Loenen aan de Vecht

Plaats
Dorp
Stichtse Vecht
Vechtstreek
Utrecht

loenen_aan_de_vecht_gereformeerde_pkn_kerk.1.jpg

Loenen aan de Vecht, Gereformeerde (PKN) kerk

Loenen aan de Vecht, Gereformeerde (PKN) kerk

loenen_aan_de_vecht_gereformeerde_pkn_kerk.3.jpg

Loenen aan de Vecht, Gereformeerde (PKN) kerk

Loenen aan de Vecht, Gereformeerde (PKN) kerk

loenen_aan_de_vecht_grote_kerk.1.jpg

Loenen aan de Vecht, Grote Kerk

Loenen aan de Vecht, Grote Kerk

loenen_aan_de_vecht_grote_kerk.3.jpg

Loenen aan de Vecht, Grote Kerk

Loenen aan de Vecht, Grote Kerk

loenen_aan_de_vecht_korenmolen_de_hoop.1.jpg

Loenen aan de Vecht, Korenmolen De Hoop

Loenen aan de Vecht, Korenmolen De Hoop

loenen_aan_de_vecht_korenmolen_de_hoop.2.jpg

Loenen aan de Vecht, Korenmolen De Hoop

Loenen aan de Vecht, Korenmolen De Hoop

loenens_fanfarecorps_oud-over_sinterklaas_2013_kopie.jpg

Loenens Fanfarecorps Oud-Over heeft in 2015 het 100-jarig bestaan gevierd. In 2027 zijn ze gefuseerd met Muziekvereniging De Vecht uit Vreeland tot OrVeO ('Orkest Vecht en Omstreken'). Op de foto het korps tijdens de intocht van Sinterklaas in 2013.

Loenens Fanfarecorps Oud-Over heeft in 2015 het 100-jarig bestaan gevierd. In 2027 zijn ze gefuseerd met Muziekvereniging De Vecht uit Vreeland tot OrVeO ('Orkest Vecht en Omstreken'). Op de foto het korps tijdens de intocht van Sinterklaas in 2013.

UT gemeente Loenen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Loenen in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Loenen in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Loenen aan de Vecht

Terug naar boven

Status

- Loenen aan de Vecht is een dorp in de provincie Utrecht, in de regio Vechtstreek, gemeente Stichtse Vecht. T/m 2010 was het, onder de naam Loenen, een zelfstandige gemeente.

- Wapen van de voormalige gemeente Loenen.

- De gemeente Loenen omvatte oorspronkelijk alleen het gelijknamige dorp en het dorp Nieuwersluis, en is per 1-4-1964 vergroot met de gemeenten Loenersloot en Vreeland, en in 1989 met de gemeente Nigtevecht.

- De gemeente Loenen omvatte aldus sinds 1989 de dorpen Loenen aan de Vecht, Loenersloot, Nigtevecht, Nieuwersluis en Vreeland, en de buurtschappen Kerklaan, Mijnden en Oud-Over.

- Onder het dorp Loenen aan de Vecht vallen ook de buurtschappen De Glashut, Kerklaan, Nieuwerhoek, Oud Over en een deel van de buurtschap Mijnden.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving
Loenen aan de Vecht heet zo ter onderscheiding van het dorp Loenen in de gemeente Apeldoorn, dat ook wel Loenen op de Veluwe wordt genoemd: inderdaad, om zich te onderscheiden van het Utrechtse Loenen. En dan hebben we ook nog een minder bekende buurtschap Loenen in de Betuwe.

Overigens heet het dorp pas zo sinds het in 1978 in werking getreden postcodesysteem (voorheen was het 'gewoon' Loenen), waar de plaatsnaam 'Loenen ad Vecht' heette (omdat het postcodesysteem destijds nog geen leestekens aan kon, én men daar zo veel als mogelijk afkortte, omdat de bytes in computersystemen toen nog prijzig waren). Op kaarten is deze naam pas rond 2000 verschenen. De gemeente is wel Loenen blijven heten.

Spelling
De officiële spelling van deze plaatsnaam (bijv. in het postcodeboek en in de gemeentelijke basisregistratie BAG) is Loenen aan de Vecht. Op de plaatsnaamborden wordt de plaatsnaam gespeld als Loenen a/d Vecht. Die spelling stamt dus nog uit de tijd van het oorspronkelijke postcodeboek, waarvoor zie de vorige alinea.

Oudere vermeldingen
953 kopie 11e eeuw Lona, 975 kopie 12e eeuw Lona.

