Beverwijk

Plaats
Stad en gemeente
Beverwijk
Kennemerland
Noord-Holland

NH gemeente Beverwijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Beverwijk in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Beverwijk in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Beverwijk

Terug naar boven

Status

- Beverwijk is een stad en gemeente in de provincie Noord-Holland, in de streek Kennemerland.

- De gemeente Beverwijk is per 1-5-1936 vergroot met de gemeente Wijk aan Zee en Duin.

- De gemeente Beverwijk omvat naast de gelijknamige stad verder nog het dorp Wijk aan Zee. Vanouds was er ook nog de buurtschap Oosterwijk* onder de gemeente Wijk aan Zee en Duin. Dat is tegenwoordig een wijk in deels deze gemeente, deels gemeente Heemskerk.
* Genoemd naar het rond 1570 verwoeste slot, dat ook ter Wijc en later Huis te Foreest werd genoemd.

- Wapen van de gemeente Beverwijk.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Beverwijk.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
918-948 kopie 11e eeuw Beuorhem, 918-948 kopie 11e eeuw Beuerhem, 1e helft 11e eeuw Agathenkiricha, Agathenkyricha, 1156 kopie 13e eeuw Agathenkerka, 1251 Sinte Agheten dorpe, 1259 in parrogia Sancte Agathe virginis, 1267 kopie 1358 in parrochia de Wijc, 1276 Beverwijc, 1306 Wyck, 1366 in den ambocht van Beverwyc, ... ter Wyc.

Naamsverklaring
Samenstelling van de diernaam bever 'Castor fiber' en wijk 'hoeve, nederzetting, dorp'. De oudste attestaties bevatten hem = heem 'woonplaats, woning', maar misschien is dit eerder een eigenaardigheid in de goederenlijst van 918-948, waar hem regelmatig oneigenlijk is toegevoegd, vergelijk Bunnik, Odijk, Ter Wadding en Zuidwijk bij Wassenaar. De plaats werd in de middeleeuwen ook wel aangeduid met Agathenkiricha, naar de kerkelijke parochie, waarvoor zie Sint Aagtendorp.(1)

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Beverwijk ligt N van het Noordzeekanaal en het dorp Velsen-Zuid, NO van het dorp Velsen-Noord en de stad IJmuiden, ligt aan de Noordzee en ligt verder Z van het dorp Heemskerk, ZW van het dorp Uitgeest, rond de A22 en de A9, maar voornamelijk W van beide, W van het dorp Assendelft en NW van de stad Zaandam.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvatten de gemeente en de stad (dan 'vlek' genoemd) Beverwijk 400 huizen met 2.255 inwoners. Tegenwoordig omvat de gemeente ca. 16.500 huizen met ca. 41.000 inwoners, waarvan ca. 39.000 in de stad.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze gemeente, kun je terecht bij de volgende instanties:

- Museum Kennemerland is opgericht in 1931 als Kennemer Oudheidkamer, en is na eerder in andere locaties gevestigd te zijn geweest, sinds 1991 gehuisvest in het rijksmonumentale voormalige raadhuis van de gemeente Wijk aan Zee en Duin (Westerhoutplein 1). Sindsdien heeft het ook de huidige naam. Het museum is gespecialiseerd in de geschiedenis van Midden-Kennemerland, d.w.z. Beverwijk, Heemskerk en Velsen.

- Historisch Genootschap Midden-Kennemerland (HGMK) is opgericht in 1930, heeft ruim 800 leden, en houdt zich bezig met de lokale geschiedenis van het grondgebied van de gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen. Het genootschap zet zich in om de geschiedenis van Midden-Kennemerland onder de aandacht te brengen en levend te houden. Dat doen ze onder andere door: lezingen en excursies; wekelijkse inloop op woensdag en donderdag in het Huis van Geschiedenis MIdden-Kennemerland in Beverwijk; uitgeven van historische publicaties, waaronder het jaarlijkse ledenbulletin met daarin artikelen over de regionale geschiedenis en drie keer per jaar een nieuwsbrief; het verzamelen van beeld- en kaartmateriaal; financiëel ondersteunen van Museum Kennemerland. Binnen het genootschap is een aantal werkgroepen actief, waaraan de leden kunnen deelnemen: Monumenten, Paleografie, Fotografie en Redactie.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Beverwijk heeft als plaats 41 rijksmonumenten.

- Beverwijk heeft 84 gemeentelijke monumenten.

