Doornenburg

Plaats
Dorp
Lingewaard
Betuwe
Gelderland

gemeente_angeren_kadastraal_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Kaart van de begin 19e eeuw opgeheven gemeenten Angeren en Doornenburg, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Kaart van de begin 19e eeuw opgeheven gemeenten Angeren en Doornenburg, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Doornenburg

Terug naar boven

Status

- Doornenburg is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Lingewaard. T/m 2000 gemeente Bemmel.

Gezien de gemeentekaart elders op deze pagina, is Doornenburg begin 19e eeuw kennelijk heel even een zelfstandige gemeente geweest. Van wanneer tot wanneer dit het geval is geweest, is ons nog niet bekend.

- Onder het dorp Doornenburg vallen ook de buurtschappen De Pas, Honderd Morgen, Sterreschans en West-Pannerden.

Terug naar boven

Ligging

Doornenburg ligt O van Bemmel, NO van Gendt, W van Pannerden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Doornenburg 82 huizen met 629 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.100 huizen met ca. 2.700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instantie en site:

- Historische Kring Doornenburg is opgericht in 1987. Wat doen zij zoal?: ze verrichten onderzoek van bronnen en literatuur in openbare (rijks-, streek- en plaatselijke) en particuliere archieven, bibliotheken en verzamelingen; ze inventariseren en digitaliseren collecties/Kringbezit. Ze beschikken over een archief dat bestaat uit boeken, beeldmateriaal, bodemvondsten, krantenknipsels, kadastrale kaarten etc.; ze helpen verenigingen bij het schrijven van hun geschiedenis en helpen Doornenburgers bij het opstellen van hun familiestamboom; ze organiseren lezingen, excursies, tentoonstellingen, cursussen en historische wandel-/fietstochten of verlenen medewerking daaraan; ze geven voorlichting en geven advies over het behoud en bescherming van monumenten en karakteristieke gegroeide bebouwingen, alsmede van de landschappelijke waarde van het dorp; ze geven 2x per jaar het kringblad De Heraut uit.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Doornenburg heeft 8 rijksmonumenten, zijnde het kasteel en 7 objecten die betrekking hebben op Fort Pannerden.

- Doornenburg heeft 17 gemeentelijke monumenten.

- Kasteel Doornenburg bestaat uit een voorburcht en een hoofdburcht, die zijn verbonden door een smalle houten brug. Het is een van de grootste en bestbewaarde kastelen in Nederland. Op de plaats van het kasteel bevond zich in de 9e eeuw al een versterkt huis, bekend onder de naam Villa Dorenburc. Hieruit is in de 13e eeuw een bescheiden kasteel ontstaan. In de loop der eeuwen is het steeds verder uitgebreid tot de hoofdburcht zoals die nu nog is te zien. In de 15e eeuw is de voorburcht gebouwd. De voorburcht bevat woonvertrekken, een kapel, en een boerderij. Dit laatste is uniek voor een Nederlands kasteel. Het kasteel bleef tot in de 19e eeuw bewoond. Daarna raakte het in verval. In 1936 is de Stichting tot Behoud van den Doornenburg opgericht, die het kasteel van 1937-1941 liet restaureren en het nog altijd beheert. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog is het kasteel vrijwel geheel verwoest. Van 1947 tot 1968 is het kasteel weer geheel opgebouwd. Onder deze link vind je de lange lijst van opeenvolgende eigenaren en bewoners van het kasteel.

"Kasteel Doornenburg is een echt familiekasteel waar je heerlijk een dagje met de familie en kinderen kunt vertoeven. Wil je het kasteel beter leren kennen dan zijn onze rondleidingen beslist de moeite waard, ook voor kinderen. Je kunt het kasteel (de hoofdburcht) alleen middels een rondleiding bezichtigen. Het kasteel is door het grote aantal trappen niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Honden zijn niet toegestaan in de hoofdburcht, met uitzondering van blindengeleidehonden en officiële hulphonden. De voorburcht (de binnenplaats) van het kasteel is vrij toegankelijk. Daar bevinden zich de koffiekamers en het terras van de herberg. Buiten de rondleidingen is het kasteel (de hoofdburcht) gesloten. Ook in de directe omgeving zijn er volop activiteiten zoals een speeltuin en prachtige wandel- en fietsroutes. Uiteraard kun je na afloop in onze herberg uitgebreid nagenieten onder het genot van een hapje en een drankje. De medewerkers van Buitenpoort Catering heten je van harte welkom.