Naamsverklaring
Waarschijnlijk betrekking hebbend op een oude waternaam, mogelijk terug te voeren op de Indo-Europese wortel leu/lu* 'modder'. Zie ook Loenen op de Veluwe. (1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Loenen aan de Vecht ligt N van Breukelen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Loenen 161 huizen met 1.219 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 128/965 (= huizen/inwoners) en fort Nieuwersluis 33/254.

- Vlak voor haar opheffing per 1-1-2011 had de gemeente Loenen ca. 3.400 huizen met ca. 8.500 inwoners.

- Het dorp Loenen aan de Vecht heeft tegenwoordig ca. 1.300 huizen met ca. 3.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de kernen van deze voormalige gemeente, kun je terecht bij Historische Kring Gemeente Loenen, "een actieve vereniging met ruim 650 leden, een schitterend tijdschrift en regelmatig interessante excursies en lezingen. We verzamelen de historie van de dorpen binnen ons werkgebied (Nigtevecht, Vreeland, Loenersloot, Nieuwersluis en Loenen aan de Vecht), met de bijbehorende buurtschappen, om dat met anderen te delen. Zonder verleden geen heden. Belangrijk en onmisbaar voor ons werk zijn de werkgroepen. De Redactie-werkgroep verzorgt de Vechtkroniek. Interessant, lezenswaardig, kwalitatief, historisch verantwoord en soms anekdotisch, dat is de Vechtkroniek. Zeer de moeite waard voor iedereen die geïnteresseerd is in het verleden van zijn woonomgeving. Het fullcolour tijdschrift verschijnt 2x per jaar. In iedere aflevering komen verhalen uit alle vijf de kernen aan bod, geïllustreerd met veel foto’s en archiefstukken. Boeiende verhalen over personen, gebeurtenissen, gebouwen, middenstand, politiek of belangrijke ontwikkelingen; alle aspecten van het verleden komen op een levendige wijze voor het voetlicht. Ook bevat ieder nummer een uitgewerkt interview dat met persoonlijke en niet eerder gepubliceerde foto’s wordt verlucht. Via de link zijn de jaargangen 1994 t/m 2016 ook online te lezen.

Doelstelling van de Interview werkgroep is door gesprekken met oudere, autochtone inwoners een beeld te krijgen van het maatschappelijk leven in de gemeente Loenen in de 20e eeuw. In relatie tot leeftijd en ervaringen van de mensen gaat het onder andere over de volgende onderwerpen: Middenstand en Bedrijfsleven, wijze van Beroepsuitoefening, Onderwijs, Verenigingsleven, Kerkelijke organisaties en Maatschappelijke verhoudingen. Dit alles doorspekt met persoonlijke visie en ervaringen (anekdotes) van de mensen zelf. De gesprekken worden op band opgenomen en vervolgens uitgewerkt zodat de informatie voor het nageslacht bewaard blijft. De Activiteiten werkgroep houdt zich bezig met het organiseren van activiteiten zoals lezingen, excursies, exposities, ledenwerfacties, historische wandelingen door de kernen en filmavonden. - Hier vind je een terugblik van wat er de afgelopen tijd zoal georganiseerd is.

De Werkgroep Historisch Beeldmateriaal verzamelt, ordent en ontsluit het materiaal dat de vereniging gekregen heeft of in bruikleen heeft. In een beperkte opslag in de werkruimte van de Kring zijn spullen opgeslagen en is ook een kleine bibliotheek over de historie in onze dorpen ingericht. De verzameling bestaat uit krantenknipsels, foto's, Vechtkronieken, gebruiksvoorwerpen, DVD-CD-VHS materiaal en nog wat andere objecten. De werkgroep Historische Beeld krijgt regelmatig materiaal binnen van zowel leden als niet leden dat interessant is om in te scannen. Omdat onze vereniging een beperkte eigen opslag heeft wordt het materiaal gewoonlijk ingescand op een goede resolutie waarna het gebruikt kan worden voor de Vechtkroniek, lezingen en presentaties. Normaliter scannen we de foto's, films of geluidsfragmenten in en geven het oorspronkelijke materiaal weer aan de mensen terug. De "gulle gevers" worden altijd bedankt door ze het gescande materiaal digitaal mee te geven. Handig voor eigen gebruik. Als je nog foto's of andere zaken hebt die mogelijk interessant zijn voor de Historische Kring Loenen dan komen we graag met je in contact!"