- Wanneer de eerste (houten) kerk of kapel - die waarschijnlijk op dezelfde plaats heeft gestaan als de huidige Hervormde (PKN) Grote Kerk (Kerkstraat 37) - is gebouwd, is onbekend. Dit gebeurde in ieder geval na de vermeende verschijning van de heilige Agatha. De kerk was daarom aan St. Agatha gewijd. Het - aanvankelijk - dorp is rond die kerk ontstaan. Het dorp (en daarmee de kerk) is in zowel 1203 als in 1268 verwoest, na opstanden van de bevolking. Dorp en kerk zijn tot tweemaal toe weer opgebouwd. Er stond toen nog steeds een houten kerk. Op 11 november 1298 krijgt het dorp Beverwijk van de jonge graaf Jan I van Holland stadsrechten. Daarna bouwt men een nieuw, groter, stenen kerkgebouw. Over deze voorloper van het huidige gebouw is weinig bekend. Vanaf 1575 werden in de Grote Kerk, zoals hij vanaf dat moment werd genoemd, protestantse vieringen gehouden (een paar jaar daarvoor waren rooms-katholieke vieringen verboden en de pastoor was inmiddels naar Haarlem gevlucht).

In 1576 is de kerk, evenals de rest van Beverwijk, door Spaanse troepen verwoest. De herbouw vond plaats tussen 1592 en 1648. Dit werd de huidige driebeukige hallenkerk. Van de verwoeste kerk resteren delen van de muren en pilaren, en ook de uit 1475 daterende toren. In 1756 schenkt vrouwe Anna Elisabeth Geelvinck, weduwe van Jan Lucas Pels, Heer van Hogelanden een kerkorgel aan de kerk. Dit orgel, gebouwd door Christian Müller, is nog altijd in gebruik. Er zijn nog maar weinig Müllerorgels in Nederland te vinden, onder meer in de Grote of Jacobijnerkerk in Leeuwarden en de Grote of Sint-Bavokerk in Haarlem. De Wijkertoren, zoals de toren genoemd wordt, is een overblijfsel van het voorlaatste kerkgebouw, dat verder vrijwel geheel werd verwoest. Hij is van verre al te zien, zodat destijds ook de schippers op het Wijkermeer de klok konden gebruiken. 's Nachts wordt de toren met behulp van schijnwerpers op de grond uitgelicht.

- Rond 1840 is een nieuwe katholieke kerk aan de Peperstraat gebouwd, ter vervanging van een schuilkerk (de oorspronkelijke RK kerk was in 1575 immers naar de protestanten overgegaan, zoals in de alinea's hierboven is te lezen). De huidige RK Sint-Agathakerk (Breestraat 101) is in 1924 gereedgekomen, ter vervanging van de te klein geworden voorganger. De kerk heeft sinds 2003 ook de functie van cultureel centrum. De kerk is gebouwd in een expressionistische bouwstijl, waarin invloeden uit de byzantijnse en vroegchristelijke architectuur zijn verwerkt. De architecten waren Joseph Cuypers en zijn zoon Pierre Cuypers jr.. De kerk wordt gevormd door een grote achtzijdige koepel met daaromheen een krans van straalkapellen, die ook alle gevormd zijn als koepels. De vier grotere koepeltjes bevatten zijkapellen. De kapellen zijn ter breedte van een van de acht zijdes en bevinden zich op de hoofdassen van de kerk. De vier kapellen sluiten telkens twee kleinere kapellen in. De hoofdkoepel is in 1958 verhoogd met een uivormige spits met torenkruis. Deze was ter vervanging van een paraboolvormige bekroning met een lantaarn.

- Gevelstenen in Beverwijk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- "Stichting Kunst & Cultuur Beverwijk organiseert in een weekend half juni de Atelierroute langs tientallen ateliers in de stad en in de dorpen Wijk aan Zee en Velsen-Noord. Op zaterdag stellen de Wijk aan Zeese kunstenaars hun atelier open en zondag verwelkomen Beverwijkse en Velsen-Noordse deelnemers het publiek. De Atelierroute kent een lange traditie. Al sinds 2001 stellen kunstenaars uit de regio hun ateliers open voor publiek. De formule mag dan bekend zijn, hij is nog steeds ontegenzeggelijk fris. Dat de kunstenaars zich ieder jaar de moeite getroosten om bezoekers een blik op hun werk en hun atelier te gunnen, blijft bijzonder. Want op de ateliers zie je niet alleen hun werk, je hoort het verhaal erachter en krijgt inzicht. En dan kan het zomaar gebeuren dat je ter plekke een kunstwerk(je) aanschaft. Hartstikke leuk. Wil je vooraf bekijken welke kunstenaars je wilt bezoeken? Ga dan voorafgaand aan de Atelierroute of tijdens BUK (Beverwijk uit de Kunst op zondag) voor de centrale presentatie langs bij KEK op het Kerkplein. In de expositieruimte wordt van alle deelnemende kunstenaars één werk getoond. Daar ligt ook de folder met plattegrond. Na het weekend van de Atelierroute blijft deze tentoonstelling overigens nog tot eind augustus bij KEK te bezichtigen."

