Easterein

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

easterein_collage.jpg

Easterein, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Easterein, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

easterein_fanfare_wilhelmina_kopie.jpg

Fanfare Wilhelmina Easterein is opgericht in 1898 ter gelegenheid van de inhuldiging van koningin Wilhelmina, en speelt in de 2e divisie, waarin zij in 2015 Nederlands kampioen zijn geworden.

Fanfare Wilhelmina Easterein is opgericht in 1898 ter gelegenheid van de inhuldiging van koningin Wilhelmina, en speelt in de 2e divisie, waarin zij in 2015 Nederlands kampioen zijn geworden.

easterein_dorpsgezicht_met_hervormde_en_gereformeerde_kerk_kopie.jpg

Dorpsgezicht Easterein, met links de voormalige Gereformeerde kerk (thans atelier/kunstcentrum) en rechts de voormalige Hervormde kerk (thans Protestantse kerk) bij elkaar op een foto.

Dorpsgezicht Easterein, met links de voormalige Gereformeerde kerk (thans atelier/kunstcentrum) en rechts de voormalige Hervormde kerk (thans Protestantse kerk) bij elkaar op een foto.

Easterein (2).JPG

Dorpsgezicht Easterein

Dorpsgezicht Easterein

Easterein (4).JPG

Middenin Easterein op de Groenelaan, in 2010, beschermd dorpsgezicht

Middenin Easterein op de Groenelaan, in 2010, beschermd dorpsgezicht

Britswert (2)_0.JPG

De prachtige hoogbejaarde (13e-eeuwse) kerk van Easterein

De prachtige hoogbejaarde (13e-eeuwse) kerk van Easterein

Easterein

Terug naar boven

Status

- Easterein is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 1983 gemeente Hennaarderadeel. In 1984 over naar gemeente Littenseradiel, in 2018 over naar gemeente Súdwest-Fryslân.

- Onder het dorp Easterein vallen ook de buurtschappen Meilahuzen, Skrok en een klein deel van Trijehuzen (zijnde alleen de molen), en vanouds ook Reahûs, dat in 1955 een zelfstandig dorp is geworden.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Oosterend. Overigens is de plaatsnaam sinds 1993 officieel - en alleen nog - Friestalig.

Oudere vermeldingen
1378 to Aestereynde, 1402 toe Aesterende, 1433 in Oestereynde, 1505 Oestereynd.

Naamsverklaring
Combinatie van het Oudfriese aester 'oostelijk gelegen' en eind 'rand, uiteinde, plaats waar iets ophoudt'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Easterein ligt NW van de stad Sneek. Het dorpsgebied loopt in het ZO tot aan de Frjentsjerter Feart en in het N tot aan de Boalserter Feart.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Easterein 87 huizen met 636 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 400 huizen met tegen de 950 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Easterein heeft 10 rijksmonumenten.

- Het middelpunt van Easterein wordt gevormd door de prachtige protestantse (voorheen hervormde) Martinikerk (Tsjerkebuorren 2), gelegen op een terp, omsloten door water en een kerkbuurt met kleine straten en steegjes. Deze kerk wordt beschouwd als 'de kathedraal onder de Friese dorpskerken' en is in de jaren tachtig geheel gerestaureerd. De huidige kerk is gebouwd in de 14e eeuw en verving een 11e-eeuwse tufstenen kerk op die plaats. Voor een deel zijn de oude tufstenen muren gebruikt bij de nieuw gebouwde kerk. Oorspronkelijk was de kerk een dochterkerk van de gelijknamige decanale Martinikerk van Bolsward. De 11e-eeuwse toren is in de 17e eeuw door de bliksem gescheurd. De toenmalige grietman van Hennaarderadeel Edsardt van Grovestins gaf in 1688 opdracht om de toren te herstellen. Een gedenksteen boven de neoclassicistische ingang herinnert aan de blikseminslag en de herbouw.