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Vijf partijen werken samen aan een nieuw centrum voor Loenen aan de Vecht. Dit zijn Habion (eigenaar van 't Kampje), woningbouwvereniging Vecht en Omstreken (V&O), Schuitema Vastgoed (van onder meer de C1000), Artica Vastgoedontwikkeling en de gemeente. Samen willen zij het centrum zowel architectonisch, stedenbouwkundig als functioneel verbeteren. Zodra de randweg is gerealiseerd, komt de doorgaand verkeer-functie van de Rijksstraatweg door het dorp te vervallen. In combinatie met de herinrichting van dit tracé kan een nieuw dorpshart ontstaan en wordt Loenen aan de Vecht ruimtelijk weer één.

De vijf partijen hebben een ontwerp gemaakt voor het gebied tussen de Rijksstraatweg, Driehovenlaan en Keizer Ottolaan. Dit betekent niet dat alles in dit gebied ook op de schop gaat. Veel bestaande bebouwing zal worden ingepast in het nieuwe ontwerp. De partijen onderzoeken wat er moet en kan komen. De winkels aan de Rijksstraatweg worden herontwikkeld. De gemeente onderzoekt een clustering en verbetering van zorg- en welzijnsfuncties in het nieuwe centrum. De gemeente vindt het belangrijk dat het nieuwe centrum van Loenen aan de Vecht beter en mooier wordt dan het huidige. Daarnaast wil de gemeente het voorzieningenniveau (winkels, zorg- en welzijnsfuncties) in het dorp afstemmen op de toekomstige behoeften. (bron: Gemeente Loenen, 17-2-2010)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Loenen aan de Vecht heeft 144 rijksmonumenten, waaronder vele landhuizen en landgoederen zowel aan de W als de O zijde van de Vecht.

- Het centrum van Loenen aan de Vecht heeft sinds 1966 de status van beschermd dorpsgezicht.

- De RK Ludgeruskerk (Prinses Margrietlaan 1) uit 1964 is de opvolger van de RK kerk in de buurtschap Kerklaan. Zaalkerk met bijgebouwen en opengewerkte klokkentoren, alle gegroepeerd rondom een voorhof. Het ontwerp van J. Sluymer in modernistische en functionalistische vormen sluit aan bij de vernieuwde liturgische richtlijnen rond het Tweede Vaticaans Concilie in de jaren zestig.

- Hervormde (PKN) Grote Kerk (Dorpsstraat 49) van de Hervormde Gemeente Loenen aan de Vecht. Driebeukige laatgotische pseudobasilicale kruiskerk, mogelijk met behoud van enig muurwerk uit de voorgaande 13e-eeuwse kerk. Het lage, vijfzijdig gesloten koor en de sacristie zijn beide met tufsteen bekleed en dateren uit het midden van de 15e eeuw. In 1945 zijn de kappen en een groot deel van de gewelven door brand verwoest. De kerk is vervolgens hersteld naar plannen van F.B. Jantzen. Transept en schip hebben houten tongewelven.

- Gereformeerde (PKN) Kerk uit 1923. Het eerste Gereformeerde kerkgebouw van Loenen aan de Vecht is in 1891 opgericht en lag in de buurtschap Oud-Over, aan de andere kant van de Vecht. Dit gebouw is in 1923 verlaten voor het huidige gebouw in het dorp, aan de Dorpsstraat 11. Het bouwplan is ontworpen door architect H.A.J.F. Hissink. In 1989 is een nieuw orgel in gebruik genomen. Het exterieur heeft een 'gotisch' uiterlijk door de driezijdig gesloten middenbeuk met voorportaal met een driepas motief en de spitsboogramen.

- De Vecht & Angstel kerk (Rijksstraatweg 139) is de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt voor Loenen aan de Vecht en omgeving. Deze kerk is er sinds 1967 en is gevestigd in een verbouwde garage uit 1938. In 2000 is er wederom verbouwd.

- Korenmolen De Hoop (Dorpsstraat 106). Op een kaart uit 1675 komt op de huidige plaats reeds een molen voor. Aannemelijk is dat het om een standerdmolen gaat. Later wordt een modernere achtkantige baliemolen gebouwd, die in 1900 door brand verloren gaat. Op de behouden gemetselde onderachtkant wordt de huidige molen opgetrokken. Kort na de bouw van de molen komt aan de Vechtzijde een gebouwtje met een stoomketel om ook bij windstilte de tarwe te malen.

Tot 1949 is in de molen tarwe gemalen voor bakkers, daarna komt de molen in gebruik als graanpakhuis. Daartoe worden de 2 koppels maalstenen uit de molen verwijderd. De molen wordt verder verwaarloosd en rond 1960 moeten voor de veiligheid van het onderdoorgaande verkeer diverse uitwendige onderdelen verwijderd worden. Na aankoop van de molen door de gemeente Loenen, wordt in 1963 als eerste de kap met een rietdek hersteld. In 1975 komt de molen in bezit van de huidige eigenaar. Na restauratie in 2006/2007 is de molen weer maalvaardig. Tevens heeft deze mooi gelegen molen een informatie- en verkoopfunctie van Het Utrechts Landschap gekregen in het voormalige machinehuisje.