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De doelstelling van Kunst Exposities Kerkplein (KEK) is om de werken van plaatselijke en regionale beeldend kunstenaars bij het publiek bekend te maken. De stichting heeft daartoe de beschikking over de tentoonstellingsruimte in het Kennemer Theater in Beverwijk. Iedere maand organiseert de stichting hier een expositie met het werk van een of meer kunstenaars.

- "Ben je een echte liefhebber van het Kennemer Theater en bezoek je met plezier onze voorstellingen? Hou je van toneel, cabaret en muziek en hecht je ook veel waarde aan het culturele aanbod van Beverwijk? Wij nodigen graag iedereen die ons een warm hart toedraagt uit om Vriend van het Kennemer Theater te worden! Als Vriend ondersteun je ons bij het realiseren van onze doelstellingen: het samenstellen van een bijzonder en hoogwaardig theaterprogramma, het bieden van een podium voor amateurkunsten uit de regio en het verwelkomen van diverse culturele en maatschappelijke partners op onze locatie aan het Kerkplein.

Het Kennemer Theater is hét culturele hart en de sociale ontmoetingsplek van Beverwijk. Dankzij onze Vrienden blijven we dat, ook in de toekomst! Je betrokkenheid wordt zeer gewaardeerd. Als Vriend ontvang je daarom een aantal leuke voordelen. Natuurlijk houden wij je op de hoogte van onze ontwikkelingen en bieden wij je de gelegenheid om mee te denken. Voor slechts €35,- per theaterseizoen ben je Vriend van het Kennemer Theater en geniet je van de volgende voordelen: je krijgt in de voorreserveringsperiode voorrang bij het bestellen van tickets voor het nieuwe theaterseizoen en je betaalt in deze periode geen administratiekosten; je bent als eerste op de hoogte van bijboekingen; je wordt uitgenodigd voor het jaarlijkse Vriendenevenement; je ontvangt periodiek de speciale Nieuwsbrief voor Vrienden; je mag kosteloos tickets annuleren of omboeken."

- De Bazaar in Beverwijk is naar eigen zeggen de grootste overdekte markt in Europa. Een kleurrijke combinatie van ruim 2.000 outlets, winkels, kramen en food stands, op een oppervlakte van 100.000 m2. Je vindt er een grote diversiteit aan producten uit de hele wereld. Meer dan 50 culturen zijn hier vertegenwoordigd. De Bazaar is ieder weekend geopend, van 09.30-19.00 uur. De Bazaar Food Hal is tot 21.00 uur geopend.

- Nieuws van de Beverwijkse winkeliers op Facebook.

- Elke woensdag is er de Weekmarkt op de Breestraat (09.00-17.00 uur).

- "Midden in het centrum van Beverwijk ligt, tussen de huizen verstopt, een "oase" voor kinderen en ouders: Natuurspeeltuin Moby Dick. De kinderen kunnen er heerlijk spelen, terwijl de ouders/verzorgers onder het genot van een kopje koffie of thee goed overzicht over de kinderen hebben. Voor de kleinste bezoekers is een leuke kleuterhoek aanwezig. Voor oudere kinderen valt er volop te klimmen en te klauteren. In 2011 is Moby Dick geheel gerenoveerd en een prachtige natuurspeeltuin geworden, die ook toegankelijk is voor kinderen met een handicap. Rondom de speeltuin is veel groen, wat betekent dat Moby Dick qua geluid een rustige speeltuin genoemd mag worden.

