Scherpenzeel

Plaats
Dorp en gemeente
Scherpenzeel
Gelderse Vallei
Gelderland

scherpenzeel_collage.jpg

Scherpenzeel, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Scherpenzeel, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Scherpenzeel plaatsnaam in heg [640x480].JPG

Van ons mag het een trend worden, want verfraaiing van het landschap: na de Zeeuws-Vlaamse buurtschap Marolleput is in 2011 ook in Scherpenzeel een 'gefiguurzaagd' plaatsnaam'bord' in een heg gesignaleerd.

Van ons mag het een trend worden, want verfraaiing van het landschap: na de Zeeuws-Vlaamse buurtschap Marolleput is in 2011 ook in Scherpenzeel een 'gefiguurzaagd' plaatsnaam'bord' in een heg gesignaleerd.

Scherpenzeel.JPG

Scherpenzeel, Dorpsstaat, 2011

Scherpenzeel, Dorpsstaat, 2011

Scherpenzeel (2).JPG

Dorpsgezicht Scherpenzeel

Dorpsgezicht Scherpenzeel

Scherpenzeel (4).JPG

Huis Scherpenzeel in Scherpenzeel

Huis Scherpenzeel in Scherpenzeel

Scherpenzeel (3).JPG

In het centrum van Scherpenzeel staat de Antoniuskerk

In het centrum van Scherpenzeel staat de Antoniuskerk

gemeente_scherpenzeel_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Scherpenzeel anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Scherpenzeel anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Scherpenzeel

Terug naar boven

Status

- Scherpenzeel is een dorp en gemeente in de provincie Gelderland, in de streek Gelderse Vallei.

- De gemeente Scherpenzeel omvat naast het gelijknamige dorp verder nog de buurtschap Moorst (deels).

- Wapen van de gemeente Scherpenzeel.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Scherpenzeel.

- Na de procedures die al jaren gaande waren om te komen tot 1 nieuwe gemeente uit samenvoeging van de gemeernten Renswoude, Scherpenzeel en Woudenberg, heeft het Rijk in juli 2011 besloten deze herindelingsplannen stop te zetten, wegens onvoldoende draagvlak en het ontbreken van urgentie.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente en het dorp Scherpenzeel liggen in het W van de provincie Gelderland en worden voor een groot deel omgeven door grondgebied van de provincie Utrecht, namelijk in het NW, W, Z en O. De gemeente en het dorp liggen verder W van het dorp Renswoude, N van de A12 en het dorp Overberg, NW van de stad Veenendaal, NO van het dorp Maarsbergen, O van het dorp Woudenberg, ZO van het dorp Leusden, Z van de dorpen De Glind en Achterveld en ZW van het dorp Barneveld.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvatten de gemeente en het dorp Scherpenzeel 180 huizen met 1.156 inwoners. Tegenwoordig omvatten gemeente en dorp ca. 3.800 huizen met ca. 9.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instanties:

- "Vereniging Oud Scherpenzeel houdt zich bezig met alle aspecten van de geschiedenis van de gemeente, zoals: onderzoek naar de geschiedenis; het verzamelen van historische foto’s en documenten; het verzamelen van historische voorwerpen; het behouden van historisch waardevolle monumenten. De verenigingsbladen (4x per jaar) zijn vanaf 1989 via de link ook online te lezen, en worden ca. een jaar na verschijning op de site geplaatst. Het Documentatiecentrum van de vereniging is gevestigd in Het Koetshuis, Burg. Royaardslaan 5. Van september tot en met mei iedere dinsdagavond geopend van 19.00-21.00 uur. Op afspraak kun je ook op dinsdagsochtend of dinsdagmiddag voor onderzoek het Documentatiecentrum bezoeken.

Je kunt in het Documentatiecentrum terecht voor genealogisch onderzoek, de uitgebreide fotocollectie met meer dan 6.000 foto's, de bibliotheek met boeken over het dorp en omgeving, het thema- en knipselarchief, de oude voorwerpen, of gewoon een bakje koffie en ”proate over vrogger”. Wat kun je er zoal onderzoeken?: doop-, trouw- en begraafboeken 1610-1619; 1657-1811, gekopieerd en bewerkt; de lokale burgerlijke stand vanaf 1812, gekopieerd; Notarieel Scherpenzeel 1832-1886, op microfilm; Oud Rechterlijk Archief 1623-1811, op microfilm en bewerkt; Beleningen van het Huis Scherpenzeel 1429-1810, op microfilm, gekopieerd en bewerkt; diverse lijsten van bewoners; inventarissen van de diverse op het dorp betrekking hebbende archieven; veel naslagwerken over naburige gemeenten als Renswoude, Woudenberg en Leusden."

- Het archief van de gemeente Scherpenzeel is ondergebracht bij het Gemeentearchief van de gemeente Ede.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Scherpenzeel heeft 15 rijksmonumenten.

- Scherpenzeel heeft 46 gemeentelijke monumenten.

- Hervormde (PKN) kerk.

- Huis Scherpenzeel had al een voorganger in de 14e eeuw. Het Huis in zijn huidige vorm dateert uit de 19e eeuw. Tot 1975 maakte het Huis met bijbehouwen en park deel uit van Landgoed Scherpenzeel. Sinds 2005 wordt het verpacht aan de Stichting Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen. Het park blijft voor publiek toegankelijk.

- Gevelstenen in Scherpenzeel.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Landgoed Scherpenzeel is ca. 1.000 hectare groot en omvat landbouwgronden, bossen en natuurterreinen. Tot het landgoed behoren monumentale boerderijen - met voor het landgoed kenmerkende blauw-witte luiken -, dienstwoningen, beheerderswoningen, schaapskooien, een oude schietbaan en een 18e-eeuws toegangshek. Sinds 2001 zet de Stichting Landgoed Scherpenzeel zich in voor behoud van het natuur-, cultuur- en landschapsschoon op het landgoed.

Op Landgoed Scherpenzeel spelen allerlei ontwikkelingen, zoals pachtprijsverhogingen, het Reconstructieplan, recreatiedruk, en een toenemend aantal natuur- en landschapsplannen met invloed op de ontwikkelingsmogelijkheden in het gebied. Al deze factoren hebben invloed op het rendement en op het toekomstperspectief van de individuele pachtbedrijven, en op het Landgoed en de regio als geheel. Het Ministerie van LNV wilde graag inzicht in het faciliteren van gebiedsprocessen. Met welke aanpak kan men komen tot oplossingsrichtingen voor bedrijfs- en gebiedsontwikkeling? Deze vragen zijn voor het Landgoed uitgewerkt in het rapport Van bedreigingen naar kansen op een landgoed (LEI, juli 2008).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Scherpenzeel (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Scherpenzeel.

- Dorpshuis: - Kulturhus de Breehoek is het centrum voor cultuur, sport en welzijn in de gemeente Scherpenzeel. Behalve dat de Breehoek allerlei verschillende gebruikers huisvest, beschikt het over een grand café, vergaderzalen en een grote multifunctionele theaterzaal, ook geschikt voor beurzen en congressen. Verder maken binnensportverenigingen en scholen gebruik van de sporthal.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Scherpenzeel Lambalgen.

Reactie toevoegen