De belangrijkste bezienswaardigheid van de kerk is de zeldzame kraak/kreake (doksaal, niet te verwarren met oksaal), gemaakt in 1554 en gesigneerd door ene Hein H, waarschijnlijk verwijzend naar Hein Hagarth, die als leerling werkzaam was in het Antwerpse atelier van Cornelis II Floris de Vriendt. Ook een kistenmaker uit de buurt wordt wel als maker van het doksaal aangemerkt. Het doksaal bevat achttien Bijbelse taferelen uit zowel het Oude als uit het Nieuwe Testament. Beide verdiepingen van het doksaal bevatten drie rondbogen en zijn versierd met motieven uit de renaissance. Langs de bovenranden zijn teksten geplaatst, aan de koorzijde in het Latijn en aan de schipzijde in het Nederlands. De teksten zijn afkomstig uit de brieven van Paulus aan Timoteüs en aan Titus. In de Latijnse tekst op het doksaal wordt de schoonheid van het kunstwerk verheerlijkt. In de toren hangen twee luidklokken, een van S. Butendiic uit 1468 en een van Jacob Noteman uit 1645. In het interieur bevinden zich een 19e-eeuwse witgeschilderde preekstoel en vier 17e-eeuwse herenbanken. Het orgel dateert uit 1870 en is gemaakt door orgelbouwer Willem Hardorff. De kerk valt tegenwoordig onder de lokale Protestantse Gemeente. - Nieuws van Jeugdkerk Easterein op Facebook.

De Martinikerk kan in overleg met de koster worden bezichtigd. Koster André Christiaan Vink heeft in 2014 het boek 'Een heiligdom binnenstebuiten gekeerd'. Geschiedenis van de Martinikerk gepubliceerd. Een boek van maar liefst 480 pagina’s, met honderden kleurenfoto's. André Christiaan Vink heeft op zijn eigen karakteristieke wijze verteld over alles wat er te zien is in en rondom de kerk. De bezoeker met al zijn vragen was hiervoor zijn uitgangspunt. Buitenkant, binnenkant, toren, orgel, sacristie... alles wordt uitvoerig beschreven en uitgelegd. Vooral het “pronkje” van Easterein, het zeldzame doksaal, komt breed in beeld en een apart hoofdstuk geeft uitleg over de afbeeldingen. Tot slot zijn alle graven in de kerk beschreven en aangevuld met familiegegevens.

- Op Tsjerkebuorren 1 staat de pastorie uit 1861. De pastorie is in eclectische trant gebouwd op de fundamenten van een middeleeuwse voorganger, en ligt op een terp, in de schaduw van de imposante Martinikerk. De pastorie, de tuin, brug en het koetshuis zijn aangewezen als rijksmonument.

- In 1888 komt er in het dorp een Gereformeerde kerk. Deze wordt in 1901 gesloopt en vervangen door de huidige kerk (Wynserdyk 35), die sinds 2000 als zodanig buiten gebruik is. Tegenwoordig is het pand in gebruik als atelier / kunstcentrum.

- Molen Rispens valt onder buurtschap Trijehuzen en wordt daarom aldaar beschreven.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Easterein Rocks organiseert jaarlijks een evenement met een ander thema en op een andere datum, dus houd voor de details voor een eerstvolgende keer de Facebookpagina onder de link in de gaten.

- Dorpsfeest (eind juni).

- Het bij velen geliefde Hardorff-orgel uit 1870 in de Martinikerk wordt in juli en augustus wekelijks bespeeld op donderdagavond vanaf 20.00 uur. Er treden vaak bekende organisten op.

- Restaurant Noflik Easterein organiseert van oktober t/m april iedere laatste zondag van de maand de Blues Cruise Eastersnein. Enorm gezellig op de zondagmiddag vanaf 16.00 uur in de Tuinzaal. Met een swingend muziekje, lekker borrelen en tussendoor heerlijk eten in het restaurant. Gratis entree!

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- T.g.v. het 50-jarig bestaan van Dorpsbelang Hâld Faesje heeft zij 4 wandelroutes door het dorpsgebied van Easterein ontwikkeld.

- Fûgelwacht Easterein.

- De Pastorietuin te Easterein is een van de best bewaarde tuinen van de vooral in Noord-Nederland befaamde tuinarchitect Gerrit Vlaskamp (1834-1906). De tuin rondom de pastorie dateert uit 1863. Veel van de oorspronkelijke aanleg is nog aanwezig: een wandeltuin ‘ter verpozing en het verzetten der zinnen’, een productietuin en de paardenweide. De omgrachte wandeltuin heeft nog alle kenmerken van de landschappelijke stijl: oude slingerpaden, kleine hoogteverschillen en inmiddels anderhalve eeuw oude solitaire bomen. De moestuin met fruitschuttingen en historisch leifruit is ook omgracht. De paardenwei ligt ten noordwesten van de pastorie. De tuin is een inmiddels zeldzaam voorbeeld van de oorspronkelijke kerkhistorische situatie, namelijk de zelfvoorzienende positie van de pastorie, zowel in recreatief opzicht als wat betreft eerste levensbehoeften.