Op de voorburcht van het kasteel zie je de kasteelboerderij. De boerderij was tot en met 2015 nog in bedrijf en was daarmee de laatste kasteelboerderij in Nederland die nog functioneerde. Nabij het kasteel is een boomgaard waarin diverse oude appel- en perenrassen worden gekweekt, zoals Bellefleur, de Gravensteiner en de Notarisappel. Iedere vrucht heeft haar eigen specifieke smaak. Om de boomgaard in stand te houden zijn er enkele jaren gelden nieuwe bomen aangeplant. In de bloesemtijd, eind april, ziet de boomgaard er prachtig uit. Voor het kasteel ligt dan een grote deken van kleine witte blaadjes. Een Ommetje Doornenburg (de struinroute) biedt je fraaie kijkjes rondom het kasteel en het fraaie Rivierengebied van de Waal, de Rijn en de Linge. Het Ommetje bestaat uit diverse wandelroutes (van 2 tot 7 kilometer). Op de lange route kom je ook langs Fort Pannerden. In en om de weilanden van het kasteel vind je veel bijzondere kruiden. Wij verzoeken je deze kruiden niet te plukken maar te laten staan zodat al onze bezoekers hiervan kunnen genieten."

- Fort Pannerden ligt niet zoals de naam suggereert in Pannerden, maar valt onder het nabijgelegen dorp Doornenburg. Het fort en dit dorp liggen namelijk W van het Pannerdens Kanaal en het dorp Pannerden ligt O daarvan. Fort Pannerden dateert van 1869 en is gebouwd om de splitsing van de Rijn te bewaken. De belangrijkste functie van het fort was te voorkomen dat de vijand de Rijn zou afdammen, waardoor de Nieuwe Hollandse Waterlinie, die in die periode afgewerkt werd, droog zou vallen. Andere taken waren het beheersen van de scheepvaart over Rijn en Waal en het legeren van troepen. Van 2008 t/m 2011 is Fort Pannerden gerestaureerd. De restauratie betrof onder meer het buitenwerk, de geschutsbatterijen en het binnenwerk. Ook de munitieopslagplaatsen op de bovenzijde van het fort zijn grondig gerestaureerd. Het fort heeft na de restauratie een bestemming gekregen als museum, natuur informatie- en educatiecentrum, informatiepunt voor Rijkswaterstaat en toeristisch informatiepunt. Het fort wordt beheerd door Staatsbosbeheer.

- Gevelstenen in Doornenburg.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De veerpont naar Pannerden v.v. is in 2010 vernieuwd. De vorige pont was inmiddels 68 jaar oud, reden voor modernisering. De nieuwe pont is gebouwd bij scheepswerf Vahali in Gendt en kan maximaal 24 personenauto's meenemen.

- De natuurontwikkeling in uiterwaard Klompenwaard, ZO van Doornenburg, is in 2002 gereed gekomen.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van Doornenburg.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Doornenburg (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Doornenburg. - Nieuws uit het dorp op Facebook.

- Belangenvereniging: - Platform Doornenburg.

- Onderwijs: - Het motto van Basisschool De Doornick is: ‘Het dagelijkse leren als bijzonder beleven’. De Doornick is van huis uit een katholieke school, waar plaats is voor iedereen, ongeacht geloof of ras. Ze besteden aandacht aan alle levensbeschouwelijke stromingen. Eerlijkheid, rechtvaardigheid, plezier, luisteren naar elkaar en verantwoordelijkheid geven en nemen zijn belangrijke waarden voor de school. Kinderen zijn betrokken bij hun eigen schoolwerk, in de groep en bij de school. Hierbij voelen zij zich geaccepteerd, gerespecteerd en gewaardeerd. Ze kijken naar elke individuele leerbehoefte en stimuleren kinderen op hun eigen niveau. Dit bevordert de zelfstandigheid en zorgt ervoor dat kinderen groeien.

- MuzIek: - Harmonie St.Caecilia omvat naast de harmonie ook nog een Slagwerkgroep. Deze heeft op het 4-jaarlijkse Wereldmuziekconcours (WMC) Kerkrade in 2017, waar de top van orkesten uit de hele wereld bij elkaar komt, een topprestatie geleverd: zij mag zich de komende 4 jaar Wereldkampioen noemen als "Winner First Divsion Percussion Ensembles 2017"!

- Sport: - Voetbalvereniging G.V.A..

- Overige verenigingen: - Schutterij Gijsbrecht van Aemstel van Doornenburg en Honderd Morgen is in ieder geval opgericht in 1791, maar, aldus de pagina over de geschiedenis van de schutterij, "volgens de schutters van begin 20e eeuw is de vereniging veel ouder, dus moet gesproken worden van heroprichting. Gezegd kan worden, dat de schutterij is ontwaakt uit een periode van slaap. Wanneer zij is ingeslapen is helaas onbekend. Papieren van de vereniging uit die in nevelen gehulde tijd zijn immers niet bewaard gebleven."

- Weer: - Weerstation Doornenburg.

Reactie toevoegen