Slochteren

Plaats
Dorp
Midden-Groningen
Duurswold
Groningen

gemeente_slochteren_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Slochteren anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Slochteren anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

slochteren_collage.jpg

Slochteren, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Slochteren, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Slochteren..jpg

Hervormde kerk met losstaande toren in Slochteren

Hervormde kerk met losstaande toren in Slochteren

Slochteren.jpg

De zo bekende Fraeylemaborg in Slochteren

De zo bekende Fraeylemaborg in Slochteren

slochteren-fraeylemaborg_2.jpg

Slochteren, Fraeylemaborg, interieur

Slochteren, Fraeylemaborg, interieur

slochteren-fraeylemaborg_3.jpg

Slochteren, Fraeylemaborg, interieur

Slochteren, Fraeylemaborg, interieur

slochteren-fraeylemaborg_4.jpg

Slochteren, Fraeylemaborg, interieur

Slochteren, Fraeylemaborg, interieur

slochteren-fraeylemaborg_5.jpg

Slochteren, Fraeylemaborg, schuur

Slochteren, Fraeylemaborg, schuur

Slochteren Poldermolen.jpg

De Fraeylemamolen in Slochteren

De Fraeylemamolen in Slochteren

Slochteren. Freylema..jpg

De Groote Poldermolen in Slochteren

De Groote Poldermolen in Slochteren

Slochteren

Terug naar boven

Status

- Slochteren is een dorp en voormalige gemeente in de provincie Groningen, in de streek Duurswold. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2017. In 2018 over naar gemeente Midden-Groningen.

- Per 1-8-1962 is de gemeente Slochteren vergroot met een deel van de gemeente Ten Boer, namelijk het deel O van het Eemskanaal, omdat de gemeentegrens toen langs dat kanaal is komen te liggen. Het betrof 982 hectare met 402 inwoners, met name betreffende de buurtschappen Blokum, Heidenschap en Luddeweer, en een W deel van het dorp Lageland.

- Wapen van de gemeente Slochteren.

- Onder de gemeente Slochteren vielen, naast de gelijknamige hoofdplaats, de dorpen Froombosch, Harkstede (grotendeels), Hellum, Kolham, Lageland (deels), Overschild, Scharmer, Schildwolde, Siddeburen, Steendam, Tjuchem en Woudbloem, en de buurtschappen Blokum, Bokhörn, Borgweg (grotendeels), De Paauwen, Denemarken*, Gaarland, Luddeweer, Ruiten, Schaaphok*, Wilderhof. Dat zijn in totaal 13 dorpen en 10 buurtschappen.
* Deze buurtschappen vallen onder het dorp Slochteren. De overige buurtschappen vallen onder de andere dorpen.

- Tot 2017 viel ook het overgrote deel van de Harkstedese buurtschap Klein Harkstede onder de gemeente Slochteren; dit deel van deze buurtschap is in 2017 overgegaan naar de gemeente Groningen (het andere, veel kleinere deel van deze buurtschap viel voor 2017 al onder deze laatste gemeente). Verder is ook het hele buitengebied van de dorpen Harkstede en Lageland, alsmede het dorp Meerstad, in 2017 middels grenscorrectie overgegaan naar de gemeente Groningen, in het kader van de ontwikkeling van het Meerstad-gebied. Voor nadere details in tekst en beeld over welke gebieden het precies betreft, zie de pagina Meerstad.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Slòchter.

Oudere vermeldingen
11e eeuw Slohtoron, 1291 kopie 16e-17e eeuw Slohtra, 1659 Slochter.

Naamsverklaring
Te verbinden met het Oudengelse slôhtre 'moeras, modderpoel', en het Nieuwnederlandse dialect slochter 'moerassige streek, oneffen land met waterplassen en sloten'. Aldus betekent de plaatsnaam 'nederzetting in moerassig gebied'. De suggestie 'hakhout' dient te worden afgewezen.(1)