Toen de huidige eigenaren ca. 15 jaar geleden vanuit hartje Amsterdam hun intrek namen in de pastorie, waren grote delen van de tuin overwoekerd met sneeuwbes (Symphoricarpos albus) en met opslag van vlier, es en esdoorn. De overgroeide druivenkas bleek vol puin en afval te liggen, en op een enkele na waren de slingerpaden in onbruik geraakt. De op oude foto’s nog aanwezige bloemenperken in het gazon waren verdwenen in de schaduw van de inmiddels imposante Oosterse plataan (Platanus orientalis), een bruine beuk, walnoot (Juglans regia) en bonte Noorse esdoorn (Acer platanoides). De afgelopen jaren is de tuin stapsgewijze hersteld. Van februari tot april bloeien er duizenden stinzenplanten: sneeuwklokjes, crocussen, winterakoniet etc. In mei volgt de bloei van de boompioenen en 70 soorten kruidachtige pioenen in een lange border aan de noordzijde van de pastorie. De Pastorietuin te Easterein is enkele weekenden per jaar te bezichtigen (maart en juni). Voor nadere informatie zie de link.

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je B&B e.d. in omgeving Easterein, met laagsteprijsgarantie!

Terug naar boven

Links / voorzieningen / verenigingsleven

- Algemeen: - Site van en over Easterein.

- Nieuws: - Nieuws uit Easterein op Twitter. - Het maandelijkse Doarpskrantsje (wat ons betreft mogen ze dat 'sje' voor deze prachtige kleurenuitgaven van 44 pagina's best weglaten) is via de link ook online te lezen.

- Belangenorganisatie: - "De vereniging van dorpsbelang Hâld Faesje is opgericht in 1957. In 2007 hebben wij ons 50-jarig jubileum gevierd. We hebben toen een DVD over Easterein gemaakt en een flyer ‘In slach om’ met daarin wandelroutes rondom het dorp. Het doel van dorpsbelang is om het dorp leefbaar te houden in de breedste zin van het woord. Dorpsbelang is actief op allerlei gebied. Bijvoorbeeld: Beheer & onderhoud van de 2 speeltuinen, Vrijburg en Risplân/Singel; Visie op de toekomst van het dorp, onder andere wat nieuwbouw en herinrichting bestaande bouw betreft; Dorpsbelang is als vertegenwoordiger van de bevolking gesprekspartner van gemeente en woningstichting over projecten wonen en zorg; Overleg met (buurt)verenigingen, ondernemersvereniging, andere dorpsbelangen in de gemeente over gemeenschappelijke acties en activiteiten; Inzetten voor de bereikbaarheid van het dorp; Jaarlijks optuigen van de kerstboom op het eendenhokje in de Griene Leane;

Verkeersveiligheid in het dorp; Toezien op het beheer en onderhoud van de groenvoorziening in het dorp; Welzijn en Zorg loket (stipepunt) in ons multifunctioneel centrum SkoalleSeize; Deelorganisatie van Slachte marathon (elke vier jaar zijn wij verantwoordelijk voor een ‘dijkvak’ aan de route. Verkoop van etenswaren, beheer parkeerplaatsen, EHBO-post etc.); Organiseren van de intocht van Sinterklaas. Lid worden? De bovenstaande activiteiten doen wij voor alle bewoners van Easterein en daarom willen wij ook zoveel mogelijk leden. Op die manier blijft het financieel mogelijk om dit alles uit te voeren. Onze vergoeding vanuit de gemeente is minimaal (€ 300 per jaar exclusief de subsidie voor speeltuinen). Het lidmaatschap van Dorpsbelang Hâld Faesje kost s;lechts € 7,00 per jaar (per gezin). Bent u nog geen lid en wilt u lid worden? Neem dan contact op met Broer Harmen Abma."

