Balkbrug

Plaats
Dorp
Hardenberg
Salland
Overijssel

balkbrug_plaatsnaambord_kopie.jpg

Balkbrug is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Hardenberg. T/m 2000 gemeente Avereest. (© H.W. Fluks)

Balkbrug is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Hardenberg. T/m 2000 gemeente Avereest. (© H.W. Fluks)

Balkbrug

Terug naar boven

Status

- Balkbrug is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Hardenberg. T/m 2000 gemeente Avereest.

- Onder het dorp Balkbrug vallen ook de buurtschappen Benedenvaart, De Pol, Den Kaat, Den Oosterhuis, Sponturfwijk en Strooiendorp (deels), en voor de postadressen ook het dorp Oud Avereest met de daaronder vallende buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

In het Nedersaksisch
De Balk.

Oudere vermeldingen
1812 Balkbrug, 1899 ook Kruisinga's brug.

Naamsverklaring
Het Nieuwnederlandse balkbrug betekent 'eenvoudig type brug', in dit geval over de Dedemsvaart. Volgens anderen is de plaats genoemd naar een drempelbalk in de vaart die moest voorkomen dat schepen met te grote diepgang de brug konden passeren. De eigenaar van een aldaar gelegen herberg heette Kruisinga.(1)

Terug naar boven

Ligging

Balkbrug ligt W van Dedemsvaart en grenst in het N aan de rivier de Reest, die hier de grens vormt met de provincie Drenthe.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Balkbrug (in de Volkstelling van 1840 [2] heet de kern dan nog 'Avereest of Hoofdwijk') 245 huizen met 1.308 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp (inclusief de buurtschappen) ca. 1.500 huizen met ca. 3.800 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Balkbrug is ontstaan aan het kanaal de Dedemsvaart. Het dankt zijn naam aan een balk die onder een brug in dit kanaal lag. Deze balk moest voorkomen dat schepen met te grote diepgang deze brug konden passeren. Het lag ook op de kruising van deze vaarweg met de weg van Ommen naar Meppel, waardoor hier een wat grotere nederzetting kon ontstaan. Ook werd de groei van het dorp bespoedigd door het oprichten van een bedelaarskolonie van de Maatschappij van Weldadigheid vanaf 1819 op de Ommerschans ten zuiden van het dorp.

Openbaar vervoer
In 1886 krijgt het dorp een stoomtramverbinding aan de lijn van de DSM van Dedemsvaart dorp naar Dedemsvaart SS, een station aan de lijn Zwolle - Meppel. In 1908 groeit het dorp uit tot een knooppunt van stoomtramlijnen als Spoorweg-Maatschappij Meppel - Balkbrug haar lijn opent. In 1939 wordt deze lijn weer gesloten. In 1947 sluit de eerstgenoemde lijn.

De Dedemsvaart en de N377
In de jaren zestig is het kanaal de Dedemsvaart, dat door Balkbrug liep, gedempt en is de N377 er overheen aangelegd.

Veldzicht
Bedelaarskolonie Ommerschans werd later rijksopvoedingsgesticht Veldzicht, wat de komst van ambtenaren met zich mee heeft gebracht. Tegenwoordig is Veldzicht een Forensisch Psychiatrisch Centrum, ook wel bekend als TBS-kliniek. Zie ook bij Ommerschans.

Dronkemanslaan
Een weggetje bij Veldzicht heet Dronkemanslaan (zie pag. 5 onder de link), omdat de inwoners van 'bedelaarskolonie' Ommerschans zich weleens stiekem gingen bedrinken in Balkbrug, en over het laantje ongezien probeerden terug te keren in Ommerschans.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de in 1984 opgerichte Historische Vereniging Avereest (HVA).

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In het W van Balkbrug is het nieuwbouwwijkje Sluis V in ontwikkeling, met ruimte voor max. 85 woningen. De stedenbouwkundige opzet van het plan sluit aan bij de bestaande structuren in het dorp met lintbebouwing en diversiteit in architectuur. Daarnaast is er in het woningbouwplan veel aandacht voor parkeren en groen, met een wadi voor de opvang van overtollig water die ook als speelruimte kan worden gebruikt. De bestaande eiken in het verlengde van de Boslaan blijven staan. Er worden nieuwe bomen geplant zodat de oude laan ook weer de uitstraling krijgt van een laan. De wijk wordt ontsloten op de Zwolseweg en de Eerste Schansweg. Zie ook Beslemmingsplan Sluis V.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het dorp heeft 19 rijksmonumenten (met dien verstande dat de rijksmonumenten van de buurtschappen rond Oud Avereest doorgaans onder het dorpje Oud Avereest worden gerekend, geografisch gezien terecht, hoewel dat dorpje en de buurtschappen voor de postadressen 'in' Balkbrug liggen omdat Oud Avereest formeel geen 'woonplaats' is).