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Slochteren grensde in het ZW aan de dorpen Hoogezand, Foxhol en Westerbroek, in het W aan de delen van de dorpen Harkstede en Lageland die in de gemeente Groningen liggen, in het NW aan de dorpen Ten Boer en Woltersum, in het N aan de dorpen Wittewierum, Garrelsweer en Wirdum en de stad Appingedam, in het O aan de dorpen Meedhuizen en Wagenborgen en buitengebied van het dorp Nieuw Scheemda en in het ZO aan de dorpen Noordbroek en Sappemeer, en lag NO van het dorp Haren, O van de stad Groningen en de dorpen Engelbert, Meerstad, Middelbert, Ruischerbrug, Noorddijk en Garmerwolde, ZO van het dorp Bedum, Z en ZO van de dorpen Ten Post en Loppersum, ZW van de stad Delfzijl en het dorp Farmsum, W en WZW van het dorp Woldendorp, W en ZW van het dorp Nieuwolda, W en NW van de dorpen 't Waar en Nieuw Scheemda, NW van het dorp Scheemda en de stad Winschoten en N en NW van de dorpen Zuidbroek, Muntendam en Veendam. De A7 liep door het uiterste ZW van de gemeente, van W naar ZO. De gelijknamige hoofdplaats lag centraal tot Z in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Slochteren 1.189 huizen met 6.489 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 244/1.386 (= huizen/inwoners) met buurtschap Denemarken 11/60, dorp Schildwolde 194/1.086, dorp Kolham 116/620 met buurtschap Foxham 10/44, dorp Harkstede 87/536, dorp Scharmer 96/487, dorp Siddeburen 227/1.335 met de buurtschappen Tjuchem 38/140, Veendijk 40/72 en Oostwold 8/30 en dorp Hellum 118/693. Vlak voor haar opheffing in 2018 heeft de gemeente Slochteren ca. 6.000 huizen met bijna 15.000 inwoners. Het gelijknamige dorp heeft ca. 890 huizen met ca. 2.200 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2011 is de herverkaveling van twee grote blokken in Midden-Groningen afgerond. Het betreft de gebieden Luddeweer-Overschild en Slochteren-Schildwolde, met 4.314 hectare in de gemeente Slochteren en 155 hectare in Appingedam. Het aantal individuele percelen in het gebied is nu teruggebracht van 1.575 naar 1.100. Bijna een derde van de gronden heeft een nieuwe eigenaar gekregen, door onder andere het ruilen en opnieuw toedelen van grond onder 350 eigenaren. Het totale gebied van de in 1998 gestarte Herinrichting Midden-Groningen is ruim 6.300 hectare groot. In 2002 zijn de deelgebieden Tetjehorn en de Westerpolder opgeleverd en in 2004 het gebied Ae's Woudbloem.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Site over bezienswaardigheden in de voormalige gemeente Slochteren, gemaakt door leerlingen van het Eemsdeltacollege.

- Slochteren heeft 40 rijksmonumenten, waarvan er 21 betrekking hebben op de Fraeylemaborg.

- Sinds 1967 zette de de Slochter Molenstichting (SMS) zich in voor het beheer en behoud van de oude windmolens op het grondgebied van de gemeente Slochteren. De SMS beheerde 6 molens en 1 weidemolen. In de O buurgemeente zette Molenstichting Oldambt (MSO) zich op haar beurt in voor de instandhouding van de molens in die gemeente. De MSO beheerde 4 molens en 1 paaltjasker. In 2015 zijn de stichtingen gefuseerd tot Molenstichting Midden- en Oost-Groningen (MSMOG).

- De Fraeylemaborg is ingericht met stijlkamers uit de 18e en 19e eeuw, die een indruk geven van de bewoningsgeschiedenis. Er is een fraaie collectie Aziatische keramiek en een Oranje-Nassau verzameling met prenten en keramiek. Werk van kunstenaar Gerrit van Houten (1866-1934) hangt in de Groene Kamer. Op het voorterrein van de Fraeylemaborg liggen het Koetshuis (nu galerie) en het Schathuis (nu café-restaurant). De Fraeylemaborg is omgeven door een uniek park dat een combinatie laat zien van de formele Franse stijl en de romantische Engelse landschapsstijl.

- Boerderijmuseum Duurswold in Slochteren heeft niet alleen een verzameling boerengereedschap en huishoudelijke zaken. Wat het museum zo bijzonder maakt, is dat het ook collecties bezit van de 'toeleveranciers' van het boerenbedrijf. Zo is het in bezit van een groot deel van de werkplaatsinrichting van een wagenmaker/kuiper, gereedschappen van o.a. een klompenmaker, timmerman, (hoef-)smid, huisslachter, huisschilder en objecten en documenten van de voormalige plaatselijke zuivelfabriek. Verdeeld over de verschillende collecties zijn er ruim 4.000 grotere en kleinere objecten waarvan de oudste gedateerd zijn rond 1880.

