Anderen

Plaats
Dorp
Aa en Hunze
Drenthe

Anderen bord [640x480].jpg

Anderen is een dorp in de gemeente Aa en Hunze. T/m 1997 gemeente Anloo.

Anderen is een dorp in de gemeente Aa en Hunze. T/m 1997 gemeente Anloo.

Anderen

Terug naar boven

Status

Anderen is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Aa en Hunze. T/m 1997 gemeente Anloo.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
Aandern. Een inwoner van dit dorp is een Aanderse.

Oudere vermeldingen
1217 Anderne, 1381-1383 Andren, Anderen.

Naamsverklaring
Voorgesteld is Annerhorne* 'hoek of streek die aan de persoon Anne behoort of die vanuit de plaats Annen bevolkt is'. Problematisch hierbij is dat de oudste vormen reeds een d vertonen en dat het accent niet op het tweede lid ligt. Alternatieven zijn: and-herne* of and-haron* met and 'tegenover gelegen'; anud-herne*, -haron waarin anud 'eend'; de plantnaam andoren; andero* 'koe, vaars'; diverse andere aansluitingen aan woorden buiten het Germaans en tenslotte Andra, Andara, een oude stam die vooral in waternamen optreedt. Een verantwoorde keuze is niet mogelijk.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Bijnamen
- De boerenkoolstronk (moes of moos op z’n Drents) staat voor de bijnaam van de inwoners: Moeshappers. In een oud krantenartikel (datum ons onbekend) wordt daarover het volgende geschreven: "Toen eene boerenfamilie uit Gasselte een dezer dagen een boerderij betrok in het dorpje Anderen, maakte het daar kennis met een bijzonder plaatselijk gebruik. Bij aankomst in het dorp stond de gehele bevolking klaar om een handje te helpen bij de inrichting van den wooning. Doch aleer het gezin daadwerkelijk zich eene slaapstede kon verschaffen, moest eerst worden voldaan aan een ritueel, hetwelk diende om aan te geven dat men zich vanaf heden tot de bewooners rekende. In de deuropening was een struik boerenkool gehangen. Voor men naar binnen ging was ieder lid van het gezin verplicht een hap uit deze groente te nemen. Hiermede was het huis als het ware gezegend. Naar verluidt bestaat dit gebruik ter plaatse al sinds onheuglijke tijden."

- Ook de bijnaam Moosstengels duidt op de teelt van boerenkool. De armen droogden soms de 'moosstengels', om ze als brandstof in de kachel te gebruiken.

- De schimpnaam Moesappels is zeer waarschijnlijk een verbastering van Mooshappers. (2)

Terug naar boven

Ligging

Anderen ligt O van Assen, W van Gieten, NO van Rolde, ZZO van Anloo.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Anderen 18 huizen met 121 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 100 huizen met ca. 260 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In Anderen zijn, evenals in Drouwen, stenen vuistbijlen gevonden uit 60.000 v.Chr. Dit zijn de oudste bewijzen van bewoning in Drenthe.

De laatste winkel van het dorp is in 1996 verdwenen. Er is nog wel een rijdende winkel, van Jan Dekens uit Spijkerboor, die de kleine kernen in de regio aandoet en op de donderdagen in Anderen komt.

Er zijn in het dorp vandaag de dag nog slechts ca. 10 boerderijen die nog agrarisch in bedrijf zijn.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instantie en literatuur:

- Stichting Historie Anderen (SHA) is opgericht in 1992. Doel van de stichting is het onderzoek naar de geschiedenis van dit dorp te stimuleren en uit te (doen) voeren. De SHA houdt zich met name bezig met het verzamelen van teksten, geschriften, boeken en voorwerpen die te maken hebben met de historie van het dorp en Drenthe in bredere zin. Alles is in een bestand toegankelijk gemaakt en is voor belangstellenden te gebruiken. De SHA heeft haar verzameling ondergebracht in dorpshuis Oes Stee. Daarnaast worden grote voorwerpen ondergebracht in een dependance op Veenvoort 4.

- Een uitgave van de in de vorige alinea genoemde stichting is 'Anderen, het dorp van de Moeshappers' (1998). Het boek is uitverkocht. De stichting heeft een nieuwe, herziene editie in overweging.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Tussen de buurpanden op 't Loeg 17 en Oldend 19 in de dorpskern stonden oude opstallen (die hoorden bij een van deze boerderijen), die recentelijk zijn gesloopt. Op die plek komen twee nieuwbouwwoningen. De aanwonenden (de bewoners van de genoemde panden) vonden dat geen goed plan, omdat daarmee het doorzicht op de achterliggende es verloren gaat. De Raad van State, waar zij in beroep waren gegaan, vond het bestemmingsplan echter ruimtelijk aanvaardbaar. De bezwaarmakers vonden ook dat de twee woningen te ver van de weg af komen te staan, waardoor de voorgevels gelijk vallen met de achtergevel van een van de genoemde boerderijen. Dichterbij de weg kon echter niet, aldus de gemeente, omdat dan een waardevolle boom had moeten sneuvelen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Anderen heeft 5 rijksmonumenten, zijnde de boerderij met aangebouwde schaapskooi (dat zijn samen 2 rijksmonumenten) op Hagenend 2, de boerderij met aangebouwde schaapskooi op Hagenend 3, de boerderij uit 1846 met aangebouwde schaapskooi op Veenvoort 3, en de boerderij met woonhuis, oorspronkelijk zuivelfabriek, op Nijend 6.