- Balkbrug heeft 5 gemeentelijke monumenten, zijnde landgoed Den Hoogen Gaerde op Lutten Oever 6, boerderij Het Reestdal op Den Westerhuis 1, de Gereformeerde pastorie op Zwolseweg 26, de ontginningsboerderij op nr. 189 en Huize Voorzorg op nr. 217.

- De Gereformeerde (PKN) Brugkerk (Zwolseweg 104) dateert uit 1934. De voorganger op dezelfde plek dateerde uit 1896 en is gesloopt. De kerk valt onder de Protestantse Gemeente Oud Avereest - Balkbrug.

- Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (GKV) De Lichtbron (Meppelerweg 43) dateert uit 1976 en is gevestigd in een voormalige school. De voorganger was een houten gebouw met klokkenstoel uit 1958 op Coevorderweg 2a. Tegenwoordig is het een horecagelegenheid. - Site GKV De Lichtbron.

- De Evangelie Gemeente op Hoogeveenseweg 4 is een zaakerkje zonder toren.

- Evangelie Gemeente De Werkelijkheid is Christus (Coevorderweg 6).

- De voormalige Hervormde (PKN) kerk het Trefpunt (Meppelerweg 32) dateert uit 1964. De moderne kerk zonder toren is in 2009 buiten gebruik gesteld. Tegenwoordig is het een wijkcentrum.

- Molen De Star (De Omloop 16) dateert oorspronkelijk uit 1848. In 1882 is de molen door blikseminslag grotendeels afgebrand, en nog in hetzelfde jaar weer herbouwd. Het is een achtkante stellingkorenmolen, bovenachtkant en kap met riet gedekt op een gemetselde onderbouw. De molen heeft een vlucht van 23 meter. Mede hierdoor is de landschappelijke waarde zeer groot. In 1975 is hij ruim 500 meter verplaatst naar zijn huidige plek. In 2002 is ook het bij de molen behorende schuurtje naar de nieuwe locatie overgebracht. De molen is nog in functie, voor het malen van graan en maïs. Jarenlang was de in januari 2006 overleden Jan Hulleman de molenaar en stuwende kracht achter het in bedrijf houden van de molen. Tegenwoordig zijn H. Hoekman en B. de Ruiter de vrijwillige molenaars. De molen is in de jaren zeventig eigendom geworden van de gemeente Avereest en door de herindeling van 2001 eigendom geworden van de gemeente Hardenberg. Openingstijden Molen De Star: woensdag 14.00-16.00 uur, zaterdag 9.30-13.00 uur en daarnaast altijd wanneer je de molen ziet draaien. Artikel 'Verval, herstel, verplaatsing en restauratie van de achtkante stellingkorenmolen De Star te Balkbrug', door A.J. van der Haven (2012). .- Site Molen De Star.

- Gevelstenen in Balkbrug.

Terug naar boven

Evenementen

- Bruisend Balkbrug organiseert door het jaar heen verschiillende evenementen in het dorp.

- Indoor Klein Oever (paardensport) (week eind januari / begin februari).

- De naam van Toneelvereniging DITO betekent 'Door Inspanning Tot Ontspanning'. Deze naam is door Jannie Paasman en Roelie Muller bedacht toen ze in 1979 vanuit zangvereniging "Een In Geest En Streven" de toneelvereniging oprichtten. De eerste spelers kwamen allemaal van de zangvereniging. Na enkele jaren mochten er ook mensen meespelen die minder goed konden zingen :-) De eerste jaren werd er geoefend en opgetreden in het jeugdgebouw van de Gereformeerde kerk. Later op elk podium in de wijde omtrek. Jaarlijks brengen ze in februari en maart een nieuw stuk op de planken, in Balkbrug en de dorpen in de omgeving. Daarnaast spelen ze ook elke zomer een stuk in het mooie Openluchttheater.

- Motor- en Automobielclub M.A.C. van Dedem organiseert o.a. op 2e paasdag al sinds 1952 de jaarlijkse Grasbaanraces, met o.a. Europese toppers. De volgende klassen verschijnen aan de start: Internationale Specials, Specials Nationaal, Internationale Zijspannen, 250cc NK, 450cc NK. - Filmpje Grasbaanrace 2014. Verder organiseert zij door het jaar heen nog diverse andere evenementen en activiteiten zoals toertochten, een motorweekend en een oldtimerrit.

