; 2de - tot het beletten van een doordringen des vijands te water over het Pampus tot die stad of tot de Oranjesluizen; 3de - tot het bijdragen ter bestrijding van vijandelijke ondernemingen tegen eenig stellinggedeelte, binnen het vuurbereik van het fort gelegen (Zuiderzeefront)." Het fort heeft zijn reden van bestaan in 1932 verloren met de afsluiting van de Zuiderzee door de Afsluitdijk. In 1952 is het Fort aan het Pampus formeel als vestingwerk opgeheven. - Nadere informatie over de geschiedenis van het fort. Het fort is in 2007 gerenoveerd.

- De in 2019 vernieuwde en uitgebreide foto-expo ‘Forten van Boven’ is een aanrader. Je ziet hier in vogelvlucht alle forten van de Stelling van Amsterdam én van de Nieuwe Hollandse Waterlinie liggen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Muiden Pampus Muiden (MPM) (in een weekend begin november) is volgens de organisatie al sinds 1992 Nederlands leukste sloeproei-evenement (whalers, gig's etc.). Op zaterdag wordt Pampus tweemaal gerond en op zondag eenmaal. Er zijn diverse prijzen te winnen en omdat het de laatste wedstrijd van het seizoen is, worden ook de FSN-prijzen op het MPM-podium uitgereikt. De zaterdag wordt traditioneel afgesloten met een daverend feest en zondag na de wedstrijd wordt dit nog eens dunnetjes overgedaan. Op vrijdag is er een lounge avond.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Het forteiland en fort is te bezoeken van april t/m oktober, met veerdiensten vanuit Muiden en IJburg.

- Eventueel kun je ook met een eigen boot het eiland bezoeken en bij een van de steigers aanleggen. Elders aanleggen is niet toegestaan en gevaarlijk; rond het eiland ligt net onder water een ring van basaltblokken, waarop boten kunnen vastlopen (wat helaas ook regelmatig gebeurt). Aanmeren op Pampus is gratis. Je betaalt alleen voor het bezoek aan het fort en de Pampus- en Stellingroute. Met een eigen boot kun je alleen terecht tijdens openingstijden van het eiland, daarbuiten moeten de steigers weer vrij zijn. Is het eiland langer open voor een publieksevenement? Dan mag je uiteraard ook blijven. Buiten de openingstijden van het eiland mag er aan de steigers niet afgemeerd worden. Ankeren in de luwte van het eiland voor een overnachting is uiteraard wel mogelijk. Wil je het gehele seizoen onbeperkt af- en aanmeren op het eiland en het fort en zijn multimediaroutes bezoeken? Koop dan een seizoenskaart.

- Bij warm weer kun je zwemmen vanaf het strandje.

- Vanaf april 2019 is de nieuwe attractie “Het geheime wapen van Amsterdam” open. Een ballonvaart vormt het hoogtepunt in de nieuwe belevingsroute die het verhaal vertelt over de Stelling van Amsterdam. Om deze nieuwe aanwinst te vieren, deelt Pampus per jaargetijde echte ballonvaarten uit voor 2 personen. Iedereen die op het eiland komt, maakt kans op zo’n supergave ballonvaart door de lucht!

- Er is ook een lespakket beschikbaar voor schoolklassen (groep 6/7/8). Bij het bezoek aan het eiland onderzoeken de leerlingen de werking van het fort, leren ze wat de Stelling is en gaan ze zelf aan de slag met de codetaal uit de 19e eeuw: morsecode. Vooraf ontvangt de leerkracht een lesbrief met voorbereidende les. Er is ook een fysieke leskist beschikbaar. Reserveren: info@pampus.nl of tel. 0294-262326. Kerndoel: verwerven van kennis van en waardering voor een of meerdere disciplines binnen CE (cultureel erfgoed). Leerdoel: de leerlingen weten wat de Stelling van Amsterdam, Forteiland Pampus en UNESCO Werelderfgoed is; de leerlingen weten dat de geschiedenis van de Stelling van Amsterdam nog altijd in Amsterdam en de omgeving zichtbaar is; de leerlingen hebben zelfstandig zintuiglijk onderzoek gedaan op het forteiland. Kosten: € 8,50 per leerling.

- Nadere informatie over wat er op het eiland te zien en te doen is, vind je op de site van en over Forteiland Pampus met o.a. veerdiensten, openingstijden en toegangsprijzen.

- Tips voor bezoekers: het Pampus Paviljoen’1874 is tijdens je bezoek altijd geopend. Hier kun je lunchen, iets drinken of borrelen. Ook met slecht weer is het forteiland een leuke dagattractie. De boot naar het eiland is gedeeltelijk overdekt. Het fort is helemaal overdekt, dus binnen geen last van regen. Het kan in de lente en herfst behoorlijk guur zijn op het eiland en het fort is niet verwarmd, dus warme kleding is aan te raden. Door de oneffenheden in de vloer en het gebruik van roosters is het niet aan te raden om met (hoge) hakken het fort te bezoeken.

Pampus is een eiland, omgeven door water. Het fort is niet geschikt om te bezoeken met kinderwagens en/of buggy’s. Het fort is niet geschikt voor minder validen, gebruikers van rollators en rolstoelen. Het fort en de boot zijn bereikbaar via trappen. In het fort zijn op- en af stapjes, soms op rare plaatsen. Let dus goed op! In het fort is geen lift aanwezig. Het nuttigen van eigen meegenomen drank- en eetwaren is niet toegestaan. Hulphonden zijn van harte welkom, andere huisdieren worden niet toegelaten. Je zult merken dat het verblijf op een eiland een bijzondere ervaring is. Het vraagt ook het nodige van zowel de medewerkers, vrijwilligers en de bezoekers. Zo kan het voorkomen dat bepaalde producten in het Paviljoen op zijn. Even snel bij halen is er dan niet bij... Maar ook betekent het dat alle afval stuk voor stuk opgeruimd en afgevoerd moet worden. Als je je afval in de afvalbakken doet, help je het eiland netjes te houden.

Reactie toevoegen