- De boerderij op Hagenend 3 is een heel bijzonder object. Het heeft namelijk het oudste gebint (= de houten draagconstructie) van West-Europa, daterend uit 1376. Verder blijkt uit bisschoppelijke leenprotocollen dat deze boerderij al tussen 1379 en 1382 werd beleend aan Albert Avinghe. Helaas heeft een brand op 25 augustus 2011 de boerderij in de as gelegd. In juni 2011 was het pand nog aan een ramp ontsnapt, toen een naastgelegen leegstaande boerderij in vlammen opging. Gelukkig bleek het pand in de oude staat te kunnen worden herbouwd. Dat is in 2012 gerealiseerd. De status van rijksmonument is daarmee behouden gebleven.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Stichting Nijend24 in Anderen organiseert op non-commerciële basis kleinschalige akoestische luisteroptredens. Er is plaats voor 50 personen (zomers 100). De eigenaren van dit pand zijn muziekliefhebbers en organiseren regelmatig 'huiskamerconcerten'. Zij zijn er achter gekomen dat de beleving van een optreden veel intenser is als je dicht bij de artiest zit, direct contact hebt, en het optreden akoestisch of minimaal versterkt is. Bij alle optredens tot heden zijn zowel de artiesten als het publiek erg enthousiast en willen vaak graag terug komen. De artiesten krijgen maar een bescheiden honorarium. En de bezoekers betalen daarom ook maar een bescheiden toegangsprijs en krijgen daar dan ook nog koffie voor.

- Paasvuur.

- Zomerfeest (juni).

- Als het in de winter hard genoeg vriest, kun je schaatsen op de ijsbaan van IJsvereniging Kleuvenveen.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- "Wandelroute 'Langs het Scheebroekerloopje' is een prachtige korte wandeling (6 km) door het stroomdal van de Drentse Aa, een van de mooiste landschappen van Nederland. Kronkelende stroompjes, weidse beekdalen, houtsingels, heidevelden. Alleen de start in het oude brinkdorp Anderen is al leuk. Het is een van de 11 korte paaltjesroutes die Staatsbosbeheer heeft uitgezet in Nationaal Park Drentsche Aa. Ze zijn allemaal de moeite waard, en het mooie is: je kunt ze aan elkaar knopen als je een langere wandeling wilt maken." Aldus Frank van der Meer op zijn weblog Frank Wandelt.

- Aan de Anlooërweg, even ten noorden van de bebouwde kom van Anderen, is in 2011 knooppunt Hagenbrink (verwijzend naar een oude streeknaam) aangelegd ten behoeve van het zogeheten 'Levend bezoekersnetwerk Drentsche Aa'. In plaats van één centraal bezoekerscentrum zoals de meeste Nationale Parken hebben, heeft Drentsche Aa een netwerk van toegangspoorten, knooppunten en informatiepunten verspreid over het gebied. Op deze punten kunnen bezoekers hun auto parkeren en hun weg te voet of per fiets vervolgen. De parkeerplaats is voorzien van een informatiezuil met informatie over de omgeving. De parkeerplaats bij dorpshuis Oes Stee, op korte afstand van het knooppunt, fungeert als overloopvoorziening.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Anderen.

- Nieuws: - Nieuws uit Anderen op Facebook. - De maandelijkse dorpskrant Het Moesblad is via de link ook online te lezen (ook oudere nummers).

- Belangenvereniging: - Vereniging Dorpsbelangen Anderen is opgericht in 1982. De afgelopen jaren heeft Dorpsbelangen zich ingezet voor de uitvoering van de activiteitenagenda van het Dorps Omgevings Plan (DOP). Uit het DOP zijn de dorpsommetjes ontwikkeld. De voetgangersbruggetjes over de diverse waterlopen zijn hieruit ontstaan alsmede de parkeerplaats aan de Hagenbrink. Ook het plaatsen van straatnaamborden en de aangepaste straatverlichting komen uit de koker van Dorpsbelangen. Verder overlegt Dorpsbelangen over ontwikkelingen die van belang zijn voor het dorp met bijvoorbeeld Staatsbosbeheer, de gemeente, de provincie, het overlegorgaan van het Nationaal Beek- en Esdorpen Landschap (NBEL), en de bosgroep van Vanboeijen (over het berm- en groenonderhoud). Dorpbelangen is samen met andere verenigingen zoals Stichting Volksvermaken en de Commissie Jeugd Activiteiten ook aanjager van activiteiten die de leefbaarheid van en gezelligheid in het dorp ten goede komen, zoals het Paasvuur, Neutieschieten, de sport- en speldag, de Hemmeldag, diverse kinderactiviteiten en de oudjaarsborrel op de brink.

- Dorpshuis: - In Dorpshuis Oes Stee in Anderen vinden vele dorpsactiviteiten plaats. Het dorpshuis is ook te huur - ook voor personen en instanties van buiten het dorp - voor bijv. het geven van een workshop, cursus, het vieren van een verjaardag of een andere activiteit.

- Sport: - AKC ‘54 (Anderense Korfbal Club) is opgericht in 1954. Gedurende het veldseizoen van april tot en met oktober trainen en spelen ze op sportcomplex Oes Stee in het dorp. Gedurende het zaalseizoen van november tot en met maart trainen en spelen ze in de Burgemeester Lambershal te Annen.

- Zorg: - Vanuit de Natuurwerkplaats in Anderen werkt het team Landschapsonderhoud, Zorg en Educatie van zorginstelling Vanboeijen. Je kunt hier terecht voor gekloofd haardhout.

Reactie toevoegen