- Oldtimer Festival (weekend in mei).

- Truckfestijn (weekend in juli).

- Trekkerslep (op een zaterdag in augustus).

- Off The Road rit (motorsport) (op een zaterdag half november). - Videoreportage van de Off The Road rit 2016.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Het idee om een openluchttheater in Balkbrug te stichten is ontstaan door een groep vrijwilligers en toneelspelers die voor het 750-jarig bestaan van de gemeente Avereest in 1986 een openluchtspel hebben opgevoerd. In 1990 is Openluchttheater Avereest gerealiseerd, achter de sporvelden aan de Hoogeveenseweg 38. Vrijwilligers hebben het complex aangelegd, met uitzondering van het graafwerk (er moest 3 tot 4 meter veen worden afgegraven). Het openluchttheater heeft ruim 300 zitplaatsen en wordt voor veel uiteenlopende doeleinden gebruikt, zoals toneelvoorstellingen, zang, muziek, cabaret, kerkdiensten, concerten en gezellige avonden van scholen.

- Heuveltjesbosbad.

- Sier(kruiden)tuinen De Kruidenhoeve.

- Teun's Hoeve is o.a. een zorgboerderij en educatieve (kinder)boerderij.

- ZorgKringloop Balkbrug.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuwssite Infobrug, met o.a. activiteitenagenda. - Nieuws uit Balkbrug op Facebook.

- Belangenvereniging: - Plaatselijk Belang Balkbrug en omgeving (met die omgeving doelt men met name op het dorp Oud Avereest en de onder de beide dorpen vallende buurtschappen).

- MFC: - Multi Functioneel Centrum (MFC) 't Trefpunt is gevestigd in het voormalige verenigingsgebouw van de Hervormde Gemeente Oud Avereest - Balkbrug, dat voor kerkelijke doeleinden overbodig werd door de fusie van Hervormde en Gereformeerde kerk.

- Sport: - Voetbalvereniging SC Balkbrug is opgericht in 1927 en is inmiddels de oudste club van de regio. De vereniging heeft 3 seniorenelftallen. De jeugdafdeling wordt in samenwerking met de zaterdagafdeling (v.v. Avereest) geregeld. De club speelt haar thuiswedstrijden op sportpark De Balk en komt uit in de 4e klasse E district Noord.

- Zorg: - Zorgboerderij Wijngoed de Reestlandhoeve, bekend om zijn Reestlander wijnen, biedt als zorghoeve een bijzonder concept van dagbesteding en ambulante begeleiding. Volwassenen van jong tot oud en met verschillende zorgvragen vinden op de Reestlandhoeve een gezellige, veilige en warme plek, maar ook uitdaging om grenzen te verkennen en te verleggen, om vaardigheden uit te breiden. (Werk-) plezier is essentieel. De werkzaamheden hebben een maatschappelijk nut, ter vergroting van de eigenwaarde en een zo ‘gewoon’ mogelijk leven voor iedereen. Het past in de gewenste ‘vermaatschappelijking’ van zorg: mensen met een beperking weer onderdeel maken van de samenleving.

- Thomashuis Balkbrug is gevestigd in de vroegere kerk van de buurtschap Ommerschans, en wordt daarom aldaar beschreven.

- Veiligheid: - "Woon je in Dedemsvaart of Balkbrug? Meld je dan aan voor de BuurtWhatsApp. Een BuurtWhatsApp is een WhatsAppgroep die zich richt op het signaleren van verdachte situaties in een bepaalde wijk, buurt, dorp of stad. Het is een burgerinitiatief en dient als moderne vorm van buurtwacht. Het doel van een BuurtWhatsApp is het zorgen voor meer ogen en oren voor de politie en andere toezichthouders. Wettelijke toezichthouders kunnen nu eenmaal niet op iedere hoek of straat staan. Door een BuurtWhatsApp kunnen burgers zelf een groot gebied in de gaten houden. Met het melden van verdachte situaties in een BuurtWhatsApp, worden buurtbewoners snel gewaarschuwd en kunnen zij de verdachte in de gaten houden. Ondertussen kan de politie worden ingelicht en tot eventuele actie overgaan. AvereestAlert is in samenerking met de politie tot stand gekomen. Ook staan wij met een WhatsApp groep in verbinding met omliggende dorpen via VechtdalAlert om zo bij regio overschrijdende zaken meldingen naar elkaar door te sturen. Samen maken we onze dorpen een stuk veiliger!"

- Bedrijfsleven / ondernemen: - Balkbrugse Ondernemers Vereniging met o.a. links naar lokale bedrijven en verenigingen.

Reactie toevoegen