Sinds 2019 heeft Moby Dick ook een heus blotevoetenpad! De naam zegt genoeg: trek je stoute schoenen en sokken uit en voel de vrijheid van lopen op blote voeten! Voel met je blote voeten het zand tussen je tenen, het koele water, zacht prikkende houtsnippers, grassprietjes en takjes. Onderweg zijn er verschillende hindernissen die je kunt nemen. Denk aan over boomstammen lopen, door de beek over stenen stappen, boomstammen over het water beklimmen, door het moeras glibberen en nog veel meer... Het is een hele belevenis voor jong en ouder en daarbij mag je ook nog vies worden! Een prikkelende wandeling voor je blote voeten, die meestal toch verstopt zitten in een paar schoenen. Het blotevoetenpad is voor iedereen, van jong tot oud. Het is ongeveer 150 meter lang. Aan het eind van het pad kun je je voeten afspoelen onder de buitenkraan. Kom je ook ons blotevoetenpad uitproberen? Entree voor het pad (en de speeltuin) is slechts 1 euro. Ben je lid van de speeltuin? Dan loop je het pad gratis!"

- "In Speeltuin Kindervreugd Beverwijk (Huiderlaan) is van alles te vinden, zoals: schommels; een boot; een zandbak (scheppen, harken, emmers zijn aanwezig); twee torens met het kruipnet er tussen en een grote suisbuis; de wip; een mosterdpot; een klimrek; een heuvel; het Tollewiel: een wip/schommeltoestel; een combinatie speeltoestel voor de kleintjes (hier zijn twee glijbanen, een helling, een kruipbuis, twee uitkijkposten, een winkeltje, een brandweerstang en een zandbuis). Er is ook een apart gedeelte voor de peuters, zo zijn ze goed in de gaten te houden. Kinderen tot 6 jaar dienen onder begeleiding van een ouder te zijn. Die hoeft zich dan niet te vervelen, want je kunt plaats nemen op ons terras of op een van de vele bankjes die in de speeltuin staan. Op het terras kun je een consumptie kopen tegen een bescheiden prijs. Omdat het onderhoud van de speeltuin een hoop kost is spelen in de speeltuin niet voor niets maar bijna voor niets. De toegang van de speeltuin is € 1,00 per dagdeel voor kinderen (volwassenen gratis)."

- "Wat valt er te beleven in Speeltuin Jeugd en Vreugd in Beverwijk (Merwedestraat 49)?: - zandtaartjes maken in de zandbak - brandweerman spelen in de brandweerauto - klauteren en klimmen in het ooievaarsnest - duikelen aan het rek - glijden van de diverse glijbanen (één met een dichte tunnelbuis!) - schommelen op de (banden)schommel - stoer doen op het klimrek - uitsloven op de klimtoren - lekker hard van de kabelbaan zoeven - zwaaien en zwieren op de clown - winkeltje spelen op het terras - wippen op een hele grote wip, kleuterwip of de 4 wip”kippen” - krijten op het grote schoolbord. Onder de 6 jaar moet je onder begeleiding van een volwassene zijn en voor de duidelijkheid: diegene dient aanwezig te zijn zolang jij bij ons speelt! Onze toezichthouders letten wel op, maar de ouder/verzorger is zelf verantwoordelijk. De verkoop van snoep en drinken is beperkt. De toezichthouders zijn gericht op de veiligheid van de kinderen en niet op de verkoop van artikelen. Om deze reden is het volgende te verkrijgen: - zakje snoep - zakje chips - limonade - koffie/thee - diverse ijsjes (vanaf eind april, begin mei)."

- "Op Kinderboerderij De Baak zie je dieren die je vroeger op een boerderij zag. Dit zijn oud-Nederlandse huisrassen die in het Nederlandse stamboek voorkomen. Elk dier op De Baak is lid van deze stamboekvereniging. Hiermee onderscheiden wij ons van de meeste andere kinderboerderijen. De dieren krijgen van de vaste verzorgers eten en drinken. Niemand wil natuurlijk dat de dieren ziek worden of zelfs doodgaan. Daarom mag je de dieren niet zelf voeren. Het meegebrachte voer kun je in de voerbak doen. Deze staat bij de ingang van de kinderboerderij. De toegang is gratis. Honden zijn niet toegestaan. De Baak organiseert activiteiten op het gebied van natuur- en milieueducatie voor basisscholen in Beverwijk en omgeving. Daarnaast worden er rondom diverse thema’s BaakBelevenissen georganiseerd voor jong en ouder. Kinderboerderij en NME-centrum De Baak is gevestigd op Westerhoutweg 18. Reserveringen voor scholen kunnen gedaan worden via NME Wijzer."

Terug naar boven

Beeld

- In het Prentenkabinet van der Linden vind je oude ansichten en foto's van Beverwijk.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en tweedehands boeken over Beverwijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Beverwijk. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Facebook.