- Het pand Mater Dei op Dorpsstraat 8 in Loenen aan de Vecht is een voormalig klooster en was sinds 1994 het gemeentehuis van de gemeente Loenen.

- Poldermolen de Loenderveense Molen staat in de buurtschap Oud-Over en wordt daarom aldaar beschreven.

- Buitenplaats Beek en Hoff (Dorpsstraat) was het gemeentehuis van de gemeente Loenen. Het pand stond anno 2013 te koop.

- Gevelstenen in Loenen aan de Vecht.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Bij de Avond4daagse Loenen aan de Vecht (eind mei / begin juni, in 2018 voor de 62e keer, georganiseerd door GSV Wilskracht) kun je kiezen uit de afstanden 5, 10 en 15 km.

- Wandelsportcentrum De Verbinding organiseert in een weekend in juni de Stichtse Vecht en Plassen Wandeltocht vanuit Loenen aan de Vecht. De afstanden waaruit je kunt kiezen zijn 6, 10, 15, 25, 34 en 40 km. Een uurtje wandelen langs de Vecht, of in stevig tempo van Loenen via Vreeland en Nederhorst den Berg naar Ankeveen en via Kortenhoef weer terug naar Loenen: dat zijn de twee uitersten van een van de dagen van deze klassieke wandeltocht van De Verbinding. Het standaardparcours van deze wandeltocht is wellicht niet overal geschikt voor rolstoelgebruikers. Vraag even naar de mogelijkheden. Honden zijn op de meeste delen van het standaardparcours toegestaan. Vraag op de locatie even naar bijzonderheden.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Loenen aan de Vecht (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Loenen aan de Vecht e.o. op Twitter.

- Dorpshuis: - Cultureel Centrum 't Web is het centraal gelegen dorpshuis van Loenen aan de Vecht. 't Web is de thuisbasis van een grote reeks verenigingen en vele activiteiten. Het pand biedt tevens onderdak aan de Helden Kinderopvang en Jongerenvereniging New Gemuda.

- Onderwijs en kinderopvang: - Het karakteristieke schoolgebouw van Basisschool Graaf Floris in Loenen aan de Vecht is in 2017 in dezelfde strakke architectuur uitgebreid met ongeveer 120 m2, om ruimte te bieden aan groep 6, een leraren- en vergaderkamer en extra werkplekken. - Dalton Basisschool Podium. - Basisschool St. Ludgerus. - Helden Kinderopvang.

- Jeugd: - Jongerenvereniging New Gemuda.

- Muziek: - Muziekvereniging De Vecht uit Vreeland en Loenens Fanfare Orkest Oud-Over hebben de handen ineen geslagen en zijn in 2018 gezamenlijk als één orkest verder gegaan. De naam van de nieuwe vereniging is OrVeO, wat staat voor 'Orkest Vecht en Omstreken'. De fusie heeft geleid tot een mooi groot orkest dat er voor wil zorgdragen dat de muzikale cultuur binnen de gemeente Stichtse Vecht gewaarborgd blijft. Het orkest gaat verder als symfonisch blaasorkest, onder leiding van dirigent Erik Kluin. Het orkest zal, zoals de inwoners van Loenen aan de Vecht en Vreeland gewend zijn, lokale activiteiten muzikaal opluisteren, zoals de intocht van Sint Nicolaas, kerstavond, Koningsdag en de laatste avond van de Avondvierdaagse in Loenen. De drumband van Oud-Over is ook gebleven, als slagwerkgroep van de nieuwe vereniging. Er is ook nog een leerlingenorkest.

"Orkest Vecht en Omstreken is het jongste en leukste Orkest van de gemeente Stichtse Vecht. Wij maken met veel plezier samen muziek. We geven uitdagende en creatieve concerten waar het publiek van kan genieten. Zo dragen wij op een waardevolle manier bij aan de cultuur in onze mooie gemeente. We gebruiken het enthousiasme van onze leden optimaal. Hierdoor zijn vele leden betrokken en kan iedereen zijn of haar wensen uitdragen en inbrengen. Heb je altijd al eens mee willen spelen in een groot orkest en speel je al een blaas- of slagwerkinstrument? Loop dan eens vrijblijvend binnen. We repeteren op woensdagavond om 20.00 uur in Cultureel centrum 't Web in Loenen aan de Vecht. Heb je altijd al muziek willen maken maar is het er nog niet van gekomen? Twijfel dan niet en neem contact op met Lida Boelhouwer (tel. 0294-233617, e-mail lidaboel@kabelfoon.nl) over de mogelijkheden voor muziekles."