- Onderwijs en kinderopvang: - "De lagere school van Easterein stond vanouds aan het Skilplein. In het vroegere schoolhuis woont nu de familie Scheltema. De kleuterschool was in die tijd gevestigd in het gebouw waar nu kapperszaak It Kniplokaaltsje is. In 1953 wordt aan de Skoallestrjitte een nieuwe, 3-klassige lagere school gebouwd, met een dan nog ruim uitzicht over de weilanden naar het zuiden. De Koaifinne en het Smidslân waren nog niet bebouwd. De school moest al in 1970 worden uitgebreid. Intussen verhuisden de kleuters naar een 2-klassige kleuterschool aan Vrijburg. Een noodlokaal moest al gauw worden bijgebouwd, want ook de kleuters uit de omgeving (Itens, Rien, Hidaard, Reahûs) gingen hier naar school. De naam was It Bekoar (= veilige plaats).

Als in 1985 de Wet op het Basisonderwijs in werking treedt, moeten ook in Easterein de kleuter- en lagere school onder één dak worden gebracht. Daarvoor zijn in 1988 twee lokalen bij de lagere school aangebouwd. Dan krijgt de school ook haar huidige naam: De Foareker, bedacht door juffrouw Wijma, jarenlang onderwijzeres aan de school. Een 'foareker' is de dwarsakker aan het begin van een weiland. Deze wordt het eerst gemaaid, zodat er ruimte vrijkomt om het verdere land te maaien. Het logo van de school is een prachtige tekening van Evert van Urk, waarop de naam treffend in beeld wordt gebracht.

In 1997 komt de volgende verbouwing, nodig geworden vanwege ruimtegebrek, gereed. Als laatste - voorlopig - wordt in september 1999 het vernieuwde plein in gebruik genomen. In schooljaar 2014-2015 heeft opnieuw een verbouwing plaatsgevonden. De school is verrijkt met een IB-ruimte, directiekamer, een grotere personeelsruimte, een aparte ruimte voor de repro, een stille werkplek voor leerlingen, een nieuwe entree en een extra toilet voor leerlingen. De school is nu wel 'af' en goed toegerust voor het onderwijs van de komende jaren."

- "Peuteropvang De Poaskepole in Easterein is een locatie speciaal voor kinderen tussen de 2 en 4 jaar. Kinderen kunnen twee dagdelen per week komen spelen. Als kinderen groter worden, groeit ook de wereld om hen heen. Ze hebben de behoefte hun omgeving te ontdekken. De peuteropvang is dan een avontuurlijke plek, helemaal gericht op de ontwikkeling van kinderen. Veilig, vriendelijk en stimulerend. Ook bieden we Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) om ontwikkelingsachterstanden bij kinderen in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar te voorkomen. Verder werken wij met een tweetalig beleid; zowel het Fries als het Nederlands krijgen bij ons gerichte aandacht. We volgen hierbij de richtlijnen die horen bij het door ons behaalde certificaat “boartsendewei in taal derby”."

- Jeugd: - Jeugdhonk De Tsjerne organiseert door het jaar heen allerlei evenementen en activiteiten. Op vrijdagavond is er darten. Op zaterdagavond zijn er bands, DJ's, troubadours of is het een plaats om te chillen.

- Muziek: - Fanfare Wilhelmina is opgericht in 1898 ter gelegenheid van de inhuldiging van Koningin Wilhelmina, en speelt in de 2e Divisie, waarin zij in 2015 Nederlands Kampioen zijn geworden.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. SDS.

- Keatsferiening Easterein.

- Tennisvereniging Smash.

- Volleybalvereniging COVOS is er voor de dorpen Easterein, Wommels, Reahûs, Itens en wijde omstreken.

- De TL-verlichting in Sporthal De Greidhoeke is in 2015 vervangen door energiezuinige LED-verlichting. Hierdoor verbruikt de hal 40 tot 50% minder stroom. Daarnaast zijn er 118 zonnepanelen geplaatst, voldoende om de sporthal elektriciteitsneutraal te laten zijn.

- Duurzaamheid: - De in 2014 opgerichte Griene Enerzjy Koöperaasje Easterein is een energiecoöperatie met als doel de leefbaarheid in het dorp te versterken en het dorp duurzamer te maken.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Easterein.

Reactie toevoegen