- Media/nieuws: - "Radio Beverwijk is de publieke lokale omroep voor deze gemeente. Wij zijn te ontvangen via 104.5 FM op het Ziggo kabelnetwerk in de gemeente. In de regio IJmond zijn wij tevens te ontvangen via 105.4 FM in de ether. Of luister online via streaming audio."

- Sport: - Voetbalverenigingen: - s.v. Beverwijk. - CVV Jong Hercules. - RKVV DEM. - BVV de Kennemers.

- "MCC Beverwijk is een motocrossclub met een circuit aan de Waterlinie. Een erg technisch en hard circuit, geschikt voor beginnende en gevorderde rijders. Het circuit bestaat uit klei-grond en is hierdoor erg hard bij droge weersomstandigheden. Het circuit is alleen voor rijders uit de regio! Het circuit is in de zomertijd geopend op de volgende dagen: dinsdag en donderdag van 18:30-20:30 uur. Voor de status van de baan kan er altijd een berichtje gestuurd worden."

- Zorg: - De deelnemers van Zorgkwekerij de Groeierij hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Meer in het algemeen hebben veel deelnemers moeite om deel te nemen aan de samenleving. De samenleving die de afgelopen decennia zo veel complexer en veeleisender is geworden. Dit betekent dat zowel mensen met een verstandelijke beperking als mensen met een psychiatrische beperking bij hen welkom zijn. Zij passen de activiteiten aan aan de mogelijkheden van de cliënt. Ook voor mensen met (beginnende) dementie is het werken op de Groeierij zinvol, want actief bezig zijn vertraagt het ziekteproces.

- Het “Bijna Thuis huis” van Hospice Midden-Kennemerland is gevestigd in een grote oude karakteristieke villa aan de Zeestraat in Beverwijk. Het huis is ingericht voor opvang van mensen die in de terminale fase zijn, waarbij zoveel mogelijk een huiselijke sfeer wordt nagestreefd (bijna net als thuis). Vaste bezoektijden zijn er niet. Familie en vrienden kunnen komen en gaan wanneer zij en de gastbewoner dat zelf willen. Alles is er op gericht om zoveel mogelijk de eigen levenssfeer te behouden.

- Welzijn: - "Stichting Welzijn Beverwijk is een lokale professionele organisatie voor sociale vraagstukken. Het doel hiervan is het welbevinden van de Beverwijkse burger. Binden & verbinden, stimuleren eigen kracht, participatie en ontwikkeling zijn de vier hoofdtaken van de stichting. Deze taken worden uitgevoerd middels ouderenwerk, jongerenwerk, samenlevingsopbouw, opvoedingsondersteuning en peuterspeelzalen. De stichting beschikt ook over drie accommodaties die als 'Huis van de buurt' functioneren."

- "Het Sociaal Team is er voor inwoners van Beverwijk en Wijk aan Zee die een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Samen zoeken wij naar antwoorden op vragen op het gebied van werk, geld, opvoeding, relatie, onderwijs, gezondheid en wonen. Het doel van het Sociaal Team is snelle hulp en problemen helpen oplossen voordat ze groter worden. Ook voor korte vragen, lastige formulieren en als je je zorgen maakt om iemand in je omgeving kun je bij het Sociaal Team terecht. Het Sociaal Team is een samenwerking tussen Socius Maatschappelijke Dienstverleners, Stichting Welzijn, MEE & de Wering, Viva! Zorggroep en de gemeente. Ondersteuning is kosteloos. Heb je een leuk idee voor je buurt? Samen kijken we hoe het idee kan worden gerealiseerd. We werken vanuit locaties in de buurt. Er zijn twee hoofdlocaties: Buurthuis Wijk aan Duin, Wilgenhoflaan 2c; Wijkcentrum Prinsenhof, Beatrixlaan 2.

Het Sociaal Team organiseert ook wekelijks activiteiten voor inwoners van Beverwijk en Wijk aan Zee: koffieochtend* Prinsenhof, woensdag van 10.00-11.30 uur; koffieochtend* Wijk aan Duin, donderdag van 10.00-11.30 uur; wijkwandelen op maandagochtend vanuit buurthuis Wijk aan Duin, van 9.30-10.30 uur. Aansluitend koffie of thee in Wijk aan Duin; spreekuur Elsanta, elke woensdag van 10.00-12.00 uur; spreekuur De Moriaan in Wijk aan Zee, elke donderdag van 12.00-14.00 uur; spreekuur Stadhuis, vrijdag van 10.00-12.00 uur."
* Koffie en thee zijn gratis.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Beverwijk Duinrust.

Reactie toevoegen