- Sport: - Voetbalvereniging SV De Vecht.

- Loenense Mixed Hockeyclub.

- Lawn Tennisclub Loenen.

- Gymnastiek- en Sportvereniging GSV Wilskracht is opgericht in 1928 en komt voort uit de verenigingen "Ons Kunnen is Winnen" en "Hercules". Het is een zogeheten omnivereniging, wat wil zeggen dat je er verschillende sporten kunt beoefenen, zijnde conditietraining, gymnastiek, wedstrijdturnen en badminton. Ook organiseren ze elk jaar de Avond4daagse in het dorp. Alle lessen worden gegeven in de sportzaal aan de Keizer Ottolaan. Kom gerust eens kijken of een van deze sporten ook iets voor jou is. Iedereen uit Loenen aan de Vecht, Loenersloot, Nieuwersluis, Vreeland en Baambrugge is van harte welkom.

- Zorg: - "In 2014 kwam het voortbestaan van Woonzorgcentrum ’t Kampje in Loenen aan de Vecht onder druk te staan, als gevolg van het overheidsbeleid. Bij het nieuwe beleid wonen oudere mensen langer thuis. Zorg en wonen zijn uit elkaar gehaald. Wie zorg nodig heeft, kan dit voortaan van huis uit ‘inkopen’. Hierdoor nam het aantal bewoners in ‘t Kampje af. Om voor ’t Kampje ‘een tweede jeugd’ te creëren sloegen drie partijen de handen ineen: woningcorporatie Habion, Zorggroep de Vechtstreek en gemeente Stichtse Vecht. Ze wilden met de nieuwe plannen ook een impuls geven aan de leefbaarheid in de regio. Maar dan moest de Loenense bevolking zelf ook meedoen. Dat werd partij nummer vier: in mei 2015 is coöperatieve vereniging ’t Kampje-Plus opgericht. Integratie was een van de doeleinden: tussen de bewoners en de buitenwereld, tussen oud en jong. Er zou daartoe van alles gaan gebeuren in en rondom het gebouw, er zou ‘reuring’ komen.

Medio 2016 komt met de komst van de bibliotheek de buitenwereld definitief binnen. Er waren jeu de boules banen verschenen, de praktijk FysioBB voor fysiotherapie en Beter Bewegen kwamen in het complex en vervolgens Kapsalon Belle en Welzijn Stichtse Vecht. Na een ingrijpende verbouwing binnen en buiten is het pand opnieuw ingericht en kreeg het gebouw de naam ’t Nieuwe Kampje. De tuin ging op de schop, er kwamen drie gemeenschappelijke keukens en andere gezamenlijke ruimtes voor de bewoners. Inmiddels hebben er ook tal van activiteiten een vaste plek gekregen zoals koken met bewoners, wekelijks op woensdag tussen de middag, en Happy Ouwer, tweemaandelijks op de zaterdagmiddag.

De recreatieruimte, die voorheen aan de zorg toebehoorde, kreeg een andere functie. Het zou een ontmoetingsplek gaan worden, niet alleen voor inwoners van Loenen aan de Vecht - inclusief de bewoners van het complex - maar voor de hele regio. Dit werd Studio Idee, een plek om te recreëren, informatie te vergaren, van cultuur te genieten en vooral: te participeren in de samenleving. Ook voor het bedrijfsleven wil Studio Idee van betekenis zijn. Studio Idee moet zichzelf kunnen bedruipen. Voor de exploitatie riep ’t Kampje-Plus eind 2017 een aparte stichting - Studio Idee - in het leven. Net als voor ’t Kampje-Plus geldt voor Studio Idee dat het wel enkele jaren nodig heeft om tot volle ontwikkeling te komen. En ook voor Studio Idee zullen de komende jaren cruciaal zijn om zich een volwaardige, dynamische positie in het geheel te verwerven. ’t Kampje-Plus voelt zich als ‘founding father’ verantwoordelijk om daaraan naar vermogen bij te dragen." Zie ook 't Kampje-Plus Beleidsplan 2019-2020, lees meer over de doelstellingen in de Kampje Plus folder (mei 2019) en luister naar het interview met Annemiek Elling van 't Kampje-Plus (door RTV Stichtse Vecht, juli 2019), waarin ze o.a. toelicht hoe het zo gekomen is en wat de doelen van deze instelling zijn.

Terug naar boven

Trivia

- Van 1937 tot 1940 gold in Nederland de Loenense tijd.

Reactie toevoegen