Oud-Vroenhoven

Voormalige gemeente
Maastricht
Zuid-Limburg
Limburg

lb_gemeente_oud-vroenhoven_in_ca._1870_kaart_j._kuijper.gif

Gemeente Oud-Vroenhoven anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Oud-Vroenhoven anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Oud-Vroenhoven

Terug naar boven

Status

- Oud-Vroenhoven is een voormalige gemeente in de provincie Limburg, in de streek Zuid-Limburg, gemeente Maastricht.

- De gemeente Oud-Vroenhoven is ontstaan per 18-7-1839, bij de afsplitsing van België. Aan de Belgische kant van de grens ligt het dorp Vroenhoven.

- In 1920 is de gemeente Oud-Vroenhoven opgegaan in de gemeente Maastricht. De hoofdplaats Wolder is sindsdien een stadswijk van en 'dorp in de stad' in Maastricht.

- Wapen van de voormalige gemeente Oud-Vroenhoven.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Aajd-Vroenhove.

Oudere vermeldingen
Oud Vroenhoven.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Oud-Vroenhoven lag W van het centrum van Maastricht, tussen Maastricht en de grens met België, van Smeermaas in het N tot Neercanne in het Z. In het O vormde het riviertje de Jeker de grens met buurgemeente (met daarin tegenwoordig de Maastrichtse wijk en het 'dorp in de stad') Sint Pieter.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Oud-Vroenhoven 222 huizen met 1.100 inwoners, verdeeld in dorp Wolder of Wilré 117/585 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Veldwezeld (grotendeels Belgisch) 2/11, Caberg 22/126, Smeermaas (grotendeels Belgisch), Canne (grotendeels Belgisch) 1/8 en Biesland 41/245. De gemeente omvatte verder de buurtschappen Nekem, Voulwammus en De Hasendans.

- Per 1 januari 1920 is de gemeente Oud-Vroenhoven opgeheven en opgegaan in de gemeente Maastricht met 1.578 hectare, ca. 1.000 huizen en 4.512 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

"De annexatie van de gemeente Oud-Vroenhoven door de gemeente Maastricht per 1 januari 1920 heeft een lange voorgeschiedenis. Reeds direct na de opheffing van de vestingstatus van de stad in 1867 en het slopen van een groot deel van de vestingwerken, inclusief stadspoorten en omwalling, werd er door de regering bij Gedeputeerde Staten (GS) van Limburg op aangedrongen het grondgebied van Maastricht uit te breiden. Bedacht moet immers worden, dat de gemeente Maastricht niet groter was dan het gebied binnen de (tweede) omwalling. Direct buiten de stadsmuren was er een strook militair gebied dat onder het Rijk viel. Alles daarbuiten behoorde tot de omliggende gemeenten, met name Oud-Vroenhoven, Sint-Pieter, Gronsveld, Heer, Amby en Meerssen. Het grondgebied van eerstgenoemde gemeente strekte zich uit van Bosscherveld en Smeermaas aan de noordzijde tot aan de Jeker aan de zuidzijde. Een oppervlakte vier keer groter dan die van het toenmalige Maastricht! In Maastricht was er dan ook nauwelijks ruimte voor nieuwe woningen en uitbreiding van bedrijvigheid. Het schrijven van de Minister werd door GS binnen een week doorgeleid naar het gemeentebestuur, waarbij men aandrong op spoedige afdoening. In 1867!

Nog datzelfde jaar stelde Maastricht een uitbreiding voor waarover een uitvoerige briefwisseling plaatsvond tussen gemeentebestuur, Ministerie en GS. In de daaropvolgende jaren passeerden diverse plannen de revue, die echter geen van alle gerealiseerd konden worden. De omliggende gemeenten voerden in die zin een succesvolle lobby, dat GS van Limburg koos voor een bescheidener uitbreiding dan Maastricht wilde. Het gemeentebestuur van Maastricht zag echter enkel heil in een forsere uitbreiding. Liever de zaak laten rusten, dan een halve maatregel. Naast de noodzaak voor gebiedsuitbreiding ten behoeve van woningbouw en industrie die rond 1870 werden aangevoerd als redenen voor gebiedsuitbreiding, wees Maastricht er toen ook op dat de administratieve zetel van Oud-Vroenhoven voor bewoners van Smeermaas en Caberg verder weg lag dan het centrum van Maastricht." Uiteindelijk heeft het dus toen nog 50 jaar geduurd voor de toevoeging van de gemeente aan de gemeente Maastricht een feit was. Wat er in de tussentijd is gebeurd voor het zover was - en dat is heel wat - kun je hier lezen (waar het voorgaande een citaat uit is).

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het rapport Ruimtelijke karakteristiek van het Bestemmingsplan Maastricht Zuidwest (= Wolder, Campagne, Biesland, Jekerdal, Villapark) (2012) is een pil van 518 pagina's, die het ontstaan en de ontwikkeling van de genoemde kernen beschrijft, plus een 'archeologisch cultuurwaardenonderzoek' ten behoeve van de implementatie van het Maastrichts Planologisch Erfgoedregime, en beschrijvingen van de 'dominante en kenmerkende bouwwerken', de 'cultuurhistorische attentiegebieden', de 'waardevolle cultuurhistorische elementen' en de 'waardevolle groenelementen'.

Terug naar boven

Links

- Genealogie: - Doop-, trouw- en begraafregisters Oud-Vroenhoven 1620-1797. - Geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten van deze gemeente 1802-1919.

Reactie toevoegen