- In het Politiepettenmuseum vind je meer dan 1.500 politiehoofddeksels (petten, baretten, helmen) uit meer dan 200 verschillende landen die door de politie worden gedragen of in het verleden gedragen zijn. Één van de oudste petten dateert van rond 1880 en is afkomstig van Groningen. Ook vind je er vele verschillende politie-uniformen, vele mouwemblemen, kleine gebruiksvoorwerpen, onderscheidingen, lokale politiehistorie en andere zaken die met de politie wereldwijd te maken hebben. De collectie is niet permanent geopend voor publiek, maar is wel open op bijzondere dagen, zoals de Nationale Museumweek en de Slochter Jaarmarkt. Daarnaast is er voor groepen het gehele jaar door een afspraak te maken voor een bezoek. Toegang kost je niets! Ze verzorgen graag een rondleiding. Vele particulieren, schoolkinderen en anderen gingen je voor. - Filmreportage over het Politiepettenmuseum.

- Molens: - Fraeylemamolen / Meneersmeulen / Lutje Molen. - Groote Poldermolen. - Molen Bakkers Meulentje.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Het Slochter Wold Spektoakel (op een zaterdag begin september, in 2019 voor de 7e keer) is een jaarlijks evenement vol actie, sport en spel voor en door Slochtenaren. Je verplaatst je per fiets met een team van 6 tot 10 man/vrouw langs spelonderdelen in de verschillende dorpen in de gemeente Slochteren. De deelnemers starten om half 10 ’s ochtends en komen aan het eind van de middag samen bij Ecomotion in Kolham voor de laatste activiteit en een aansluitende barbecue.

- Fraeylema Koetsentocht Slochteren (op een zaterdag in september).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De afgelopen jaren is de natuur W van het dorpenlint in de voormalige gemeente Slochteren (van Kolham in het Z tot Steendam in het N) heringericht. Het betreft een aantal met elkaar verbonden natuurgebieden, die in 2014 als geheel de naam 't Roegwold hebben gekregen. Het gaat om de natuurgebieden - die wel hun eigen namen hebben behouden - Dannemeer bij Schildwolde, Tetjehorn bij Overschild, de Westerpolder bij Kolham en de in 2016 gereed gekomen Haansplassen. 't Roegwold heeft een oppervlakte van 1.700 hectare en vormt een verbindende schakel tussen de Drentse natuurgebieden in het zuiden en het Waddengebied in het noorden. - Videoreportage over de herinrichting van de natuur in Midden-Groningen. - Kaart van natuurgebieden-zone 't Roegwold.

- Openluchtzwembad De Tobbe beschikt over een peuterbad, een zwembad dat afloopt tot 2 meter diepte, een springkussen, een groot speeltoestel, een enorme ligweide om heerlijk te zonnen of lekker te spelen, een tafeltennistafel en een kiosk.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Slochteren (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - De wekelijkse huis-aan-huiskrant in de voormalige gemeente Slochteren (en enkele omliggende dorpen) 't Bokkeblad is opgericht in 1978, heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis en is via de 1e link ook online te lezen.

- Onderwijs: - Basisschool Ruitenvelder in Froombosch werd wel érg klein met in schooljaar 2017-2018 nog maar ca. 40 leerlingen en in schooljaar 2018-2019 geen groep 5 en 6 meer. De school is daarom gefuseerd met basisschool De Kinderboom in Slochteren. Per 1-8-2019 wordt de school in Froombosch opgeheven en komt er een nieuw integraal kindcentrum (IKC) aan de Slochterveldweg, als opvolger van de genoemde scholen en samen met CBS De Wegwijzer. "We gaan het beste van twee scholen samenvoegen. Zo kun je meteen een kwaliteitsslag maken. Ook de schaalvergroting draagt bij aan een verbetering van het onderwijs. Het nieuwe gebouw biedt bovendien enorme kansen, omdat we tijdens het ontwerpproces precies kunnen aangeven wat voor ons belangrijk is. Denk alleen al aan digitalisering en moderne media", adus directeur Loes Koning. In het gebouw komt ook een peuterspeelzaal en een kinderdagverblijf.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Slochteren.

Reactie toevoegen